16 qoN 23 mfrc, 2009

pujfrI iBVy, vydFqI ny gurbcn ishMu ƒ twkr mfrI .. sMq dfdUvfl ƒ imlx gey 6 byksUr iswK dI igRÌqfr ivruwD iensfÌ leI kfƒnI lVfeI lVFgy-nvikrn isMG .. igafnI gurbcn isMG ny gYrqmMq iswKF nfl ivsLvfsLGfq kIqf-zwlyvfl .. iswK jwQybMdIaF dI biTMzf mIitMg awj iswK jwQybMdIaF dI biTMzf mIitMg awj

qlvMzI sfboN, 23 mfrc (rxjIq isMG rfjU)-zyrf isrsf dy kwtV ivroDI aqy iswK Drm dy AuWGy pRcfrk sMq bfbf bljIq isMG dfdU sfihb, BfeI hrpfl isMG cImf qy hornF isMGF dI igRPqfrI sbMDI iswK sMgq vwloN srkfr ƒ irhfeI leI idwqy gey altImytm (23 mfrc) df smF lMGx qoN bfad iswK jwQybMdIaF ny kwlH ƒ hfjI rqn gurduafrf biTMzf ivKy hox vflI mIitMg leI kmrkws leI hY. bfbf bljIq isMG df gVH mMny jFdy qlvMzI sfboN, srdUlgVH aqy hirafxy dy isrsf iËlHy ivwcoN BfrI igxqI iswK sMgqF dy mIitMg ivwc Èfml hox dI afs sdkf pMjfb puils dIaF KuPIaf eyjMsIaF srgrm ho geIaF hn. awj svyr qoN hI bfbf dfdU sfihb dy pMjfb ivcly hYWzkuafrtr gurduafrf jMzflIsr sfihb, kotÈmIr, dy afly duafly qy KuPIaf eyjMsIaF vwloN nËr rwKI jf rhI hY. dfdU sfihb qoN afAux vfly sfry rsiqaF qy nËr rwKI jf rhI hY. AuWDr qlvMzI sfboN hlky dy ipMzF ivwcoN BfrI igxqI iswKF dy mIitMg ivwc jfx dIaF KbrF hn. pwqrkfrF nfl gwl kridaF bfbf dfdU sfihb dI agvfeI ÈmÈIr-ey-Kflsf POj dy sUbf pRDfn arivMdr isMG soZI ny dwisaf ik mIitMg ivwc sMq smfj muwKI BfeI hrnfm isMG DuMmf Kflsf, bfbf dlyr isMG akflI dl (a) pRDfn s[ ismrnjIq isMG mfn, BfeI dljIq isMG ibwtU afid afgU phuMct rhy hn. mIitMg ivwc bfbf bljIq isMG dI irhfeI sbMDI ivcfrF kIqIaF jfxgIaF.

pujfrI iBVy, vydFqI ny gurbcn ishMu ƒ twkr mfrI
ikhw ‘‘hukmnfmy qy qF punr ivcfr vI nhIN ho skdf’’

biTMzf, 23 mfrc (gurnYb sfjn)- iswKF dI srvAuWc sMsQf sRI akfl qÉq sfihb qoN jo vI hukmnfmf iswK kOm dy nfm jfrI ho igaf Aus ƒ rwd krnf qF dUr dI gwl hY Aus hukmnfmy qy qF punr ivcfr vI nhIN ho skdf. nf hI awj qwk dy ieiqhfs ivc aijhf hoieaf hY aqy nf hI ho skygf. jykr koeI vI ÈÉÈ koeI jQydfr,pMQk afgU jF koeI rfjsI afgU iksy vI lflc vwl aijhf krn bfry socygf. Aus df pqn hoxf lfËmI hY Auh iswK kOm dIaF nËrF ivwcoN hmyÈf hmyÈf leI igr jfvygf aqy ijhVf afpxI kOm dIaF nËrF ivwc hI igr igaf iÌr Aus qy kOx Brosf krygf Aus hflq ivwc Aus df pqn afpxy afp hI akfl purÉ kr dyvygf.
Auprokq ivcfrF df pRgtfvf sRI akfl qÉq sfihb dy sfbkf jQydfr igafnI joigMdr isMG vydFqI ny iewk ivafh smfgm smyN Kfxf KfidaF pwqrkfrF nfl kIqf. jdoN ipMz sfihb ƒ sOdf sfD bfry igafnI gurbcn isMG ipCly keI idnF qoN aijhy ibafn dy rhy hn ik sOdf sfD ƒ muafÌ krn bfry vI soicaf jf skdf hY, dy jvfb ivwc igafnI joigMdr isMG vydFqI ny sfÌ ÈbdF ivwc ikhf ik ieh hukmnfmf myry kfrjkfl ivwc jfrI hoieaf sI. Aus smyN pMjF isMG sfihbF ny srbsMmqI nfl sOdf sfD aqy Aus dy pYrokfrF dy Dfrimk, smfijk aqy rfjnIiqk qOr `qy bfeIkft df ÌYslf krky iswK kOm dy nfm hukmnfmf jfrI kIqf sI ijs ƒ iswK kOm ny iKVy mwQy pRvfn kIqf sI. ies dy nfl hI zyrf pRymIaF dy pMjfb aMdrly zyry Kfs krky slfbqpury vflf zyrf bMd krvfey jfx df vI hukmnfmf jfrI rwiKaf sI. ies sMGrÈ dOrfn iswK kOm ƒ anykF kurbfnIaF vI krnIaF peIaF aqy hux vI kr rhy hn. ies hflq ivwc sOdf sfD ƒ muafÌ krn bfry soicaf vI nhIN jf skdf ikAuNik muafÌ Aus ƒ kIqf jf skdf hY ijhVf swcy idloN pÈcfqfp kry aqy afpxy kIqy dI muafÌI sRI akfl qÉq sfihb qy hfËr ho ky Éud mMgy.

sMq dfdUvfl ƒ imlx gey 6 byksUr iswKF dI igRÌqfrI ivruwD iensfÌ leI kfƒnI lVfeI lVFgy-nvikrn isMG

cMzIgVH, 23 mfrc : mnuwKI aiDkfrF leI srgrm aYzvokyt s: nvikrn isMG ny aYlfn kIqf hY ik Auh qy AunHF dy sfQI vkIl AunHF byksUr 6 iswKF dI irhfeI leI hr pwDr dI kfƒnI lVfeI lVngy ijnHF ƒ isrÌ ies leI igRÌqfr krky jylH `c suwt idwqf igaf ik Auh sMq bljIq isMG dfdUvfl ƒ imlx hI gey sn. awj iewQy pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF s: nvikrn isMG ny Kulfsf kIqf ik sMq dfdUvfl dy iKlfÌ drj kIqy gey BfrqI dMzfvflI dI Dfrf 307 qy hor DfrfvF dy kysF `c igRÌqfr kIqy gey 9 ivakqIaF `coN 6 jxy aijhy hn ijhVy ik bfjyÉfny vfprI Gtnf mOky mOjUd hI nhIN sn pr jdoN agly idn Auh sMq dfdUvfl df hflcfl puwCx gey qF pihlF AunHF ƒ Dfrf 107/51 aDIn igRÌqfr kr ilaf igaf. ies qoN bfad AunHF dI igRÌqfrI Aukq ierfdf kql dy kys `c pf idwqI geI. AunHF dwisaf ik aYs[ aYs[ pI[ ÌrIdkot dy iDafn `c jdoN ieh mfmlf ilaFdf igaf qF AunHF ieh mMinaf vI ik Gtnf sQfn dI vIzIE `c igRÌqfr kIqy gey ieh 6 ivakqI nhIN idKfeI idwqy. s: nvikrn isMG qy AunHF dy nfl kMm kr rhy aYzvokyt qyijMdr isMG sUdn ny dwisaf ik puils vwloN igRÌqfr kIqy gey ienHF 6 inrdoÈ iswKF `c ÈRimxI akflI dl pMc pRDfnI dy skwqr jnrl BfeI hrpfl isMG cImf, drÈn isMG dfdU, dljIq isMG dfdU, suKivMdr isMG mUV KyVf, suirMdr isMG sfDFvflf qy sMq avqfr isMG sfDFvflf Èfiml hn. AunHF ieh vI dwisaf ik Auh ies mfmly ƒ mnuwKI aiDkfr kimÈn kol vI iljf rhy hn ikAuNik ieh gYr-kfƒUnI ihrfsq df hI mfmlf hY.
s[ nvikrn isMG ny ikhf ik pMjfb puils akflI srkfr dy ieÈfiraF `qy koeI vI hwd pfr kr skdI hY. akflI srkfr hux sOdf sfD dIaF mnokfmnfvF ƒ isry cVHfAuxf cfhuMdI hY. ies leI coxF qoN vDIaf koeI hor mOkf nhIN ho skdf. ies leI pMjfb puils JUTy qy bybuinafd mfmly drj kr rhI hY.AunHF ikhf ik hvfeI Ìfier krn nfl Dfrf ierfdf kql nhIN lgfeI jf skdI jdoN qk AunHF ÌfierF nfl koeI ËÉmI nf hoieaf hovy. bljIq isMG Éflsf ivruD JUTf ierfdf kql df kys drj krnf akflI srkfr dI mjbUrI hY ikAuNik hux srkfr pRymIaF dIaF votF hfsl krn df koeI vI mOkf nhIN guafAuxf cfhuMdI.

igafnI gurbcn isMG ny gYrqmMq iswKF nfl ivsLvfsLGfq kIqf-zwlyvfl

kfvYNtrI, 23 mfrc : sRI akfl qKq sfihb dy jQydfr igafnI gurbcn isMG ny isrsy vfly sfD iKlfP sLurU ho rhy DrmXuwD nUM vfps lYx dI apIl krky iswKF dy gOrvmeI josL aqy kOmI jLjbfqF nUM swt mfrI hY . XUnfeIitz Kflsf dl XU,ky vloN jQydfr dI ies kfrvfeI dI sKq alocnf kridaF pMQ dI ipwT ivwc Curf mfrn dy qwul krfr idwqf igaf hY . XUnfeIitz Kflsf dl dy pRDfn sR, inrml isMG sMDU ,jnrl skwqr sR, lvisLMdr isMG zwlyvfl vloN jQydfr dI ies kfrvfeI nUM byhwd aPsosjnk afiKaf igaf hY .iksy jQydfr vloN pRYws kfnPrMs krky jfrI kIqI iksy icwTI nUM hukmnfmf nhIN mMinaf jf skdf . iswK rvfieqF anusfr hukmnfmf jfrI krn leI pMj isMG sihbfnF dI sihmqI jrUrI hoieaf krdI hY . vrnxXog hY ik igafnI ikrpfl isMG ny vIhvIN sdI dy mhfn sLhId sMq jrnYl isMG jI Kflsf iBMzrFvfilaF dI cVHdI klf qoN bOKlf ky akflIaF dy afKy lwg hukmnfmf jfrI kr idwqf sI ik koeI vI iswK hiQafrF smyq sRI drbfr sfihb ivwc dfKl nf hovy .pr idwlI qKq aqy isaffsI kursI dy gulfm rvfieqI akflIaF dI afs nUM AudoN BfrI swt vwjI jdoN vIhvIN sdI dy sUrbIr jrnYl sMq jrnYl isMG jI iBMzrFvfly sRI drbfr sfihb dI pivwqr srdl qy mwQf tyk ky vfps aAux lwgy . jdoN ies bfbq pwqrkfrF ny kfrn puiwCaf qF sMqF df jvfb sI ik sfzy guru df hukm hY ik iswK sLsLqrDfrI rhy aqy sRI akfl qKq dy jQydfrF df hukm ik hiQafrF smyq aMdr nhIN jfxf sfzy leI dovy hukm siqkfrXog hn . ies jvfb nfl igafnI ikrpfl isMG aijhf sLrmsfr hoieaf ik Jwt pwt afpxI kIqI qy pCqfvf kridaF ies iswK ivroDI hukmnfmy nUM vfps lY ilaf sI . Ausy qrF hI mOjUdf jQydfr igafnI gurbcn isMG ny srkfr aqy isrsy vfly sfD dy hwk ivwc Bugq ky iswK kOm dy gYrqmMd vrg df byvPfeI kIqI hY .


SIKH TRIBUNE
somvfr 23 mfrc, 2009

slfbqpury ƒ cwilaf 11 mYNbrI ÈhIdI jwQf, igRPqfr .. zyrf ivvfd bfry aglI rxnIqI GVn leI pMQk iDrF dI bYTk biTMzf `c Blky .. iswK kqlyafm ƒ Ëfiej dwsx vflI lfbI kI kFgrs Aupr hfly qk kfbË hY .. zyrydfrF `c vI afpsI mukfblf - ikhdy zyry ikMnf vwzf nyqf puwjdY
suwcy ieÈk df dfavf sI iek pfsy; dUjy pfsy sI Ìqvf kfËIaF df
pMQ ny akfl qÉq ’qy kfbË gurbcny pujfrI df Ìqvf vgfh ky mfiraf
slfbqpury ƒ cwilaf ÈhIdI jwQf, igRPqfr
nMdgVH, sRomxI kmytI mulfËmF qy akflI vrkrF vwloN jQy ƒ rokx dI koiÈÈ

gurbcny mhMq vloN BfeI dljIq isMG ibwtU ƒ icqfvnI
aMimRqsr, 22 mfrc (iswK itiRbAUn ibAUro) : akfl qÉq sfihb `qy kfbË kIqy gey gMgUaF dy idwlI qÉq dy eyjMt gurbcn ishuM ny sOdf sfD ivruwD sMGrÈ jfrI rwKx dy doÈ ivc ÈRomxI akflI dl pMc pRDfnI dy cyarmYn BfeI dljIq isMG ibtU ƒ icqfvnI idqI hY ik idwlI qÉq dy eyjMt pujfrIaF dI akfl qÉq sfihb qy hox vflI aglI mIitMg ivc BfeI ibwtU ivruD sÉq kfrvfeI kIqI jfvygI. ikAuNik Ausny myry (gurbcn ishuM dy) Ìqvy dI AulMGxf krky sOdf zyry iKlfÌ pMQk sMGrs jfrI rwiKaf hY. ieQy ieh dwsxf bxdf hY ik lok sBf coxf ƒ lY ky sOdf sfD qy bfdl ivckfr hirafxf dy bflfsr Pfrm ivc hoey smJOqy qihq hI iswK afgUaf `qy pRÈfsn qy pujfrIaf rfhIaF kfrvfeI kIqI jf rhI hY. ies qoN pihlF BfeI bljIq isMG dfdUvfl qy pMc pRDfnI dy sInIar afgU BfeI hrpfl isMG cImf ƒ hornF anykF iswKF smyq puils `qy kfqlfnf hmlf krn df JUTf kys pf ky jylH Byijaf jf cuwkf hY. jdik Gtnf vflI rfq BfeI cImf Gtnf sQfn bfËfKfnf qoN lgBg 200 iklomItr dUr apxy ipMz ivc hI mOËUd sn qy Gtnf sQfn qy puils aqy pRymIaf ny rl ky iswKF qy hmlf kIqf sI nf ik iswKF ny puils `qy. ies smyN ÈrfbI pRymIaF qy puils ny gurbfxI dIaF poQIaF dI rwj ky byadbI kIqI qy iswK Drm ivroDI nfrHNy vI lgfey.
sOdf sfD nfl hoey smJOqy qihq hI hux BfeI ibwtU ƒ pujfrIaF rfhIN inÈfnF bxfieaf jf irhf hY. iesy smJOqy qihq afAux vfly idnF ivc BfeI dfdUvfl qy BfeI cImf smyq pMQ dI gdfr srkfr vloN BfeI ibwtU `qy vI koeI JUTf kys pfey jfx dy asfr bxy hoey hn. ieh vI iËkrXog hY ik sOdf sfD dI ËuMzlI ny bflfsr dI mIitMg dOrfn bfdl qoN BfeI dfdUvfl ƒ kql kys pf ky jylH Byjk df vfadf ilaf sI. pr lwKF koiÈÈF dy bfvjUd srkfr `qy puils ies ivc sÌl nhIN ho sky aMq AunF ’qy ierfdf kql df kys pf ky hI jylH Byjxf ipaf.
qlvMzI sfbo, 22 mfrc (rxjIq rfjU, Èfm lfl joDpurIaf)- akfl qÉq dy muwK syvfdfr igafnI gurbcn isMG aqy pMjfb srkfr dy ivroD dy bfvjUd aqy pujfrIaF dy Êlby ƒ qoVidaF awj qÉq sRI dmdmf sfihb qoN sOdf sfD dy slfbqpurf zyry ƒ bMd krfAux leI 11 mYNbrI ‘ÈhIdI jQf` cilaf. jQy dy mYNbrF ƒ mOV mMzI ivKy puils ny igRÌqfr kr ilaf. ieQy Éfs qOr `qy vyKx ƒ imilaf ik ÈhIdI jQy Byjx df swB qoN pihlF aYlfn krn vfly qÉq sRI dmdmf sfihb dy muwK syvfdfr apxI koTI `c afrfm krdy rhy. AunHF dy kuwJ bMdy, ÈRomxI akflI dl (bfdl) dy vrkrF aqy ÈRomxI kmytI dy mulfËmF nfl iml ky iswK sMgq ƒ ÈhIdI jQy nf Byjx dI apIl krdy rhy, ijnHF nfl iswKF dI qUM-qUM, mYN-mYN vI hoeI pr pMQ awj qÉqF dy pujfrIaF df Êlbf qoVn leI kfhlf idisaf. svyr qoN hI vwK-vwK iswK jQybMdIaF dy afgU aqy mYNbr qÉq ivKy phuMcxy ÈurU ho gey. . awj svyr qoN hI vwK vwK iswK jwQybMdIaF dy afgU aqy mYNbr qÉq sRI dmdmf sfihb ivKy phuMcxy ÈurU ho gey sn. puils ny pUry qlvMzI sfbo ƒ sIl kIqf hoieaf sI. puils ny dMgf rokU vfhn pfxI dIaF buCfVf vflIaF gwzIaF vI qKq sfihb dy nyVy qYnfq kIqIaF hoeIaf sn. jwQybMdIaF dy afgU qy mYNbr bwsF gwzIaF rfhI qKq sfihb phuMcy sn. bfad dupihr qwk iswK sMgq ivwc BMblBUsf bixaf irhf ikAuik bIqy kwlH qoN hI aKbfrF ivwc sRI akfl qÉq sfihb dy jwQydfr igafnI gurbcn isMG vwloN shIdI jwiQaF ƒ rokx sbMDI apIl bIqy klH qoN hI pRkfiÈq kIqI jf rhI sI.

awj svyry qoN hI sQfnk qKq sfihb dy jwQydfr igafnI blvMq isMG nMdgVH dy bMidaf aqy kuJ akflI vrkrF (ijMnHF ivwc iek XUQ ivMg df pRDfn vI sI) ny pihlf qF BfeI dljIq isMG ibwtU aqy iPr iswK sMgq ƒ ÈhIdI jwQy nf Byjx dI apIl kIqI jo sMgq ny Tukrf idwqI. bfad ivwc qKq sRI dmdmf sfihb dy mYnyjr BfeI jspfl isMG ny vI PYks rfhI puwjf sRI akfl qKq sfihb dy jwQydfr igafnI gurbcn isMG df ‘jwQy nf Byjx` df hukmnfmf BfeI ibwtU ƒ sONipaf pRMqU iswK sMgqF dI sihmqI nfl AunHF ieh hukmnfmf mMnx qoN ienkfr kr idwqf. bfad ivwc jdoN ÈRomxI kmytI mulfËmF ny iekwT ivwc af ky jwQydfr nMdgVH dI srpRsqI vflI eyknUr Kflsf POj qy sRI gurU gRMQ sfihb siqkfr sBf dy mIitMg ivcly isMGF ƒ mIitMg ivwcoN bulfAuxf cfihaf qF AunHF jvfb dy idwqf. iswK afgU qy sMgq qKq sfihb dy ÈhIdI jwQy Byjx dI ivAuqbMdI krdy rhy. isMGF dI awj kuJ akflI vrkrF qy ÈRomxI kmytI mulfËmF nfl Aus vyly qUM-qUM, mYN-mYN vI hoeI jdoN Auh sMgq nUuM akfl qKq qoN jfrI apIl dIaF kfpIaF vMz rhIaF sn. sMgq ny AunHF ƒ puwiCaf ik jdoN sMq bfbf bljIq isMG dfdU vfilaf ƒ qy hor iswKF ƒ igRPqfr kIqf Audo jwQydfr ikwQy suwqy pey sn? iswK sMgq ƒ sMboDn kridaf afl ieMzIaf isK stUzYNt PYzryÈn dy pRDfn BfeI prmjIq isMG gfjI ny ikhf ik bVI Èrm dI gwl hY ik awj afpxy afp ƒ pMQk khfAuFdI rkfr zyrf pRymIaF ƒ qF nfm crcf (kUV crcf) dI KulH dy rhI hY jdoN ik pRymIaF ivruwD sRI akfl qKq sfihb qoN jfrI hukmnfmy df pflx krn vfly iswKF dy rfjnIiqk, Dfrimk afgUaF ƒ jylHF ivwc suwt rhI hY. akflI dl (pMc pRDfnI) dy sR[ jspfl isMG mMJpur ny ikhf ik awj ÈhIdI jwQy qorn dy pRogrfm ƒ qfrpIzo krn leI aKOqI pMQk srkfr dy kuJ afgU iewQy byvjf bKyVf KVHf kr rhy hn. AunHF ikhf ik igafnI gurbcn isMG dy dsqKqF hyT afeI icwTI ƒ hukmnfmf kih ky jwQy nf Byjx leI sfzy qy dbfa pfieaf jf irhf hY. pRMqU ‘hukmnfmf` isrP Audo jfrI huMdf hY jdoN Aus Aupr pMj isMG sfihbfnF dy dsqKq hox. AunHF jwQydfrF ƒ vI apIl kIqI ik Auh bfdl dy hwQ Toky bnx qoN bfj afAux. ies mOky iswK sMgq ƒ bfbf bljIq isMG dfdU sfihb qy BfeI hrpfl isMG cImf vwloN BfeI imwTU isMG, BfeI ryÈm isMG blfhV mihmf, BfeI svrn isMG rqIaf pRDfn Kflsf syvf dl hirafxf bfbf cVHq isMG qrnf dl, smsIr ey Kflsf POj dy BfeI dlyr isMG, eyknUr Kflsf POj dy BfeI pRdIp isMG, iesqrI ivMg dy kOmI pMc mfqf mlkIq kOr jgHf afid ny vI sMboDn kIqf. mIitMg ivwc vI BfrI igxqI ivwc KuPIaf eyjMsIaF dy mulfËm qYnfq sn.

jwQf joN krIb iek vjy dupihr cwlxf sI Auh 3[30 vjy qKq sfihb qoN rvfnf hoieaf. BfeI hrnyk isMG igafnf dI agvfeI vfly pMj ipafiraF ny jwQy ƒ isropy ByNt kIqy qy ardfs AuprMq 11 mYNbrI jwQf kulbIr isMG puwqr pRIqm isMG vfsI mOV mMzI dI agvfeI hyT rvfnf hoieaf jwQy dy mgr hI zI[ aYs[ pI[ qlvMzI sfbo sRI amrjIq isMG KYrf, zI[ aYs[ pI[ biTMzf, sR[ suirMdr pfl isMG dI agvfeI vflI puils pfrtI cwl rhI sI. jwQy ƒ krIb 18 ik[ mI[ cwlx qoN bfad mOV Kurd nyVy mOV mMzI kol aYs[ pI[ (zI) sRI ajY slUjf dI agvfeI hyTlI puils pfrtI ny igRPqfr kr ilaf igaf aqy Kbr ilKy jfx qwk jwQy ƒ kotPwqf puils Qfxy Byj idwqf.

zyrf ivvfd bfry aglI rxnIqI GVn leI pMQk iDrF dI bYTk biTMzf `c Blky

jlMDr, 22 mfrc (mlkIq isMG brfV)- sRI akfl qÉq sfihb dy sfbkf jwQydfr BfeI jsvIr isMG Éflsf, Éflsf aYkÈn kmytI dy knvInr BfeI mohkm isMG aqy akflI dl 1920 dy jnrl skwqr gurdIp isMG biTMzf ny ilKqI ibafn ivwc dwisaf ik 24 mfrc ƒ idn dy 11 vjy gurduafrf hfËI rqn sfihb ivwc sMq bljIq isMG dfdUvfl aqy sfQIaF dI irhfeI leI pMQk jwQybMdIaF dI iewk ivÈyÈ mIitMg hovygI. AunHF ibafn ivwc ikhf ik jykr pMQk srkfr aKvfAux vflI srkfr ivwc iswK sMqF AuWpr hI qÈwdd ho skdf hY qF afm lokF aqy jmhUrIaq ivwc srkfr ivruwD rfey rwKx vfilaF leI suKbIr mfrkf rfjnIqI ƒ smJx ivwc iksy ƒ vI BulwKf nhIN rihxf cfhIdf.

AunHF ny ibafn ivwc spwÈt kIqf ik srkfr vloN mIzIaf ivwc iensfÌ pRfpqI leI sMGrÈ ƒ pMjfb ivwc qxfa pYdf hoxf dwsxf JUTf aqy guMmrfhkuMn pRcfr hY. Éflsf aYkÈn kmytI aqy pMQk jwQybMdIaF pMjfb ivwc smUh BfeIcfiraF dI ieksurqf aqy amn bxfeI rwKx leI idRV sMklp hn. srkfr dI byiensfÌI ivruwD lVnf smfijk ieksurqf BMg krnf nhINh Y. AunHF ikhf ik ihMdU BfeIcfry aqy dilq BfeIcfry df sihXog lYx leI vI gMBIr Xqn jfrI rwKxgy. AunHF df JgVf iksy Drm nfl nhIN sgoN asIN ihMdU Drm, iesfeI Drm, ieslfm Drm df siqkfr krdy hF. sfzf ivroD isrÌ kfqlF, blfqkfrIaF aqy gurU dy siqkfr ivruwD bolx vfilaF nfl hY. AunHF ny ikhf ik dmdmI tksfl dy muKI aqy sMq smfj dy pRDfn bfbf hrnfm isMG Éflsf 24 mfrc ƒ biTMzf puwjxgy. AunHF ny smUh sMq smfj aqy iswK jwQybMdIaF dy numfieMidaF ƒ biTMzf puwjx dI apIl kIqI. ibafn ivwc awgy ikhf ik pMQk jwQybMdIaF ny sRI akfl qÉq sfihb dI srvAuWcqf bxfeI rwKx leI kurbfnIaF idwqIaF hn. BivwK ivwc vI sRI akfl qÉq sfihb dI srvAuWcqf leI pUrI qrHF smripq rihxgy. AunHF ny jwQydfr sRI akfl qÉq ƒ vI apIl kIqI ik Auh idRVqf, inrpwKqf nfl ÌYsly lYx aqy aijhf koeI vI ÌYslf qoN guryË krn ijs qoN ieh pRBfv pYdf hovy ik sRI akfl qÉq sfihb vrgI mhfn sMsQf dI muwK mMqrI s[ pRkfÈ isMG bfdl vwloN afpxy inwjI rfjsI ihwqF leI vrqoN kIqf jf rhI hY. ieh ibafn gurdIp isMG biTMzf jnrl skwq akflI dl 1920 ny jfrI kIqf.

iswK kqlyafm ƒ Ëfiej dwsx vflI lfbI kI kFgrs Aupr hfly qk kfbË hY?

nvIN idwlI, 22 mfrc (jgqfr isMG): 1984 iswK kqlyafm dy muwK doÈI kFgrsI afgU swjx kumfr qy jgdIÈ tfeItlr ƒ lok sBf coxF `c itkt dyx dy kFgrs pfrtI dy ÌYsly ƒ pMQk hlikaF ny gMBIrqf nfl ilaf hY. keI iswK sMsQfvF ny ies ÌYsly ivruD ros jqfAux dI iqafrI krn dy sMkyq idMidaF ikhf ik muV qoN iswK jËbfq ƒ ClxI krn vfly kFgrs dy Aukq ÌYsly qoN ieh vI sfbq ho igaf hY ik iswK kqlyafm ƒ jfieË TihrfAux vflI lfbI hfly qk kFgrs Aupr pUrI qrHF kfbË hY. pMQk hlikaF `c crcf hY ik kuwJ smF pihlF hI pRDfn mMqrI zf[ mnmohn isMG ny iswK kqlyafm dy pIVqF vfsqy swq sO kroV qoN vwD dy muafvËy df aYlfn kIqf.

ies qoN ielfvf kFgrs pRDfn bIbI sonIaf gFDI qy rfhul gFDI ny kqlyafm leI muafÌI mMg ky iswKF dy ËÉmF Auqy mlHm lfAux qy hmdrdI jqfAux df Xqn kIqf pr kFgrs hfeI kmfn dy swjx kumfr ƒ itkt dyx dy ÌYsly ny iswK ihridaF `c muV guwsy dy BFbV bfl idqy hn. iswK kqlyafm nfl sbMDq iek jQybMdI dy ahudydfrF df kihxf hY, ‘‘byÈwk ieh iksy pfrtI df aMdrUnI mfmlf hY ik Auh iks ivakqI ƒ AumIdvfr cuxdI hY pr iswK hlikaF `c ies gwl dI hYrfnI hY ik kqlyafm dy doÈI swjx kumfr aqy jgdIÈ tfeItlr ƒ itkt dy ky afÉr kFgrs kOm ƒ kI sMdyÈ dyxf cfhuMdI hY?`` ieh vI mMinaf jf irhf hY ik pMQk hlikaF ƒ pUrI AumId sI kFgrs hfeI kmfn, muafÌI mMgx qy iswK pRDfn mMqrI dy huMidaF Aukq dovF muwK doÈIaF ƒ pfrtI dI itkt nhIN dyvygI pr ies ÌYsly nfl gMBIr ÈMky KVy ho gey hn.

zyrydfrF `c vI afpsI mukfblf ikhdy zyry ikMnf vwzf nyqf puwjdY

igwdVbfhf, 22 mfrc (rfjIv)- dyÈ ivwc coxF iÌr af geIaF hn ijs kfrn aKOqI bfibaF dy zyiraF ivwc vI myly lwgxy ÈurU ho gey hn ikAuNik isafsI lIzrF ƒ bfibaF dy zyiraF ivwc iÌrdI BIV afpxf vot bYNk nËr afAuFdI Y. ies leI Auh hr Coty vwzy zyry ivwc jf ky Aus zyry dy muKI ivwc afpxI afsQf df pRgtfvf krdy hn. ieh iewk koJI swcfeI hY iËafdfqr lok afpxIaF ibmfrIaF qy mfnisk pRyÈfnIaF kfrn ienHF bfibaF dy pYrIN pYNdy hn pr ieh isafsI nyqf AunHF dy pYrF ivwc bih ky ijwqx df afÈIrvfd lYNdy hn. cuxfvI mOsm ivwc bfibaF dy zyiraF dI aihmIaq kuJ iËafdf hI vwD jFdI hY. kuJ nvyN hoNd ivwc afey zyiraF ivwc jdoN isafsI mhFrQI phuMcdy hn qF ieh sMq bfby AunHF ƒ ijwqx dy afÈIrvfd dy nfl-nfl Qok ivwc isropy Byt krdy hn. zyiraF dy muKIaF ivwc iewk hoV ijhI lwgI rihMdI hY ik Auh afpxey zyry ivwc ikhVy vwzy isafsI ƒ bulfAux ivwc kfmXfb huMdy hn. ieh kuJ zyry AunHF isafsI lokF ƒ mUrK bxfAuFdy n ijhVy isafsI lok jnqf ƒ mUrK bxfAuFdy n.


SIKH TRIBUNE
aYqvfr 22 mfrc, 2009

nON sfl bIqx `qy vI icwtIisMGpurf iswK kqlyafm dI guwQI nhIN sulJI .. bfdl iKlfP GrF AuWqy kfly JMzy lihrfE-sMq dfdUvfl dI jylH ivwcoN sMgqF ƒ apIl .. jQydfro bfdl dI kursI Kfqr ÈRI akfl qKq sfihb dI srbAuWcqf nfl iKlvfV nf kro .. bfdlF qy sODf sfD Kfqr akfl qKq ƒ ‘mËfk` bxf rhy ny mOjUdf jwQydfr-BfeI rxjIq isMG .. sOdf sfD dI Ëmfnq bfry PYslf ltikaf
ÈhIdI jwQy Byjx df pRogrfm awj : iswK jwQybMdIaF jwQy Byjx leI bijwd

qlvMzI sfboN, 21 mfrc (rxjIq isMG rfjU)-iswK Drm nfl sbMiDq Dfrimk rfjnIqk jwQybMdIaF vwloN pMjfb dI akflI Bfjpf srkfr dI Èih qy zyrf isrsf pRymIaF vwloN srgrmIaF dubfrf ÈurU krn, pMjfb ivcly sOdf sfD dy hYWzkuafrtr zyrf slfbqpurf smyq hornF zyiraF ƒ dubfrf KolHy jfx, pMjfb srkfr vwloN gurmIq rfm rhIm ivruwD ajy qwk vI clfn pyÈ nf krn dy ros vwjoN aqy zyrf slfbqpurf ƒ bMd krvfAux leI hr hPqy 11 mYNbrI ÈhIdI jwQy qorn df smfgm 22 mfrc idn aYqvfr ƒ qKq sRI dmdmf sfihb ivKy qKq sfihb dy muwK syvfdfr igafnI blvMq isMG nMdgVH dI srpRsqI aqy pMj ipafiraF dI agvfeI hyT
krIb 10 vjy afXoijq kIqf jf irhf hY. iËkrXog hY ik 8 mfrc ƒ jwQy[ nMdgVH dI agvfeI hyT qKq sfihb qy iswK jwQybMdIaF dI hoeI mIitMg ivwc ÈhIdI jwQy qorn df pRogrfm AulIikaf igaf sI. AudoN qoN hI BfvyN pMjfb srkfr ny ies pRogrfm dy nf hox dyx df koeI iswDf ibafn qF jfrI nhIN kIqf igaf, pRMqU lok sBf coxF isr qy hox aqy lok sBf hlkf biTzf qoN bfdl pirvfr dy iksy mYNbr ƒ cox lVfey jfx dy aYlfn kfrx ieh pRogrfm muwK mMqrI bfdl aqy srkfr leI duivDf bixaf hoieaf hY ikAuNik akflIaF dI awK ies vfr iËlHy ivwc zyrf pRymIaF dy vot bYNk qy hY. hflFik srkfr ies pRogrfm ƒ Plfp krn leI qrHF-qrHF dy hwQkMzy apnf rhI hY aqy iesy qihq ÈhIdI jwiQaF df pRogrfm AulIkx vflIaF krIb sfrIaF hI jwQybMdIaF dy vwzy afgU ijnHF ivwc bfbf bljIq isMG Kflsf dfdU sfihb, eyknUr Kflsf POj pRDfn BfeI blijMdr isMG, sRI gurU gRMQ sfihb siqkfr sBf dy BfeI suKivMdr isMG Kflsf, bfbf avqfr isMG sfDF vflf akflI dl (pMc pRDfnI) dy BfeI hrpfl isMG cImf afid Èfml hn. igRPqfr kr le gey hn, pRMqU iPr vI akflI dl (pMc pRDfnI) pRDfn BfeI dljIq isMG ibwtU, bfbf dfdU sfihb dI agvfeI vflI ÈmÈIr-ey-Kflsf POj dy vrkr, eyknUr Kflsf POj, qrnf dl afid dy afgU ieh ÈhIdI jwQf qKq sfihb qoN qorn leI bijwd hn. ies smfgm ivwc jwQy[ nMdgVH vwloN agvfeI krn jF nf krn bfry BMblBUsf bixaf hoieaf hY, ijs bfry pqf kwlH ƒ hI lwgygf. jdoNik kwlH qKq sfihb qoN pRYWs kfnPrMs ƒ sMboDn kridaF BfeI ibwtU ny ikhf sI ik jwQy[ nMdgVH ny AunHF ƒ smfgm dI agvfeI krn df Brosf idwqf sI. AuWDr zyrf iswK ivvfd dubfrf grmfAux qy aqy qKq sfihb qy hox vfly smfgm dy mwdynËr pMjfb puils ny vI kmrF kws leIaF. pUry qKq sfihb kMplYks dy afly-duafly KuPIaf eyjMsIaF ny jfl ivCfey hoey hn. cwpy-cwpy qy isvl kwpiVaF ivwc puils qYnfq hY. qlvMzI sfboN ƒ afAux vfly sfry pRmuwK rsiqaF qy puils ny nfkfbMdI kr leI hY qy afAux jfx vfilaF qy nËr rwKI jf rhI hY. bfbf bljIq isMG dfdU sfihb dy iewQoN 15 iklomItr dUr hYWzkuafrtr gurduafrf jM²zflIsr sfihb dy afly duafly vI bIqI dyr rfq qoN eyjMsIaF vwloN nËr rwKI jf rhI hY. awj biTMzf dy aYWs[aYWs[pI[ sRI afÈIÈ cODrI aYWs[pI[ajY slUjf ny qvMzI sfboN dy zI[aYWs[pI[ s[ amrjIq isMG KYrHf, aYWs[aYWc[E[s[ gmdUr isMG nfl mulfkfq krky siQqI df jfieËf ilaf. dUjy iËilHaF ivwcoN vI BfrI igxqI ivwc puils Pors qlvMzI phuMc cuwkI hY. iewk pfsy ijwQy pMQk srkfr ny pRogrfm Plfm krn leI awzI cotI df Ëor lgf idwqf hY, AuWQy hux dyKxf ieh hY ik iswK jwQybMdIaF ies ÈhIdI jwQy ƒ qorn ivwc sPl huMdIaF hn jF nhIN

bfdl iKlfP GrF AuWqy kfly JMzy lihrfE-sMq dfdUvfl qy BfeI hrpfl isMG cImf dI jylH ivwcoN sMgqF ƒ apIl

iProËpur, 21 mfrc (jI[aYs[kflVf/mnohr lfl)-iProËpur sYNtrl jylH ivwc nËrbMd isMGF ny awj ÈRomxI akflI dl (a) pMc pRDfnI dy XUQ afgU rGvIr isMG zoz, dlyr isMG zoz, sMq avqfr isMG Jok hrIhr, mnjIq isMG mwlF, gurjMt isMG sfidk, bfbf rCpfl isMG Jok mOhry, krmjIq isMG cwk sfhU nfl mulfkfq dOrfn dwisaf ik bfdl pRymIaF dIaF votF hfsl krn leI isMGF df inÈfnf kr irhf hY. AunHF ƒ igRPqfr kr irhf hY. ijs tfhxI qy bfdl bYTf hY Ausy ƒ vwZ irhf hY.
bfdl ƒ pRymIaF dIaF votF vI nhIN imlxIaF aqy isMGF dIaF votF vI gvf lYxIaF hn. bfbf bljIq isMG dfdUvfl, BfeI hrpfl isMG cImf, bfbf avqfr isMG Kflsf, BfeI suKivMdr isMG Kflsf, BfeI sfDU isMG eyk nUr Kflsf ny sFJy ibafn ivwc ikhf ik GrF AuWpr kfly JFzy lfE. mrjIvVf jwQf 22 mfrc ƒ qlvMzI sfboN qoN slfbqpurf zyry vfsqy hr kImq qy rvfnf hovygf. sMgqF huMm-huMmf ky puwjx. ies mOky sYNkVy iswK vwK-vwK jwQybMdIaF vwloN bfdl ivruwD jMm ky nfarybf²ËI kIqI. AunHF mMg kIqI ik nËrbMd iswKF ƒ ibnF Èrq irhf kIqf jfvy. ienHF qy bxfey JUTy mukwdmy vfps ley jfx. hirafxf aqy rfjsQfn qoN anykF isMG mulfkfq krn phuMcy PrUt, imTfeIaF dy tokry, pytIaF aMdr ByjIaF. inrvYr Kflsf dl, iswK stUzYNts PYzryÈn gryvfl dy pRDfn gurcrn isMG gryvfl ny muwK mMqrI s[ pRkfÈ isMG bfdl ƒ apIl kIqI ik sRI akfl qKq sfihb jI dy hukmnfmy anusfr ienHF pMQ doKI qfkqF df zwtvF ivroD kr irhf hY.

jQydfro bfdl dI kursI Kfqr ÈRI akfl qKq sfihb dI srbAuWcqf nfl iKlvfV nf kro

jrmn:- iswK PYyzryÈn jrmnI dy pRDfn BfeI gurmIq isMG Kinafx jnrl skwqr BfeI gurcrn isMG gurfieaf BfeI jiqMdrbIr isMG ny pRYs dy nf jfrI ibafn ivwc ÈRI akfl qKq sfihb dy jQydfr BfeI gurbcn isMG ny ÈRI akfl qKq sfihb jI qoN jfrI hoey, kUV dy sOdy sfD dy zyry bMd krfAux dy hukmnfmy ƒ lfgU krfAux dI bjfey, zyry bMd krfAux vfsqy sMGrÈ kr irhIaF pMQk jwQybMdIaF ƒ sMGrÈ vfps lYx dy hukmnfmy, bfbf bljIq isMG dfdUvfl,qy JUTy sfD dy guMizaf vwlo kIqy hmly qy Ault bfdl srkfr dI puils vwlo bfbf bljIq isMG,BfeI hrpfl isMG cImF pMc pRDfnI dI igRPqfrI qy sRI akfl qKq sfihb jI dI srbAuWcqf nfl kIqy iKlvfV dI sKq ÈbdF ivwc inKyDI kridaF hoieaf ikhf, ik awj ienF mhfn pwdvIaF qy bYTy lok ihMdUqvI soc dy gulfm, bfdl dy ieÈfiraf qy ies dI kursI dI Kfqr qKq sfihbF dI mfx mrXfdf df Gfx gurU sfihbF df apmfx afey idn gur ieiqhfs qy iswK ieiqhfs nfl CyV CfV krn vfly kI isrsy vfly blqkfrI sfD ,afÈUqoÈ, Binafryvfly sfD,nrkDfrI, aKOqI zyrydfr,afr[ ayYs[ ayYs[ vfilaf dy BfeIvflf pRqI sMGrÈ krn df PYyslf sfihb ÈRI gurU gRMQ sfihb jI ƒ afpxf ieÈt mMnx vfly axKI qy gYrqmMd iswK kOm afp kry awj iPr iswKF dIaF isrmOr sMsQfvF qy mMhq kfbË hoik iswKI df jnfËf kwZ rhy hn .iswK kOm df vwzf ihwsf jo duinafvI pdfrQF, JUTI Èohrq,cODr dI Kfqr afpxy iswKI PrË qoN avyslf ho ik bRhmxvfd dy hwQ Toky bfdl dI cfkrI kr rhy iswKF ƒ apIl krdy hF ik Auh afpxy gurU sfihbF AunF dy bwwicaF qy iswKF dy pivwqr KUun nfl ilKy ieiqhfs ,amIr iswKI ivrsy vwl muV ky iswKI df Gfx krn vfilaf dy hwQ Toky bxn dI bjfey iswK kOm dy hwkF ihwqF vfsqy sMGrÈ kr irhIaF pMQk jQybMdIaF df sfQ dyx . vIhvI sdI dy mhfn ÈhId sMq bfbf jrnYl isMG jI Kflsf iBMzrFvfilaf aqy mhfn ÈhId BfeI POjF isMG jI dI soc Cwzx vfly dmdmI tksfl qy aKMz kIrqnI jQy dy isMGF ƒ apIl krdy hF jo iswK kOm df inrflfpx Kqm krky iswK kOm ƒ bRhmvfd dI sdIvI gulfm bxfAux vfly pRkfÈ isMG bfdl dy ieÈfiraf qy clx dI bjfey AunF mhfn ÈhIdF vFg iswK kOm dI axK qy gYrq leI iswK kOm dy glo gulfmI lfhAux vfsqy sMGrÈ dI agvfeI krn nhI qF AuhnF mhfn ÈhIdF df nfm vrqx qoN guryË krn .

bfdlF qy sODf sfD Kfqr akfl qKq ƒ ‘mËfk` bxf rhy ny mOjUdf jwQydfr-BfeI rxjIq isMG

BfdsoN, 21 mfrc (gOrv sUd)-s[ pRkfÈ isMG bfdl aqy suKbIr isMG bfdl ny akflI pfrtI aqy isMG sfihbfnF dy PYsilaF ƒ afPxI mrjI anusfr krvfAux dI nvIN iprq ÈurU kr leI hY qy ieh Èbd akfl qKq sfihb dy sfbkf jwQydfr BfeI rxjIq isMG ny pwqrkfrF nfl gwlbfq dOrfn khy. Auh awj gurduafrf rO²VI sfihb cihl dy pMj rojf Dfrimk smfgmF ivwc Èfml hox leI ivÈyÈ qOr qy afey sn. sMq dfdUvfl dy sbMDI svfl puwCx qy AunHF spwÈt kIqf ik mYƒ qF isMG sfihbfnF dy PYsilaF qy bhuq hYrfnI huMdI hY ikMnI hYrfnI vflI gwl hY ik isrsf muwKI ny kdy vI afpxy vwl muafPI mMgx dI hux koeI gwl nhIN kIqI, pr isMG sfihbfn hr roË afK rhy hn ik AunHF ƒ muafP kIqf jf skdf hY. iswK rihq mirXfdfvF ƒ vI isMG sfihbfnF ny iCwky tMg rwiKaf hY. Audfhrx vwjoN suKbIr bfdl ƒ iewkly hI aMimRq Ckf idwqf igaf hY. cfhIdf ieh sI ik AunHF dI Drm pqnI ƒ vI nfl hI iewkTy dovF ƒ aMimRqpfn krvfAuxf cfhIdf sI
pr ajy qwk vI AunHF ny aMimRqpfn nhIN kIqf aqy bIbI bfdl vI iswK pMQ dy doKI afÈUqoÈ nUrmihlIey Binafry vfilaF dy zyiraF ivwc jf ky hfjrI BrdI rihMdI hY, pr iksy dI ihMmq nhIN ik AunHF dy iksy vI gwl df koeI ivroD kry. jdoN pwqrkfr ny isMG sfihb ƒ svfl kIqf ik afpxy hmiKaflI lok jo afp dI Dfrnf dy hfmI hn, Auh afpxI agvfeI leI afp vwl dyK rhy hn. kI afp ny ienHF sfrIaF gwlF dy ivroD leI koeI pRogrfm AulIikaf hY qF AunHF ikhf ik mYN ajy AuzIk kr irhf hF aqy sB kuwJ mYN cMgI qrHF GoK irhf hF, pr mYN ajy ies sbMDI koeI pRogrfm nhIN AulIikaf.

sOdf sfD dI Ëmfnq bfry PYslf ltikaf

25 apRYl 2009 ƒ inrDfrq kr idwqI aMbflf, 21 mfrc (hrIÈ cMdr bfgFvflf)-sOdf sfD awj syvf rfmcdr CwqrpqI qy zfrf isrsf dy sfbkf mYnyjr rxjIq isMG kql kys dy mfmly ivwc sI[bI[afeI[ dI aMbflf siQq ivÈyÈ adflq ivwc pyÈ hoieaf, ijwQy Aus ivruwD iewk gvfh pRo[ blvMq isMG vwloN sv[ CqrpqI kql kys ivwc afPxI gvfhI ivÈyÈ jwj zI[ey[ky[ vrmf dI adflq ivwc drj krvfeI. ieh gvfhI lMbI hox kfrn awj nf qF sv[ rxjIq isMG kql kys ivwc aqy nf hI sOdf sfD dI jmfnq rwd krn sbMDI sI[bI[afeI[ vwloN dfier krvfeI geI drKfsq qy bihs ho skI. ijs kfrn mfxXog jwj ny ies mfmly ivwc aglI suxvfeI 25 apRYl 2009 ƒ inrDfrq kr idwqI hY. sOdf sfD jo awj iPr pihlF dI qrHF 80-85 gwzIaF dy kfPly nfl jYz plws surwiKaf kmFzoË qy afpxy inwjI surwiKaf grdF dI POj ivwc iGiraf iewko ijhy rMg qy iewko nMbr dIaF gwzIaF ivwc svfr ho ky 10[q48 vjy sQfnk puils lfien ivKy afXoijq ivÈyÈ adflq ivwc pyÈ hoieaf aqy adflqI kfrvfeI Kqm hox qIk 3[25 vjy qwk ktihry ivwc KVHf irhf.
ies pyÈI mOky sOdf sfD dy pRymI vwzI igxqI ivwc puils lfien dy bfhr iewkqr sn, jdik Kflsf pMQ dI qrPoN vrlz iswK imÈn dy pRDfn jwQydfr nirMdr isMG hrnOlI, skwqr jnrl qIrQ isMG Btoaf, pRcfr skwqr BfeI kulvMq isMG aqy ivwq skqwr BfeI suKivMdr isMG luTyVI afid adflqI kfrvfeI smyN hfjr sn. aMbflf puils vwloN surwiKaf dy byhwd sKq pRbMD kIqy hoey sn, ijs kfrn mulfËmF qy vkIlF aqy sI[bI[afeI[ dy aiDkfrI hI adflqI kmry ivwc phuMc sky, jdik mIzIey ƒ vI iewk iklomItr qoN vwD dUrI qy rkI rwiKaf igaf. adflqI kfrvfeI qoN bfad pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF sI[bI[afeI[ dy vkIlF sRI aYWc[pI[aYWs[vrmf, zI[aYWs[pI[ afhlUvflIaf aqy Kflsf pMQ qy pIVHq iDr dI qrPoN vkIl s[ gurÈyr isMG sUlr ny dwisaf ik awj pwqrkfr CqrpqI kql kys ivwc pRo[ blvMq isMG vwloN pihlI gvfhI drj krvfeI geI aqy pRo[ blvMq isMG dy ibafnF qy sOdf sfD dy vkIlF vwl ijrfh vI kIqI geI. ienHF vkIlF anusfr pRo[ blvMq isMG ny adflq ƒ dwisaf ik mulfËm jsvIr isMG qy Èbidl isMG vwloN Ausƒ DmkIaF iml rhIaF hn aqy hfly vI Aus dI afpxI qy afpxy pirvfr dI jfn ƒ sOdf sfD qy ienHF dovyN mulfËmF koloN gMBIr Kqrf hY. vkIlF anusfr gvfhI lMmI hox krky qy adflqI smF nf rihx kfrn sv[ rxjIq isMG kql kys aqy zyrf muwKI dI jmfnq sbMDI bihs nhIN ho skI.
ies mOky qy gwl kridaF sOdf sfD dy vkIl zI[aYWs[ky grg (nrvfxf) ny dwisaf ik ijnHF mulfËmF qy pRo[ blvMq isMG ny DmkIaF dyx dy dÈ lfey hn, Auh CwqrpqI kys ivwc Èfml hI nhIN hn. sRI grg ny dwisaf ik ies mfmly ivwc Èfml do mulfËmF dy vkIl awj pihlI vfr hI adflqI kfrvfeI ivwc Èfml hoey hn, ijs kfrn pRo[ blvMq isMG dI gvfhI qy aglI qfrIK pyÈI 25 apRYl 09 vI drj kIqI jfvygI. adflqI kMplYks ivwc hfjr pwqrkfr CwqrpqI dy puwqr sRI aMÈul CwqrpqI qy vkIl sRI lyKrfj Zot ny dwisaf ik Auh adflqI kfrvfeI qoN sMquÈt hn. AunHF dwisaf ik ies kql kys ivwc gvfh hox kfrn AunHF ƒ adflqI kmry ivwc jfx nhIN idwqf igaf. iesy dOrfn sOdf sfD dy iewk vkIl vwloN Aukq gvfh ƒ vfr-vfr tkx qy sI[bI[afeI[ dy vkIlF vwloN gMBIr noits ilaf igaf qy iesy smyN dovF vkIlF ivckfr kiQq qOr `qy iqwKf qkrfr hox dI jfxkfrI vI imlI hY.

nON sfl bIqx `qy vI icwtIisMGpurf iswK kqlyafm dI guwQI nhIN sulJI

pitaflf, 21 mfrc (hrdIp isMG): jMmU-kÈmIr dy ipMz icwtIisMGpurf `c 20 mfrc, 2000 ƒ holI vfly idn kuwJ axpCfqy vrdIDfrIaF vloN do gurdvfiraF dy bfhr kMDF nfl KVy kr ky 36 iswKF Auqy kIqI golIaF dIaF buCfVF ivcoN ieko-iek bcy s[ nfnk isMG ny ijQy dunIaF Br dy iswKF ƒ apIl kIqI hY ik Auh XU[aYn[E[ rfhIN ies kqlyafm dI kOmFqrI jFc krfAux dI mMg krn, AuQy AunHF ÈRomxI kmytI `qy vI doÈ lfieaf hY ik kmytI vloN aYlfnI geI rkm df awDf ihwsf awj 9 sfl bIqx ipCoN vI pIVqF ƒ nhIN iml sikaf. kqlyafm dy ieko-iek cÈmdId gvfh s[ nfnk isMG ƒ Cwz ky sfry 35 iswK mfry gey sn. ÈhIdF dI 9vIN brsI mOky kYnzf dy Èyr²y pMjfb ryzIAu `qy krvfey ‘tfk Èoa` dOrfn s[ nfnk isMG ny ies iBafnk kqlyafm dI hwzbIqI suxfAuFidaF isaf, ‘‘Èyry pMjfb mhfrfjf rxjIq isMG dy smyN dy ieiqhfsk ipMz icwtIisMGpurf `c ies vyly krIb cfr ku sO iswK prvfr rihMdy hn. 20 mfrc, 2000 dI holI vflI Èfm pOxy ku awT vjy bhuqy iswK prvfr ipMz dy do gurdvfiraF `c mwQf tykx gey hoey sn, ijnHF ivcoN iek mYN vI sI. iek bMdUkDfrI ny gurdvfry `c sfƒ apxy ÈnfÉqI kfrz ivKfAux leI ikhf. vfro-vfrI sfzy sfiraF dy kfrz vyKy gey. jdoN afÉrI afdmI qk bMdUkDfrI phuMicaf aqy sfiraF dy ÈnfÉqI kfrzF ƒ vyK ky jfx ilaf igaf ik sfry afdmI iswK hI hn aqy ieQoN dy rihx vfly hn qF iek vrdIDfrI ny hvf ivc golI clfeI. ies ipCoN sfry vrdIDfrI bMdUkDfrIaF ny kMDF nfl KVy kIqy iswKF `qy XklÉq golIaF df mINh vrHf idqf. mYN AudoN cOpeI sfihb df pfT kr irhf sI. kudrqI, qd qk mYƒ koeI golI nf lwgI pr bfkIaF vFg mYN vI AuQy hI ZyrI ho igaf. kfqlF ny sfiraF `qy ingHf GumfeI aqy jfx qoN pihlF iPr iek-iek golI iekwly-iekwly iswK ƒ mfrI qfik jy iksy dy sfh cldy hox qF bMd ho jfx. AuhI golI myrI lwq ƒ cIr geI pr mYN cIk-ichfVf nf pfieaf aqy AuQy hI suMn ho igaf. ies ipCoN hmlfvr AuQoN cly gey. jdoN iek gurdvfry `c iswKF ƒ KVy kr ky golIaF vrHfeIaF jf rhIaF sn, aYn Ausy vyly dUjy gurdvfry dy bfhr vI iesy qrHF iswKF ƒ KVy kr ky golIaF df iÈkfr bxfieaf igaf. 36 isMGF ivcoN iekwlf mYN hI bicaf pr ies kqlyafm `c myry jvfn puwqr gurmIq isMG sxy myry Brf, ccyry BrfvF aqy mfmy sxy 7 prvfrk mYNbr mOq dy mUMh `c jf pey.``
pIVq prvfrF aMdr srkfrI sfiËÈF dy Èwk bfry pyÈkfr vloN puwCy svfl dy jvfb `c AunHF ikhf, ‘‘asl ivc Gtnf qoN kuwJ idn pihlF aÉbfrF `c ÉbrF afeIaF sn ik kuwJ jQybMdIaF kÈmIr `c Gwt igxqIaF ƒ inÈfnf bxfAux dI koiÈÈ ivc hn. AudoN keIaF df mwQf Txikaf sI. QoVy idn bfad hI ieh iBafnk duKFq vfpr igaf qy ÌOj vloN qurq hI pQrIbl `c pMj muslmfnF ƒ Gtnf leI doÈI krfr dy ky golIaF nfl BuMn idqf igaf. mgroN pqf lwgf ik ieh ivakqI nyVly ipMz pQrIbl dy hI vfsI sn aqy Auh byksUr sn. Gtnf dI sI[bI[afeI[ jFc ivc ÌOjI doÈI inkly. AunHF idnF `c Bfrq dI PyrI `qy afey AudoN dy amrIkI rfÈtrpqI ibl kilMtn ny vI ies ipCoN apxI ikqfb `c iliKaf sI, ‘‘ieh kfrf myrI Bfrq PyrI mOky ihMdU dihÈqgrdF vloN zUMGI sfiËÈ aDIn kIqf igaf.`` ies qoN ielfvf jMmU-kÈmIr dy AudoN dy muwK mMqrI zf[ ÌfrUk abduwlf ny ibafn idqf sI ik ies kqlyafm dI jFc krfAux qoN aYn[zI[ey[ dy kyNdrI gRih mMqrfly ny ienkfr kr idqf hY. zf[ abduwlf ny AudoN iswKF qoN kqlyafm leI muafÌI vI mMgI sI ijs dIaF aÉbfrI rIport mYN sFB ky rKIaF hoeIaF hn. AudoN kyNdr ivc BfrqI jnqf pfrtI (Bfjpf) dI srkfr sI pr iksy ny vI jFc leI dbfa nhIN pfieaf. ies swB kfsy qoN ieMj jfpdf hY ik ies kqlyafm ƒ vwzI sfiËÈ qihq aMjfm idqf igaf aqy Bfrq srkfr ies dI jFc nf krvf ky ieh Èwk Brosy ivc bdl rhI hY ik iswKF df kqlyafm jfxbuwJ ky krvfieaf igaf. sfƒ dyÈ dy bhuigxqI pwKI mIzIaf `qy vI aÌsos hY, ijs ny ieMny iBafnk kqlyafm ipCoN vI afvfË nhIN AuTfeI. asIN awj vI mMg kr rhy hF ik jMmU-kÈmIr dy muwK mMqrI Aumr abduwlf kyNdr srkfr Aupr jFc leI dbfa pfAux. jMmU dy iswK awj vI sihm dI iËMdgI jIa rhy hn. ipMz ivc koeI hspqfl nhIN, koeI Ìon nhIN, sfzI surwiKaf koeI nhIN aqy srkfr vloN koeI rfhq nhIN. 35 ÈhIdF dy Gr AujV gey hn, keIaF dIaF DIaF ivafhux jogIaF hn, koeI ivDvf mF byshfrf hY. sfƒ afsry qy iensfÌ dI loV hY.`` icwtIisMGpurf kqlyafm ipCoN isafsqdfnF, Dfrmk sMsQfvF aqy mnuwKI aiDkfr jQybMdIaF dI pIVqF pRqI BUimkf bfry gwl kridaF AunHF disaf, ‘‘kqlyafm qoN Cy mhIny bfad qk koeI nf koeI sMsQf Gtnf bfry jfxkfrI lYx leI bhuVdI rhI pr Aus ipCoN iksy ny sfzI bfq nf puwCI. kqlyafm dy qurq ipCoN ÈRomxI akflI dl (aMimRqsr) dy pRDfn s[ ismrnjIq isMG mfn, jMmU-kÈmIr dI KyqIbfVI XUnIvristI dy s[ jspfl isMG mMgl qy hor ivdvfn sfzI iviQaf suxn afey. ÈRomxI kmytI dI AudooN dI pRDfn bIbI jgIr kOr ny hr imRqk ƒ zyZ lwK rupey dI rfhq dyx df vfadf kIqf. ies rkm df awDf ihwsf qF pIVqF ƒ iml igaf pr bfkI rfÈI awj 9 sfl bIqx ipCoN vI nhIN imlI. pfrlImYNt `c ipCly vrHy zf[ mnohr isMG igwl, rfj sBf mYNbr qy sfbkf muwK cox kimÈnr ny afvfË AuTfeI sI aqy ipCy ijhy sfbkf kyNdrI gRih mMqrI iÈvrfj pfitl qoN sI[bI[afeI[ jFc dI mMg kIqI geI sI. mYN dunIaF Br dy iswKF ƒ apIl krdf hF ik Auh XU[aYn[E[ qoN ies kqlyafm dI kOmFqrI jFc dI mMg krn.`` AunHF disaf ik kqlyafm dI jFc krfAux aqy pIVqF ƒ shfieqf leI ‘iswK ÈhId aYsoosIeyÈn icwtIisMGpurf` bxfeI geI hY.


SIKH TRIBUNE
sinwcrvfr 21 mfrc, 2009

bfdl qy mwkV ny qIjy muafÌInfmy `qy vydFqI dI sihmqI df Brosf idvfieaf sI : sOdf zyry df ieMkÈfÌ .. zyrf slfbqpurf ƒ bMd krvfAux leI 22 qoN mrjIvVy jfxgy .. ies ƒ hI ÊulfmI kihMdy hn .. vrux gFDI awg nfl nf Kyzy, iswKF ivruD mMdI BfÈf brdfÈqXog nhIN : dl Éflsf .. bfdl srkfr ƒ GtIaf hwQkMzy mihMgy pYxgy : pMc pRDfnI .. BfeI lfhOrIaf adflq `c pyÈ
lE iek kflI Byz sfhmxy af geI
akfl qÉq dy pujfrI rfhIN sODf sfD ivruD pMQk sMGrÈ ƒ Twlx dI koiÈÈ

aMimRqsr, 20 mfrc : kuJ idn pihlF dIaF KbrF ’c dwisaf igaf sI ik puils aiDkfrI sODf sfD ivruD pMQk sMGrÈ ƒ Twlx leI iksy iswK bfby Bfv kflI Byz ƒ vrq skdy hn qy puils aiDkfrIaF dI kflI Byz ƒ sfhmxy ilafAux qy Ausdf rfh sfÌ krn leI leI bfdl ny akfl qÉq sfihb ’qy bMnHI hoeI apxI kflI Byz ƒ awgy kr idwqf hY. akfl qÉq dy muwK syvfdfr gurbcn isMG ny awj qÉq dy skwqryq `c pwqrkfrF ƒ sMboDn kridaF qÉq sRI dmdmf sfihb dy muwK syvfdfr igafnI blvMq isMG nMdgVH vloN kuwJ pMQk jQybMdIaF ƒ nfl lY ky sOdf sfD ivruD aYlfny pRogrfm ƒ ‘Tus` kridaF ÈbdI jfl `c AulJf ky pRogrfm vfps lYx dI apIl kIqI. dyr Èfm pwqrkfr sMmyln ƒ sMboDn kridaF igafnI gurbcn isMG ny ikhf, ‘‘kuwJ gurmuK ipafry jËbfq ivc af ky apxy qOr `qy keI pRogrfm bxf lYNdy hn ijs nfl pMQ dI ieksurqf tutdI hY aqy pMQk ÈkqI dy ibKrn df ÉdÈf bixaf rihMdf hY, ies leI afpo apxy qOr `qy koeI vI sMsQf jF ivakqI koeI pRogrfm AulIkx jF koeI ÌYslf lYx df Xqn nf kry. jy iksy ny koeI pRogrfm Aulikaf hY qF Aus ƒ vfps lY ilaf jfvy.`` AunHF ikhf ik Éflsf sfjnf idvs dy smfgmF ipCoN ‘jQydfrF` dI mIitMg swd ky aijhy msilaF bfry ivcfr kIqf jfvygf. afgfmI lok sBf coxF `c sOdf sfD dy pRymIaF dIaF vootF hfsl krn leI rfjsI afgUaF vloN pRymIaF nfl bxfey jf rhy qflmyl bfry puwCy jfx `qy muwK syvfdfr ny ikhf, ‘‘akfl qÉq vloN sOdf sfD ivruD ‘hukmnfmf` jfrI ho cukf hY aqy jo lok votF leI sfD dy cyilaF kol jFdy hn, AunHF df ÌYslf sMgq krygI.`` sOdf sfD ivvfd bfry puwCy jfx `qy AunHF ikhf ik CyqI hI ies df nbyVf kr ilaf jfvygf. muwK syvfdfr ny pRYWs qoN ies sbMDI sihXog dI mMg vI kIqI. lMzn dy gurdvfry `qy hoey nslI hmly bfry AunHF ikhf ik iksy vI Dfrmk asQfnF `qy hmlf krn vflf ivakqI iensfn nhIN ho skdf.

bfdl qy mwkV ny qIjy muafÌInfmy `qy vydFqI dI sihmqI df Brosf idvfieaf sI : sOdf zyry df ieMkÈfÌ

sMgrUr, 20 mfrc (ajYb isMG morFvflI): sOdf zyry dy isafsI ivMg ny ieMkÈfÌ kIqf hY ik akfl qÉq `qy Byjy qIjy muafÌInfmy mOky muwK mMqrI pRkfÈ isMG bfdl qy ÈRomxI gurdvfrf pRbMDk kmytI dy pRDfn avqfr isMG mwkV ny muafÌInfmy `qy akfl qÉq dy AudoN dy muwK syvfdfr igafnI joigMdr isMG vydFqI dI sihmqI df Brosf idvfieaf sI. iesy dOrfn zyry ny lok sBf coxF dy snmuK iksy vI isafsI pfrtI nfl hwQ imlfAux dI gwl kridaF sfÌ ikhf ik ÈRomxI akflI dl (bfdl) leI vI rsqy KulHy hn. pitaflf-sMgrUr roz `qy siQq sOdf zyry `c pwqrkfrF nfl gwlbfq dOrfn zyry dy isafsI ivMg dy cyarmYn rfm isMhu ny ikhf, ‘‘sfzy zyrf muKI ny iqMn muafÌInfmy akfl qÉq ivKy Byjy. qIjy muafÌInfmy `qy muwK mMqrI s[ pRkfÈ isMG bfdl aqy ÈRomxI gurdvfrf pRbMDk kmytI dy pRDfn s[ avqfr isMG mwkV ny akfl qÉq dy AudoN dy muwK syvfdfr joigMdr isMG vydFqI dI sihmqI df Brosf idvfieaf sI. AudoN igafnI vydFqI ivdyÈ dOry Auqy sn pr bfad ivc kI hoieaf, mYƒ nhIN pqf. sfry Xkdm hI mukr gey.`` Ausny ikhf, ‘‘afgfmI lok sBf coxF `c iksy vI pfrtI nfl isafsI qOr `qy hwQ imlfieaf jf skdf hY. pMjfb dy mOjUdf swqfDfrI gTjoV `c bYTy ÈRomxI akflI dl (bfdl) leI vI rfh KulHf hY.`` isafsI smJOqy bfry iksy dI ivcolgI bfry puwCx `qy Auh gwl hfsy `c tfl igaf. Aus ny ikhf, ‘‘zyry dI 25 mYNbrI kmytI ny mflvf Kyqr dy sfry ielfikaF `c mIitMgF kr ky pRymIaF dI rfie leI hY ik lok sBf coxF `c iekwilaF cox lVI jfvy jF iksy isafsI pfrtI df hwQ PiVaf jfvy.`` hirafxf aqy hor sUibaF `c kFgrs vloN zyiraF dI hmfieq dI gwl mMnidaF cyarmYn rfm isMhu ny ivaMg kisaf, ‘‘jo Éud apxy kfrnfimaF `c AulJy hox, Auh dUjy dI kI shfieqf krngy?``

zyrf slfbqpurf ƒ bMd krvfAux leI 22 qoN mrjIvVy jfxgy

biTMzf, 20 mfrc (swqpfl isMG isvIaF, gurnYb sfjn)-zyrf isrsf dy pMjfb ivwc hYzkuafrtr bxy zyrf slfbqpurf ƒ bMd krvfAux leI qy zyrf isrsf dIaF iswK kOm pRqI byhudrIaF kfrvfeIaF rokx leI akflI dl (pMc pRDfnI) vwloN isMG sMgq dy sihXog nfl DrmXuwD morcf lfieaf jf irhf hY. 22 mfrc ƒ 1 vjy mrjIvVy isMGF df jQf qKq sRI dmdmf sfihb qoN igafnI blvMq isMG nMdgVH jI rvfnf krngy. zyrf slfbpurf ƒ bMd krfAux leI zyry dy gyt bMd krky AuQy Drnf dyvygf. 11 isMGF dy jQy ƒ pMj ipafiraF dI agvfeI hyT qKq sRI dmdmf sfihb qoN qoiVaf jfvygf. ieh jfxkfrI pMc pRDfnI dy muKI BfeI dljIq isMG ibwtU ny Pon rfhIN hoeI ivÈyÈ gwlbfq dOrfn idwqI.
BfeI ibwtU ny ieh vI Kulfsf kIqf ik DrmXuwg morcy ƒ qfrpIzo krn leI puils ny kuJ isMGF dy Gr CfpfmfrI vI kIqI hY qy kuJ igRPqfr vI kIqy hn. iswK jQybMdIaF vwloN DrmXuwD morcy `c Èfml hox bfry puwCx `qy BfeI ibwtU ny ikhf ik iksy vI kImq `qy sMGrÈ iZwlf nhIN hox idwqf jfvygf. AuDr jdoN DrmXuwD morcy ivwc ÈmUlIaq sMbMDI akflI dl 1920 dy jnrl skwqr BfeI gurdIp isMG biTMzf nfl gwlbfq kIqI qF AunHF spwÈt ikhf ik Auh DrmXuwD morcy ivwc Èfml nhIN ikAuNik AunHF dI jQybMdI ƒ ajy qwk koeI bulfvf nhIN afieaf, pr Auh zyrf isrsf dy kuJ pRcfr sMbMDI ivwZy gey sMGrÈ dI ÈlfGf krdy hn. BfeI gurdIp isMG ny ikhf ik Auh sMq bljIq isMG dfdUvfl qy sfQIaF Aupr drj kIqy njfieË ierfdf kql kys ƒ rwd krfAux sMbMDI 24 mfrc ƒ pMQk iekwT gurduafrf hfjIrqn ivKy iekwqr kr rhy hn qy sMGrÈ qyË krn dI ibgl vjfieaf jfvygf.

ies ƒ hI ÊulfmI kihMdy hn

sYn ÌrFissko (blivMdrpfl isMG Éflsf) mMd buwDI, Gwt buwDI qy sfiËÈI buwDI dy mflk lyKk, sMpfdk, aÉbfrF ivc pIlI pwqrkfrI krdy pwqrkfr, kfmryzI aÉbfr, afrIaf smfjI aÉbfrF jo mhfÈf pRYs nfl mÈhUr ny, kFgrsI aÉbfrF, akflI aÉbfrF, akflI/kFgrsI aÉbfrF ivclIaF ÉbrF pVH ky iswK kOm dI ÊulfmI vflI hflq df pqf lwgdf hY. vwK vwK irportF vyK ky ÊulfmI dy zUMGy hox df aihsfs vI huMdf ey. Bfrq dI srkfr ÙBfvyN ieh srkfr kFgrsI hY jF Bfjpf jF kimAUinstF dI shfieqf nfl bxI srkfr hY jF imlI julI srkfr hYÚ ny 1947 qoN lgfqfr iek qhweIaf kIqf hoieaf hY ik iswKF ƒ AuTx nhIN dyxf, ienHF ƒ dbfa ky rKxf hY qy dbfa ky rKx dI nIqI ƒ Èryafm Tok vjf ky krnf hY. kyNdrI srkfr vwloN pfly blfqkfrI lucy sOdf sfD ƒ igRÌqfr nf krnf kI sfbq krdf hY? pYÊMbrF dy ÈihnÈfh sRI gurU goibMd isMG sfihb jI dI nkl krn dI asÌl koiÈÈ krn ivc ruwJy do tky dy lucy sfD ƒ bfdl duafrf kuJ nf kihxf kI sfbq krdf hY? lucy sfD dy crnI izwgy bfdlF ƒ jQydfrF duafrf kuJ nf kihxf kI sfbq krdf hY? BfeI bljIq isMG dfdUvfl sfihb vfly qy BfeI hrpfl isMG cImf qy sfQIaF ivruwD JUTf ierfdf kql kys drj krnf kI sfbq krdf hY? ibnf iksy kfrn pMjfb pulIs duafrf sDfrn iswKF dI kuwtmfr krnf kI sfbq krdf hY? ismrnjIq isMG mfn ƒ ibnF vjf lgfqfr pryÈfn krnf kI sfbq krdf hY? BfeI kukI ƒ ibnF iksy sbUq dy Aumr kYd ivc dobfrf sIKF ipwCy krnf kI sfbq krdf hY? pMjfb ivc niÈaf df hV vgf ky iswK nOjvfnI ƒ idmfÊI kMgfl krnf kI sfbq krdf hY? iswK pCfx dsqfr ƒ rolxf kI sfbq krdf hY? iswK DIaF BYxF ƒ ihMdUaF nfl ivafh krn leI AuqÈfihq krnf kI sfbq krdf hY? sRI akfl qÉq sfihb dy jQydfrF ƒ bfdlI dfby hyT rKx leI bRfhmxI hQkMzy vrqxf kI sfbq krdf hY? ihMdI pMjfbI iÌlmF ivc iswKI df mËfk AuzfAuxf kI sfbq krdf hY?
bRfhxvfdI sivMDfn dI Dfrf 25 aDIn iswK Drm dI ivlKwx pCfx df nslGfq krky ihMdUvfd dy Kfry smuMdr ivc alop krnf kI sfbq krdf hY? mnmohn isMG df iswK msilaF qy sfiËÈI cuwp DfrI rKxf kI sfbq krdf hY? ihMdU lIzrF dI iswK ivroDI nIqI ƒ bfdlI lfxy duafrf axgoilaF krnf kI sfbq krdf hY? XUnIvristIaF dy lyKkF duafrf iswK-ÊulfmI dI jfx buwJ ky pCfx nf krnf kI sfbq krdf hY? pMjfb pulIs ƒ ÈrfbI bxf ky Éflsf pMQ ivruwD hYvfn bxn leI pRyrnf kI sfbq krdf hY? bfdlI prvfr duafrf iswK ÌlsÌy ivruwD, ihMdU jIvn ÈYlI ƒ Èryafm apnfAuxf kI sfbq krdf hY?
ieh kuJ gMBIr msly hn jo hr jfgdy iswK dy ihrdy ivc lgfqfr qrQwlI mcf rhy hn qy bycYnI df kfrn hn. ieh iÌkr BrI bycYnI dwsdI hY ik ies qrF dI hflq ÊulfmI dI hflq hY. aËfd kOmF qrwkI vwl cVfeI krn leI bycYn huMdIaF hn pr iswK kOm df kuJ ihwsf iswK hoNd leI jwdo-jihd kr irhf hY. ijs dyÈ df mflk qy Ausdf bxfieaf kfƒn sMsfr dy pMjvyN vzy Drm dI hoNd qoN ienkfrI hY, hor iesqoN vzI byiensfÌI kI ho skdI hY? Aus dyÈ ƒ mfnqf ikAuN idqI jfvy Ausƒ dyÈ hI ikAuN ikhf jfvy? gwl hux ÊulfmI dI hflq ƒ smJx qy ies ivruwD pRcfr krn dI hY. ÊulfmI ƒ smJx vflIaF igafnvfn kOmF bfÊI huMdIaF hn qy bfdÈfh bnx vwl mfrc krdIaF hn. afpxy cOigrdy ƒ Êulfm rihq krn leI lgfqfr Ëubfn qy klm dI vrqoN krdIaF hn. aËfdI psMd lyKkF dy lyK AuzIkdIaF hn. cutkly BrIaF ilKqF vkqoN KuMJIaF vylf ivhf cuwkIaF ilKqF hn jo kOm df kuJ nhIN svfrdIaF. iswK kOm ƒ kFgrsI, akflI, kimAUinst pfrtIaF dI ibwlI vMz ivc pf ky bFdr rUpI bRfhmxvfdI dYNq iswKI ƒ lgfqfr kuqr irhf hY ijs ivruwD iswK kOm ƒ afpxf iDafn kyNdirq krn dI loV hY qF ik sB qoN pihlF mfnisk ÊulfmI qoN Cutkfrf pfieaf jf sky.


lfs eyNjls ivKy 14vyN sflfnf kOmFqrI PYimlI iÌlm myly ivc ividafrQIaF dI iÌlm ÈRyxI ivcoN ibhqrIn ividak iÌlm df purskfr hfisl krn vflI dsqfvyËI iÌlm ‘rUts aYNz ivMgË` df inrmfqf-inrdyÈk 15 virHaF df iswK nOjvfn aMgd isMG afpxy snmfn nfl. qsvIr-ieMdrmohn isMG

vrux gFDI awg nfl nf Kyzy, iswKF ivruD mMdI BfÈf brdfÈqXog nhIN : dl Éflsf

aMimRqsr, 20 mfrc (crnjIq isMG aroVf): nihrU gFDI prvfr dy vMÈj vrux gFDI vloN Auqr pRdyÈ dy pIlIBIq lok sBf hlky `c rYlI dOrfn Gwt igxqI kOmF leI vrqI geI BwdI ÈbdfvlI aqy iswKF ƒ Aus dI dfdI ƒ mfrn vfly aiqvfdI kihx `qy Ébrdfr kridaF dl Éflsf ny vrux gFDI ƒ awg nfl Kyzx qoN Ébrdfr kIqf hY. jQybMdI dy isafsI skwqr BfeI kMvrpfl isMG ibwtU ny apxy ibafn `c ikhf, ‘‘ieh koeI nvIN gwl nhIN, gFDI prvfr Gwt igxqI kOmF pRqI lgfqfr nÌrq krdf af irhf hY. vrux gFDI vloN iswKF jF muslmfnF pRqI vrqy nÌrq Bry bol cfxcwk mUMhoN nhIN inkly, sgoN Gwt igxqIaF pRqI nÌrq gFDI prvfr dy ÉUn ivc hY. vrux gFDI dy vwzy-vzyry Éfs kr ky ieMdrf gFDI aqy rfjIv gFDI ny pwKpfqI aqy mfrU rfjnIqI kr ky Gwt igxqI kOmF df mfx snmfn roilaf aqy AunHF dIaF iËMdgIaF nfl iKlvfV kIqf, ies leI vrux gFDI df nÌrq Biraf BfÈx sfzy leI nf qF koeI acMBf hYY qy nf hI hYrfn krn vflf.`` AunHF cyqy krvfieaf ik 1984 `c kFgrs ny coxF dOrfn iswKF ivruD Ëihr Augilaf pr ies dy bfvjUd bhuigxqI nfl sbMDq votrF ny swqf kFgrs ƒ sONpI. i
esy qrHF 2002 ivc muslmfn ivroDI lihr Auqy svfr ho ky nirMdr modI ny gujrfq dIaF coxF ijwqIaF. ieiqhfs muV duhrfey jfx df ÉdÈf jqfAuFidaF feI kMvrpfl isMG ibwtU ny ikhf, ‘‘jy hux vI ihMdU votr vrux gFDI dy hwk `c Bugqdy hn qF ieh bhuq mMdBfgI qy aÌsosnfk gwl hovygI.`` cox kimÈn vloN vrux gFDI dy BVkfAU BfÈx df sÉq noits lYx `qy qswlI pRgtfAuNidaF AunHF ikhf, ‘‘ihMdosqfn `c ihMdUqvI isafsq dy aKfVy `c vrux gFDI ijhy isafsqdfnF dI koeI kmI nhIN. nirMdr modI, bfl Tfkry, pRvIn qogVIaf, aÈok isMglf aqy ky[ sudrÈn afid sfry hI vrux gFDI vFg iswKF, muslmfnF aqy eIsfeIaF ƒ nÌrq krn `qy mfx mihsUs krdy hn. aijhy iÌrkfpRsq lokF ƒ hrfAuxf hr Aus nfgirk df ÌrË hY, jo sfAUQ eyÈIaf iÉwqy ivc ÈFqI, sMdBfvnf qy apxI sihhoNd dI Bfvnf `c ivÈvfs rKdf hY. sfƒ XkInI bxfAuxf cfhIdf hY ik vrux gFDI ijhy isafsqdfn lokF dI kcihrI ivcoN suKfly bc ky nf inklx.``

bfdl srkfr ƒ GtIaf hwQkMzy mihMgy pYxgy : pMc pRDfnI

luiDafxf 20 mfrc (ibAUro) bfdl srkfr ny sOdf sfD sbMDI akfl qÉq sfihb qoN jfrI hukmnfmy ƒ pYrIN rolx qoN bfad hux Aus hukmnfmy ƒ lfgU krfAux vfilaF AuWqy JUTy prcy drË krky jylHF ivc suwtxf ÈurU kIqf hoieaf hY jo ik bfdl qy AusdI juMzlI ƒ afAuFdy myN ivc isafsI qOr qy bhuq mihMgf pvygf aqy dUjy pfsy akfl qKq dy jQydfr igafnI gurbcn isMG vloN bfdl srkfr dI aDIngI mMnidaF doglI nIqI qihq ies sbMDI koeI spwÈt stYNz nf lYx kfrn vI iswK pMQ ivc inrfÈf qy ros PYl irhf hY. iehnF ivcfrF df pRgtfvf akflI dl pMc pRDfnI dy kOmI pMc BfeI kulbIr isMG bVfipMz, s[ hirMdr isMG Éflsf (nfrvy) aqy BfeI dieaf isMG kwkV ny kIqf.
afgUaF ny ikhf ik ipCly idnIN PrIdkot ivc pihlF qF bfdl dI puils ny sOdf pRymIaF nfl rl ny iswK sMgqF AuWqy golIbfrI kIqI aqy srkfr vloN pRymIaF ƒ CwzidaF iswK sMgqF qy bfbf bljIq isMG dfdUvfl AuWqy ierfdf kql df JUTf prcf kr idwqf aqy isqmËrIPI dI gwl ieh hoeI ik agly idn kotÈmIr (biTMzf) ivKy ies sbMDI ros kr rhy BfeI hrpfl isMG cImf skwqr jnrl akflI dl pMc pRDfnI, BfeI blijMdr isMG Éflsf pRDfn eyk nUr Éflsf POj aqy BfeI suKivMdr isMG Éflsf pRDfn sRI gurU gRMQ sfihb siqkfr sBf aqy hornF ƒ vI ierfdf kql dy Aukq kys ivc Èfml kr idwqf igaf jd ik Auh PrIdkot dI Aukq Gtnf smyN hfËr vI nhIN sn.AuhnF ikhf ik bfdl vloN vrqy jf rhy GtIaf hwQkMzy Ausdy pqn df kfrn bxngy.
AuhnF ikhf ik pMQ vloN 22 mfrc ƒ qKq sRI dmdmf sfihb qoN qurn vflf ÈhIdI jQf jrUr cwlygf aqy Ausƒ bfdl srkfr kyvl jbr nfl hI rok skygI ikAuNik bfdl sOdf sfD df cylf hY aqy asIN akfl qKq sfihb qoN jfrI hoey hukmnfmy ƒ lfgU krfAux leI idRV hF.AuhnF bfdl dl ivc bYTy akflI vrkrF ƒ apIl kIqI ik afpxI ËmIr eynI vI Qwly nf suwto ik BivwK nfl awK nf imlf skx.

BfeI lfhOrIaf adflq `c pyÈ

jgrfAuN 20 mfrc (jsbIr Èyqrf) : iqhfV jylH idwlI `c bMd Kfilsqfn kmFzo Pors dy muKI rhy idaf isMG lfhOrIaf ƒ awj krVy surwiKaf pRbMDF hyT pulIs vwloN jgrfAuN adflq `c pyÈ kIqf igaf. Ausƒ jgrfAuN puils do vwK-vwK mfmilaF `c pRozkÈn vfrMt `qy ilafeI sI. bfad dupihr lfhOrIaf ƒ sb-zvIËnl juzIÈIal mYijstryt sRImqI mndIp kOr bydI dI adflq `c pyÈ kIqf igaf. puils ny adflq qoN lfhOrIaf df irmFz mMigaf pr adflq ny irmFz nf idMdy hoey juzIÈIal irmFz `qy Byj idwqf. adflq ny ies mfmly dI aglI qfrIk 2 apRYl inÈcq kIqI hY. jfxkfrI muqfbk jgrfAuN puils ijhVy do mfmilaF `c lfhOrIaf df irmFz hfisl krnf cfhuMdI sI, AunHF df sbMD Qfxf rfeykot `c vfprIaF do GtnfvF nfl hY. pihlI Gtnf 18 PrvrI 1988 dI hY ijs `c golIaF lwgx kfrn mOq ho geI sI. ies sbMDI puils ny Dfrf 302 aqy aslf aYkt aDIn lfhOrIaf iÉlfÌ mfmlf drj kIqf hoieaf hY. dUjI Gtnf gurduafrf JorVF dI hY ijwQy PfieirMg `c iek aOrq hlfk ho geI sI. ies sbMDI vI puils ny Dfrf 302, 307, 392 aqy aslf aYkt qihq prcf drj kIqf sI. ienHF dohF mfmilaF `c 30 akqUbr 1995 ƒ adflq ny idaf isMG lfhOrIaf ƒ BgOVf krfr dy idwqf sI. jgrfAuN puils ienHF dohF mfmilaF `c puwCigwC leI lfhOrIaf df irmFz cfhuMdI sI jo adflq ny nhIN idwqf. irmFz nf imlx krky idaf isMG lfhOrIaf ƒ vfps iqhfV jylH Byj idwqf igaf. pyÈI mOky lfhOrIaf ny afpxI pqnI prmjIq kOr nfl mulfkfq vI kIqI aqy afpxy pwK `c Ausƒ suprIm kort `c irwt pfAux ƒ ikhf. AusdI pyÈI mOky pulIs ny sQfnk kcihrI kMplYks ƒ puils CfAuxI `c bdilaf hoieaf sI.


SIKH TRIBUNE
Èuwkrvfr 20 mfrc, 2009

pMQk afgUaf dI igRPqfrI dI asl khfxI aqy hux jQydfrF, sMq smfj aqy pMQk jQybMdIaF df PrË .. jylr dI muawqlI leI iswKF vloN ajmyr `c ros mfrc, iensfÌ nf imlx `qy bMd dI cyqfvnI .. pMc pRDfnI ny puiCaf, ‘‘bfdl jnm idn `qy lwKF bMdy iekwTy kr skdY, kuwkI qy hornF iswKF dI sËf muafÌI leI sMsd mUhry Drnf nhIN lf skdf?” .. lMzn gudrvfry dy agnI kFz bfry hornF DrmF dy nyqfvF vloN zUMGy duK df pRgtfvf .. bfdl cfr sItF jylHF `c bMd nOjvfnF ƒ dyvy-PYzryÈn .. holy mhwly dy sMbD ivwc nfrvy c kIrqn drbfr sjfieaf igaf.
akflI-sOdf sfD ivcfly smJOqy dI iewk Èrq pUrI! hux dUjI dI vfrI

qlvMzI sfboN, 19 mfrc (rxjIq isMG rfjU/rfm ryÈm nQyhf )-lok sBf coxF qoN kfPI pihlF hI swqfDfrI ÈRomxI akflI dl (bfdl) vwloN mflvy ivwc sOdf sfd dy cftiVaF dy vot bYNk qy kfbj hox leI koiÈÈF afrMB idwqIaF geIaF sn, pRMqU hmyÈF sRI akfl qKq sfihb qoN jfrI sOdf sfD ivroDI hukmnfmf AunHF dy rsqy dI rukfvt bxdf irhf. keI vfr mIzIaf ny myry dy sMcflkF aqy akflI numfieMidaF ivwc gwlbfq aqy smJOqy dIaF KbrF idwqIaF, pRMqU siQqI aspÈt bxI rhI. hux cox kimÈn vwloN lok sBf coxF dy aYlfn qoN bfad aqy akflI dl vwloN biTMzf lok sBf sIt qoN afpxy pRDfn s[ suKbIr isMG bfdl dI agvfeI hyT bfdl pirvfr dy iksy mYNbr ƒ cox lVfey jfx dy aYlfn kfrn iewk vfr iPr akflIaF dI nËr sOdf sfd dy cftiVaF dy vot bYNk qy jf peI.

iPr qoN mIzIaf ivwc KbrF afAux lwg peIaF ik sOdf sfD aqy srkfr ivckfr muwK mMqrI bfdl dy hirafxy ivcly bflfsr Pfrm hfAUs ivwc smJOqy bfry hoeI gwlbfq ivwc pRymIaF dIaF kuwJ ÈrqF mMn leIaF geIaF hn. ienHF KbrF ivwc swcfeI AudoN nËr afeI jdoN pMjfb ivcly sOdf sfD dy zyiraF ƒ iPr qoN KolH idwqf igaf aqy sOdf sfD dy sbMD ivcly hYWzkuafrtr zyrf slfbqpurf ivwc sOdf sfd dy cftiVaF ny iPr qoN srgrmIaF ÈurU kr idwqIaF. hor qF hor afpxy afp ƒ pMQk khfAuNdI srkfr dy pRÈfsink aiDkfrIa ny sOdf sfd dy cftiVaF ƒ nfm crcf krvfAux leI mnËUrI dyxI ÈurU kr idwqI aqy Aukq nfm crcfvF dI surwiKaf Kud pMQk srkfr dI puils krdI rhI. pMjfb dy keI ihwisaF ivwc iswKF duafrf cuxI hoeI srkfr ny (ikAuNik sOdf sfd dy cftiVaF ny ivDfn sBf coxF ivwc kFgrs ƒ smrwQn idwqf sI aqy akflIaF ƒ kyvl iswKF dIaF votF hI peIaF sn) nfm crcf rokx ge iswKF ƒ Bjf-Bjf ky kuwitaf, ikAuNik AunHF ƒ iswKF dy nhIN sgoN sOdf sfd dy cftiVaF dIaF votF dI iËafdf ËrUrq hY. hux jdoN cox Ëfbqf lfgU ho cuwkf hY qF zyrf akflI dl ivckfr smJOqy dy pRqwK sbUUq imlxy ÈurU ho gey hn, ikAuNik ijMnI vfr vI aKbfrF jF mIzIaf ivwc zyrf pRymIaF aqy akflI srkfr ivckfr smJOqy dIaF KbrF sfhmxy afeIaF AudoN smJOqy bfry sOdf sfd dy cftiVaF vwloN rwKIaF jFdIaF do pRmuwK ÈrqF ivwcoN iewk ƒ akflI srkfr ny pUrf krky sOdf sfD dIaF KuÈIaF pRfpq krn dy rsqy KolH ley hn aqy BrosyXog sUqrF anusfr bhuq jldI zyry vwloN rwKI geI dUjI Èrq vI pUrI kr idwqI jfvygI. kI hn ieh ÈrqF? bIqy idnIN jlMDr qoN pRkfÈq aKbfr ivwc pRkfÈq Kbr anusfr zyry dy numfieMdy ny do pRmuwK ÈrqF smJOqy leI rwKIaF sn, pihlI zyrf isrsf dy kwtV ivroDI aqy zyrf pRymIaF df keI vfr vwzf nuksfn kr cuwky iswK Drm dy AuWGy sOdf sfd dy cftiVaF df keI vfr vwzf nuksfn kr cuwky iswK Drm dy AuWGy pRcfrk sMq bfbf bljIq isMG Kflsf dfdU sfihb vfilaF ƒ kql kys ivwc Psf ky jylH Byjxf aqy dUjI Èrq ik zyry dy dUjy ivroDI qy qKq sRI dmdmf sfihb dy jwQydfr igafnI blvMq isMG nMdÊVH ƒ ahudy qoN htfAuxf. smyN dy nfl qy coxF dy nyVy ieh ÈrqF pUrIaF huMdIaF vI nËr af rhIaF hn. pihlI Èrq srkfr ny pUrI kr idwqI hY. bfbf bljIq isMG dfdU sfihb vfly jylH Byjy jf cuwky hn, BfvyN ik kys kql df nhIN ierfdf kql df hY. imqI 15 mfrc ƒ rfq 1[30 vjy bfbf bljIq isMG qy pRymIaF aqypMjfb puils vwloN sFJy qOr qy kIqy hmly ivwc BfvyN pUrI koiÈÈ kIqI geI ik bfbf jI dy smrwQk awgoN ivroD ivwc iksy dy golI mfr dyx qy bfby qy kql df mukwdmf drj ho sky, pRMqU bfbf dfdUvfl dy smwrQkF vwloN asl hox dy bfvjUd golI nf clfey jfx (hflFik keI pyprF ivwc bfbf dy smrwQkF vwloN golI clfey jfx dIaF vI KbrF hn) kfrx srkfr df supnf cknfcUr ho igaf qy AuproN imlIaF hdfieqF qy iPr BUqry pulsIaF ny bfby dIaF gwzIaF ivwcoN aslf kwZ ky Kud hI glIaF clfeIaF geIaF qy Kud hI bfbf jI dIaF gwzIaF BMnIaF. imqI 16 mfrc ƒ jdoN bfbf bljIq isMG biTMzf iËlHy dy ipMz kotÈmIr ivKy sVk jfm krky smrwQkF smyq srkfr ivroDI pRdrÈn kr rhy sn qF rfq dy krIb 9[15 vjy aYWs[aYWs[pI[ biTMzf dI agvfeI vflI puils pfrtI ny AunHF ƒ cuwk ilaf qy jylH Byj idwqf. smJOqy dI iewk Èrq pUrI kr idwqy jfx qoN bfad rfjsI ivÈlyÈk qy iswK hlky hux dUjI Èrq pUrI kIqy jfx vwl nËr itkfeI bYTy hn. bIqy iqMn cfr idnF ivwc krIb sfry hI pMjfbI ihMdI aKbfrF ivwc jwQydfr nMdgVH ƒ jldI htfey jfx dIaF KbrF vI pRmuwKqf nfl pRkfÈq hoeIaF hn. hflFik kuwJ ivÈlyÈkF df mMnxf hY ik nMdgVH ƒ nhIN htfieaf jfvygf ikAuNik bfbf dfdUvfl qy hmly qoN bfad jwQydfr acfnk rUpoÈ ho igaf qy Ausdy sfry Pon vI bMd sn. hor qF hor AunHF dfdUvfl dI igRPqfrI qy iewk aKbfrI ibafn qwk nhIN idwqf.

hflFik 3 mfrc ƒ hirafxy dy isrsf ijlHy dy ipMz cFdpurf ivKy bfbf dfdUvfl dy gurmiq smfgm mOky sRI gurU gRMQ sfihb jI dI hjUrI ivwc iesy nMdgVH ny ikhf sI ik awj jF BivwK ivwc kdy vI jykr hirafxf jF iksy hor puils ny bfbf dfdU sfihb ƒ igRPqfr kIqf qF pihlF Auh igRPqfrI dyxgy. ies gurmiq smfgm dI vIzIE irkfrizMg ivwc vI ieh irkfrz hY, pRMqU hux jwQydfr dI cuuwp iswK hlikaF ivwc crcf df ivÈf ËrUr hY. ivÈlyÈk kuwJ vI kihx pr lwgdf nhIN ik sOdf sfd dy cftiVaF dy dbfa hyT kMm kr rhI srkfr jwQy[ nMdgVH ƒ iËafdf smF kursI qy rihx dyvygI. iswK hlky hux srkfr vwloN dUjI Èrq pUrI krn dI AuzIk ivwc hn. hux dyKxf ieh hY ik kI ieh smJOqy bfry Aukq ikafs arfeIaF swc hn? iesdf jvfb qF afAux vflf smF hI dy skdf hY.

pMQk afgUaf dI igRPqfrI dI asl khfxI aqy hux jQydfrF, sMq smfj aqy pMQk jQybMdIaF df PrË

-BfeI mndIp isMG, nËrbMd iProËpur jylH

ipMz bfjfKfnf (PrIdkot) hrjIq isMG styzIam ivKy smUMh sfDsMgq bfjfKfnf vwloN sMq bfbf bljIq isMG jI dy iqMn roËf gurmiq smfgm kIrqn dIvfn aqy aMimRq sMcfr dy pRogrfm rfq 7 qoN 10 vjy qwk rwKy gey sn . ieh pRogrfm iswK sMgqF vwloN sMq dfdU sfihb vfilaF dy ipCly 13 sflF qoN cwl rhy gurmiq pRcfr smfgmF df hI ihwsf sI . 13 aqy 14 mfrc 2009 dI rfq ƒ 7 qoN 10 vjy dy kIrqn dIvfn pUrn amn ÈFqI sihq smfpq hoey pr 15 mfrc ƒ svyr vyly ipoz bfjfKfnf df hI vsnIk iek guriswK afpxy KyqF ivc kMm krn jf irhf sI ik zyrf isrsf dy pRymIaF ny iswK Drm bfry apmfnjnk itwpxIaF kIqIaF aqy Aus kIrqnIey isMG ny pRymIaF ƒ aijhf krn qoN vrijaF qF zyrf isrsf dy pRymIaF ny iekwlf iswK vyK ky AusdI mfrkutfeI kIqI, gflI gloc kIqf aqy dfhVI kysF dI byadbI kIqI . Aus iswK ny ipMz bfjfKfnf dy gurduafrf sfihb ivKy phuMc ky afpxy ipMz dI iswK sMgq ƒ afpxy nfl hoeI DwkyÈfhI aqy ies sfrI Gtnf bfry dwisaf qF sfD sMgq sbMiDq Qfxy dI puils kol irport drË krvfAux geI qF puils ny iswKF ƒ zyrf pRymIaF nfl rfËInfmf krn leI ikhf . gwl rOly-rwpy ivc iksy nqIjy qy nf phuMc skI aqy byiswtf rhI . puils ny doÈIaF iKlfP koeI vI kfrvfeI nhIN kIqI .

iPr zyrf pRymIaF df hONslf hor vwD igaf aqy AunHF ny ipMz bfjfKfnf dy rihx vfly drÈn BMgIdfs dy Gr afpxI kUV crcf df afXojn kr idwqf aqy Aus Gr ivc iewtF roVy, qyËfb aqy kfPI mfqrf ivc aslf afidk mfrU hiQafr iekwqr kr ley . do iqMn sO dy krIb zyrf pRymI Aukq Gr ivc iekwTy ho gey ijsdI guriswK jMtf isMG dy Gr dy iblkul kMD nfl kMD sFJI lwgdI sI aqy ipCly do idnF qoN sMq bljIq isMG jI Kflsf aqy sfQI kIrqnI jQy dy cfh-pfxI aqy lMgr-pRÈfdy df pRbMD pirvfr aqy iswK sMgq vwloN ies Gr ivc hI kIqf hoieaf sI . 15 mfrc ƒ vI iesy Gr ivc hI kIrqn qoN pihlF cfh-pfxI aqy bfad ivc lMgr pRÈfdf jQy ny Ckxf sI pr drÈn BMgIdfs dy Gr iekwTy hoey pRymIaF ny bkfiedf spIkr ivc aYlfn kr idwqf ik awj asIN nf hI sMq dfdU sfihb vfilaF ƒ kIrqn krn dyxf hY aqy nf hI ies nfl dy Gr ivc cfh-pfxI jF lMgr Ckx dyxf hY, AunHF ƒ jfnoN mfr dyxf hY .

ies gwl dI sUcnf tYlIPon rfhIN iswK sMgqF ny sMq dfdU sfihb vfilaF ƒ idwqI . sfrI Gtnf qoN sMq jI ƒ jfxUM krvfieaf qF sMq jI ny PrIdkot ryNj dy zI afeI jI ÈRI Èrd swiqaf cOhfn ƒ sfrI Gtnf dI jfxkfrI tYlIPon rfhIN idwqI qF AunHF ny sfrI gwlbfq aYs aYs pI PrIdkot nfl krky vfips sMq jI ƒ Pon krky ikhf ik qusIN afpxf kIrqn pRogrfm kro aqy ijwQy lMgr iqafr hY, Cko jI . zyrf pRymIaF ƒ koeI rukfvt nhIN pfAux idwqI jfvygI . iPr vI sMq jI ny ikhf ik zI afeI jI sfihb ijs Gr ivc asIN lMgr Ckxf hY Ausdy guaFZ ivc ies qrHF zyrf isrsf dy pYrokfrF df mfrU hiQafrF sihq iekwT hoxf Kqrnfk hY ijs nfl AuQoN df mfhOl Krfb hox dy pUry pUry afsfr sfP nËr af rhy hn . pr zI afeI jI sfihb ny ikhf ik sfrI siQqI sfzy kMtrol ivc hY quhfƒ icMqf krn dI koeI ËrUrq hI nhIN hY . ies qrHF zI afeI jI PrIdkot ryNj dy Brosf dyx qoN bfad Èfm ƒ jdoN jQy smyq sMq jI afpxIaF do gwzIaF ienovf kfr nMbr pI bI 03 aYs 1313 aqy tftf 709 bws ivc svfr ho ky kIrqn qoN pihlF bfjfKfnf ivKy iswK ÈrDflU jMtf isMG dy Gr phuMcy qF zyrf pRymI spIkr rfhIN iswK Drm aqy sMqF pRqI apÈbd bol rhy sn . BfrI puils Pors aqy Auc aPsrF dI hfËrI ivc ieh sfrf kuJ zyrf pRymIaF vwloN iblkul KuwlHyafm ho irhf sI puils pRÈfsn ny AunHF ƒ ies gwloN Ërf vI nhIN riokaf jdoN bfbf jI aqy jQy dy isMG cfh pfxI Ck ky bfhr inkly aqy kIrqn vflI jgHf hrjIq styzIam bfjfKfnf vwl jfx lwgy qF zyrf pRymIaF ny drÈn BMgIdfs dy GroN bfhr inkl ky nfarybfjI kIqI aqy do hvfeI Pfier vI kwZy . siQqI qxfapUrn ho geI . iswK sMgq ny puils kol afpxf ros Ëfihr kIqf qF puils ny ikhf ik qusIN sMq jI smyq kIrqn dIvfn ivc phuMco aqy asIN Kud ienHHF zyr pRymIaF ƒ igRPqfr krdy hF aqy iewQoN KdyV idMdy hF .

puils vwloN idwqy ies Brosy Aupr XkIn krky sMq dfdU sfihb aqy jQf sMgq kIrqn dIvfn ivc phuMcy ijwQy AunHF ny gurbfxI df kIrqn aqy gurmiq ivcfrF kIqIaF ijs ivc iswK sMgqF ƒ afpxy Èfnfmwqy ieiqhfs qoN jfxUM krvfAux dy nfl nfl smfijk kurIqIaF dfj-dhyj, BrUx hwiqaf, niÈaF, jfq-pfq aqy pfKMzvfd qoN dUr rihx leI pRyiraf . ies dOrfn ijwQy AunHF ny iswK sMgqF ƒ KMzy bfty df aMimRq Ck ky sRI gurU gRMQ sfihb jI dy lV lwgx leI pRyirq kIqf, AuQy dUjy sfry pRvfinq DrmF df bxdf siqkfr krn aqy afpxy Drm ivc hmyÈf pRpwk rihx dI iswiKaf idwqI . ihMdU ƒ swcf ihMdU bxky mMdr jfx aqy afpxy Drm dI rIqI anusfr pUjf pfT krn leI, muslmfn ƒ muhMmd sfihb jI qy XkIn rwK ky pMj vkq df inmfËI hox leI aqy eIsfeIaF ƒ eIsf msIh jI Aupr ÈrDf rwK ky bfeIbl qoN pRyrxf lYx aqy afpxy Drm ivc pwky hox dI bynqI bfbf jI ny kIqI . kIrqn dIvfn dI smfpqI qoN bfad jdoN sMq dfdU sfihb aqy sfQI kIrqnI jQf lMgr Ckx leI BfeI jMtf isMG dy Gr vwl rvfnf hoiea qF puils pRÈfsn ny ËbrdsqI sMqF ƒ roikaf . sMq jI ny pRÈfsn ƒ ikhf ik iswK sMgqF vwloN sfzy pihlF qoN AulIky hyoey pRogrfmF ivc qF zyrf pRymI hI ivGn pf rhy hn, sfƒ rokx dI bjfie quhfzI ijMmyvfrI AunHF ƒ rokx dI bxdI hY . asIN qF lMgr Ckky afpxy gurduafry ƒ rvfnf ho jfxf hY . sfzy ÈFqmeI qrIky nfl qYa kIqy hoey pRogrfm ƒ isry cVHn qoN rokx leI zyrf pRymI jfxbuwJ ky mfhOl Krfb kr rhy hn, AunHF ƒ rook aqy mfhOl Krfb hox qoN bcfAux leI afpxI bxdI shI ijMmyvfrI inBfAuy . pr puils ny Aukq gwlF vwl iDafn dyx dI bjfie lfprvfhI vrqidaF sMq dfdU sfihb vfilaF aqy iswK sMgqF df rsqf nfkf lf ky rok ilaf . jdoN sMq jI aqy kIrqnI jQf afpxIaF gwzIaF ivc svfr hoieaf qF puils ny iekdm lfTIcfrj ÈurU kr idwqf aqy puils pRÈffsn ivc rlky zyrf pRymIaF ny vI pQrfa ÈurU kr idwqf, puils ny qkrIbn 20 ku imMt jMm ky hvfeI PfieirMg kIqI . sMq dfdU sfihb gwzI ivcoN bfhr af ky dovF iDrF ƒ ÈFq krn dI apIl krdy rhy . afpxy dovyN KflI hwQ Aupr ƒ cuwk cuwk ky sMq jI lgfqfr ÈFqI dI apIl kr rhy sn pr AunHF dI ies apIl vwl koeI iDafn nhIN idwqf igaf sgoN Èrfb nfl Duwq hoey pMjfb puils dy mulfËmF ny gwzIaF ivc svfr kIrqnI jQy dy isMGF ƒ bfhr kwZ kwZ ky burI qrHF nfl kuwitaf, kysF aqy dfhVI qoN PVH PVH ky GsIitaf aqy zFgF mfr mfr ky hwQF dy nhuM vI AuKyV idwqy . lwqF bfhF ËKmI kr idwqIaF aqy bws ivc inwjI surwiKaf leI rwKy hoey jQy dy lfiesMsI hiQafrF ƒ puils mulfjmF ny afpxy kbjy ivc krky AunHF ivc golIaF Brky hvfeI Pfier kwZx dy nfl nfl jQy dI bws dy tfierF ivc golIaF mfr mfr ky tfier Auzf idwqy . sfzIaF awKF sfhmxy ÈrfbI hoeI pMjfb puils ny hwQF ivc zFgF PVH ky lgfqfr 20 imMt sMqF dIaF dovyN gwzIaF dI BMn qoV krky burI qrHF nfl qbfh kr idwqIaF . bws ivc peIaF gurbfxI dIaF poQIaF, kIrqnI sfËF aqy Dfrimk iltrycr dI Èrfb nfl rwjy ‘pMQk srkfr` dy puils mulfjmF ny Gor byadbI kIqI . jdoN awgy ho ky sMq jI ny rokx dI koiÈÈ kIqI qF ÈrfbI aqy vrdI dy hMkfr ivc BUqry puils mulfËmF ny AunHF qy vI hmlf krky AunHF dIaF bfhF Aupr zFgF mfrIaF . pMjfb puils dI guMzfgrdI df ieh qFzv nfc qkrIbn awDf GMtf cwldf irhf . afpxI pUrI qswlI qoN bfad puils ny sMq dfdU sfihb aqy AunHF dy 20 sfQIaF ƒ igRPqfr krky afpxIaF gwzIaF ivc ibTf ilaf aqy bfad ivc gurduafrf jMzflIsr sfihb kotÈmIr (biTMzf) ivKy iljf ky Cwz idwqf .

16 mfrc ƒ pMjfb puils ny gurbfxI dI byadbI, byksUr iswKF dI kuwtmfr aqy Gwto Gwt 25 lwK dIaF gwzIaF dI brbfdI krn dy afpxy gunfhF ‘qy prdf pfAux leI Aultf sMq dfdU sfihb aqy AunHF dy sfQIaF ‘qy puils Aupr kfqlfnf hmlf krn dy doÈ qihq Dfrf 307 lf ky JUTf mukwdmf Qfxf jYqo ivKy drj kr idwqf . jdoN iswK sMgq ƒ ies Gtnf df pqf lwgf qF hËfrF iswK sMgqF kotÈmIr gurduafry ivc iekwTIaF ho geIaF . sMq dfdU sfihb vfilaF nfl hoeI ies DwkyÈfhI aqy puils vwloN Aultf JUTy mkwdmy drj krn krky sMgqF ny afpxf ros Ëfihr krn leI biTMzf-mfnsf-qlvMzI sfbo hfeIvy qy pYNdy ipMz kotÈmIr dy cONk ivKy ÈFqmeI Drnf lf ky roz jfm kr idwqf aqy ‘siqnfm vfihgurU` df jfp afrMB kr idwqf . iswK jQybMdIaF ivc sMq bljIq isMG jI Kflsf qoN ielfvf sMq drÈn isMG dfdU sfihb (isrsf), sMq avqfr isMG sfDFvflf (PrIdkot), sMq hrdyv isMG nkyrf (rfjsQfn), sMq hrdIp isMG mihrfj, BfeI blijMdr isMG pRDfn eyknUr Kflsf pOj pMjfb, BfeI suKivMdr isMG pRDfn sRI gurU gRMQ sfihb siqkfr sBf hirafxf, BfeI hrpfl isMG cImf ÈRomxI akflI dl aMimRqsr pMc pRDfnI, BfeI pRqfp isMG ÈmÈIry Kflsf POj aqy hor iswK afgUaF ny ÈFqmeI Drny dOrfn bfjfKfnf kFz dy smUMh doÈI aPsrF aqy puils mulfjmF ƒ muawql krn, doÈI zyrf pRymI drÈn BMgIdfs aqy Ausdy sfQIaF smyq prcf drj krn, zyrf isrsf muKI dy pMjfb ivcly zyry bMd krn aqy sMqF dIaF pUrI qrHF nfl nuksfnIaF jf cuwkIaF gwzIaF dy muafvjf idwqy jfx dIaF mMgF ƒ lY ky idwqy jf rhy Drny dOrfn mOky qy phuMcy aYs aYs pI biTMzf aqy ey zI sI biTMzf ƒ mMg pwqr idMidaF iswK jQybMdIaF ny qurMq kfrvfeI dI mMg kiqI pr rfq dy qkrIbn sfZy ku nON vjy ÈFqmeI Drny Aupr bYTy iswK afgUaF ƒ 100 ku dy krIb iswK sMgqF smyq igRPqfr kr ilaf aqy bfkI sMgqF ƒ AuQoN Bjf idwqf .

pMjfb dI pMQk muKOty vflI bfdl srkfr ny sOdf sfD nfl hoey smJOqy qihq Ausƒ KuÈ krky votF btorn leI sMq dfdU sfihb aqy bfkIaF ƒ vwK-vwK QfixaF ivc rwiKaf aqy agly idn 17 mfrc ƒ dupihr qwk kyNdrI jylH biTMzf ivKy aqy bfad ivc keI JUTy kysF ivc doÈI Tihrf ky iProËpur jylH ivc bMd kr idwqf igaf hY . do idnF dOrfn sMqF aqy sfQIaF ƒ Kfx leI kuwJ vI nhIN idwqf igaf aqy BuwKx Bfxy jylH cwkIaF ivc bMd rwiKaf igaf . sfzy mnuwKI aiDkfrF ƒ ikvyN roilaf igaf hY . ies bfry asIN aYc afr E dy cyarmYn zI aYs igwl, aYzvokyt aysosIeyÈn dy pRDfn s: nvikrn isMG aqy hor mnuwKI aiDkfrF sbMDI bxfeIaF geIaF jQybMdIaF ƒ apIl krdy hF ik Auh ies sfrI Gtnf dy vyrvy iekwTy krky swc dunIaF sfhmxy ilafAux aqy sfƒ iensfP duafieaf jfvy .

bfdl srkfr dy puils pRÈfsn dy ËulmoN isqm dI hwd ieMnI vwD geI hY ik iswKI df pRcfr krn vfly, nfm jpx vfly sMqF ƒ jylHF ivc JUTy kysF aDIn bMd kr idwqf igaf hY aqy pMQ dy mOjUdf smyN sB qoN vwzy duÈmx aqy sfry DrmF qy Drm gRMQF df mËfk AuzAux, inMdf aqy ivroDqf krn vfly sOdf sfD ƒ votF lYx dI Kfqr srkfrI Èih idwqI jf rhI hY . ijnHF 8 iswKF Aupr 307 df JUTf mukwdmf drj kIqf igaf hY, Auh Aus smyN sMqF dy nfl vI nhIN sn sgoN Gtnf qoN bfad agly idn sMqF df pqf lYx leI kotÈmIr gurduafry ivKy afey sn . ijvyN sMq avqfr isMG sfDFvflf, sMq drÈn isMG dfdU sfihb, BfeI suKivMdr isMG siqkfr sBf, BfeI hrpfl isMG cImf, BfeI blijMdr isMG ieh Gtnf vyly hfËr vI nhIN sn . ieh sfrf kuJ s: pRkfÈ isMG bfdl ny gurmIq rfm rhIm ƒ KuÈ krn leI, AusdI icrokxI mMg ƒ pUrf krn dI Kfqr krvfieaf hY . ikAuN ik mIzIey ivc ipCly kfPI smyN qoN Cpdf af irhf hY ik sOdf sfD ny Ausdy pfKMz df ipCly lMby smyN qoN lgfqfr prdfPfÈ krdy af rhy sMq dfdU sfihb ƒ JUTy kys ivc Psf ky igRPqfr krn dI Èrq aDIn s: bfdl ƒ votF dyx df smJOqf kIqf hoieaf sI . bfdl srkfr ny ieh ‘bhfdrI Biraf kfrnfmf` krky sOdf sfD dI ieh mMg pUrI kr idwqI hY .

hux iswK kOm dy jQydfrF, sMq mhFpurKF aqy iswK jQybMdIaF dy sfry Dfrimk aqy rfjnIiqk lokF df ieh PrË bx jFdf hY ik ÈRI akfl qÉq sfihb qoN jfrI hoey hukmnfmy ƒ lfgU krvfAux leI vcnbwD aqy idn rfq iswKI df pRcfr krn vfly, vwzI pwDr qy aMimRq sMcfr krvfAux vfly sMq bljIq isMG Kflsf ƒ iensfP idvfAux aqy sMq dfdU sfihb qy AunHF dy bfkI sfQIaF dI sfry kys rwd krvfky ibnF Èrq qurMq irhfeI krvfAux . gurbfxI dI byadbI krn vfly puils mulfjmF, Drm pRcfr vflIaF gwzIaF dI qbfhI krn vfly, aqy JUTy kys pfAux vfly aPsrF aqy srkfr ivruwD iswK afgU aqy smuwcf iswK pMQ afpxf bxdf PrË pCfnx, ijs nfl iswKI pRcfr krn vfilaF df mnobl hor Aucf ho sky . jykr hux vI smF nf sMBfilaf igaf qF pihlF qoN hI Gor muÈiklF nfl jUJ rhI iswK kOm inrfÈf dI zUMGI Kwz ivc izwg pvygI aqy pfKMzIaF df bolbflf ho jfvygf . sRI gurU gRMQ sfihb jI dy anuafeIaF aqy Kflsy dy bolbfly leI afAu hMBlf mfro aqy iensfP lAu .

jylr dI muawqlI leI iswKF vloN ajmyr `c ros mfrc, iensfÌ nf imlx `qy bMd dI cyqfvnI

ajmyr, 19 mfrc: ajmyr dy iswKF ny Èihr `c BfrI ros mfrc kr ky sQfnk kyNdrI jyl dy iswK kYdI suKivMdr isMG dy kys kql krn vfly jylr ƒ muawql krn dI Ëordfr mMg kIqI. iswKF ny cyqfvnI idqI hY ik jy doÈI jylr ƒ muawql kr ky iensfÌ nf dvfieaf igaf qF ajmyr `c Ëbrdsq bMd df swdf idqf jfvygf. sUqrF anusfr bIqy idn sYNkVy iswK drgfh dy muwK duafr sfhvyN iekwTy hoey aqy AuQoN mfrc krdy iËlHf hYWzkuafrtr qk puwjy. BfrI roh qy ËoÈ nfl Bry jlUs ivc jyl pRÈfsn ivruD bulMd afvfË `c nfary lfey gey aqy doÈI jylr goivMdr isMG ivruD ÌOrI kfrvfeI dI mMg kIqI geI.

iesy dOrfn iswK afgU guljIq isMG CfbVf ny afiKaf, ‘‘ieh bhuq hI idlkMbfAU vfrdfq hY ijs ny sfzy Dfrmk jËbfq ƒ ËÉmI kr idqf hY. ies Gtnf ƒ asIN iksy vI sUrq `c brdfÈq nhIN krFgy. BfvyN suKivMdr isMG kYdI hY pr Aus ƒ vI apxIaF Dfrmk rhu rIqF inBfAux df pUrf-pUrf hwk hY.`` pRdrÈn kr rhy iswKF ny jlUs dI Èkl ivc kulYktoryt vl jFidaF ies mfmly dI AuWc pwDrI jFc dI mMg kIqI. nirMdr isMG ny afiKaf ik sUby dI srkfr ƒ jyl aiDkfrIaF ivruD sÉq kfrvfeI krnI cfhIdI hY qF jo aijhI Gtnf muV ky nf vfpry. aivnfÈ isMG ny ikhf, ‘‘sfƒ jyl pRÈfsn dy inXmF nfl koeI srokfr nhIN pr iksy dy Dfrmk ivÈvfs ƒ ËÉmI krnf ivDfn dy Ault hY.`` iswKF ny ieksur ho ky ikhf, ‘‘jy sfƒ iensfÌ nf duafieaf igaf qF asIN agly hÌqy ajmyr bMd df swdf idaFgy.`` jylr ƒ muawql krn leI iswKF ny iËlHf mYijstryt ƒ iek Xfd pwqr vI idqf. iesy dOrfn iswK bIbIaF ny hqIBftf gurdvfrf ivKy hMgfmI mIitMg kr ky ÌYslf ilaf ik iksy ƒ vI Dfrmk rhu rIqF ivc dÉlaMdfËI dI iejfËq nhIN idqI jfvygI. bIbI blivMdr kOr ny afiKaf ik iswK leI kys rKxf Dfrmk mirafdf hY aqy kysF df kql pfp krn dy qul hY. ieh vI jfxkfrI imlI hY ik ies mfmly dI pVqfl krn vfly izptI ieMspYktr jnrl puils, mukuq ibhfrI pRoihq ny buwDvfr ƒ apxI rIport zI[jI[pI[ ƒ sONp idqI hY.

pMc pRDfnI ny puiCaf, ‘‘bfdl jnm idn `qy lwKF bMdy iekwTy kr skdY, kuwkI qy hornF iswKF dI sËf muafÌI leI sMsd mUhry Drnf nhIN lf skdf?”

mohflI, 19 mfrc (prdIp isMG hYpI): jylF `c 17 vrHy ibqfAux ipCoN BfeI rxjIq isMG kuwkI ƒ muV jyl Byjx dy adflqI ÌYsly dI inKyDI kridaF ÈRomxI akflI dl (pMc pRDfnI) ny ies leI bfdl aqy rvfieqI iswK lIzriÈp ƒ iËMmyvfr Tihrfieaf hY. ieQy jfrI ibafn `c dl dy jnrl skwqr qy ÈRomxI kmytI mYNbr BfeI hrcrn isMG burjhrI ny ikhf, ‘‘apxy jnm idn `qy lwKF df iekwT krn vfly muwK mMqrI s[ pRkfÈ isMG bfdl df kI ÌrË nhIN bxdf ik Auh kuwkI qy hornF iswK nOjvfnF dI sËf muafÌI leI isafsI dbfa bxf ky sMsd mUhry Drnf dyvy? kyNdr srkfr `c BfeIvfl hox aqy do vfr pMjfb dI swqf sFBx ipCoN s[ bfdl ƒ pqf nhIN ikhVf swp sMG igaf ik AunHF ny iswK bMdIaF dI koeI sfr nf leI. mihË apxy puwqr df isafsI kwd AuWcf krn dI icMqf `c zuwby s[ bfdl df iswK nOjvfnF pRqI vrqfa duÈmxI Biraf jfpdf hY. s[ bfdl dy hfx dI rvfieqI iswK lIzriÈp vI kuwkI aqy hornF iswK nOjvfnF ƒ hux qk sIKF ipCy zwky rwKx leI brfbr dI iËMmyvfr hY.`` AunHF ikhf ik srkfr dIaF pMjfb qy pMQ ivroDI nIqIaF, ÌYsly qy kfrvfeIaF sdkf hI 1984 ivc BfeI kuwkI sxy hËfrF nOjvfnF ƒ apxy sunihrI BivwK qy prvfrk jIaF ƒ Cwzxf ipaf. ‘‘ies qoN vwD qRfsdI hor kI ho skdI hY ik kuwkI vrgy hoxhfr, pVHy-ilKy nOjvfn ƒ apxI iËMdgI df lMmf smF jyl `c guËfrnf ipaf. jvfnI `c pYr rKidaF hI jyl cly jfxf aqy buZfpy dI dihlIË `qy pYr rwK ky kuwJ smyN leI bfhr afAuxf aijhf duKFq hY ijs ƒ kuwkI jF Aus dy mfpy hI mihsUs kr skdy hn. cfhIdf qF ieh sI ik srkfr ies duKFq ipCy apxI iËMmyvfrI kbUlidaF kuwkI, pRo[ divMdrpfl isMG Buwlr aqy hor anykF iswK bMdIaF ƒ irhfa kr ky AunHF dy muV vsyby `c mdd krdI pr ies dy Ault srkfr qy adflqF awj vI iswKF pRqI byruÉI vflI Bfvnf nfl kMm kr rhIaF hn. kfƒn df kMm sËf dyx dy nfl-nfl iensfÌ dyxf vI hY pr lgdf hY iensfÌ iswKF dI iksmq ivc nhIN.`` AunHF qÉq sRI dmdmf sfihb dy muwK syvfdfr igafnI blvMq isMG nMdgVH dI agvfeI `c isafsI qy Dfrmk jQybMdIaF vloN 22 mfrc ƒ sOdf sfD dy pMjfb ivcly swB qoN vwzy slfbqpury zyry ƒ bMd krfAux leI ivwZy Drm XuD morcy dI hmfieq kIqI qy ikhf ik dl ny BfeI dljIq isMG ibwtU dI agvfeI `c sfD df pKMz Gr bMd krfAux dy lMmy sMGrÈ `c mohrI rol adf kIqf hY. BfeI burjhrI ny pMQk jQybMdIaF ƒ apIl kIqI ik Auh slfbqpury qoN arMBy jf rhy morcy `c Èfml ho ky sfD dy pMjfb ivcly ivBcfrI awizaF ƒ bMd krfAux leI Ëordfr hMBlf mfrn.

lMzn gudrvfry dy agnI kFz bfry hornF DrmF dy nyqfvF vloN zUMGy duK df pRgtfvf

cMzIgVH, 19 mfrc (Ëfihdf) : bIqy idn pUrbI lMzn dy ielfky eIst aYNz dy gurdvfry dI iemfrq ƒ awg lgx dI mMdBfgI Gtnf sbMDI ijQy iswK BfeIcfry ivc kfÌI ros pfieaf jf irhf hY, AuQy dunIaF dy hornF DrmF dy nyqfvF ny vI ies nslvfdI Gtnf `qy zUMGy duK df pRgtfvf kIqf hY. ieMtr ÌyQ Ìorm dy siqkfrXog aYlngrIn, tfvr hymlYts kONsl dy nyqf luqÌr rihmfn aqy ielfky dy cIÌ suprzYNt pfl irkYNt ny bhuq Audfs lihËy `c afiKaf ik AunHF ƒ gurdvfrf iswK sMgq dI iemfrq ƒ puwjy nuksfn bfry sux ky bhuq hI sdmf puwjf hY. Xfd rhy hfrlya grUv ivc Ausfry ies gudrvfrf sfihb dI iemfrq bhuq hI iKwcpfAU sI qy ieh gurdvfrf lMzn dy gurdvfiraF ivcoN ivÈyÈ mhwqv rKdf sI. gurdvfrf sfihb dI iemfrq dy muV inrmfx leI eIst aYNz dy nyqfvF ny iswK BfeIcfry ƒ apxIaF syvfvF pyÈ kIqIaF hn. ieh gurdvfrf ipCly somvfr nslvfdI qwqF dI qMg soc df iÈkfr ho igaf sI. puils ies durGtnf ƒ iek rhwsvfdI duKFq vjoN lY ky iemfrq ivc dfÉl hoey GuspYTIey bfry rIportF ƒ afDfr bxf ky mfmly dI pVqfl kr rhI hY. GuspYTIey ny iemfrq dI pihlI mMËl `c iswK bIbIaF dy smfgm ÈurU hox qoN pihlF gupq qOr `qy awg lgf idqI sI. gurdvfrf pRbMDk kmytI dy mYNbr bUtf isMG smyq sfry nyqfvF ny iek sFJy ibafn `c afiKaf ik ielfky ivc BfeIcfrk eykqf aqy afpsI imlvrqn dI koeI Gft nhIN pr nslvfdI ivakqI df koeI vI Drm nhIN huMdf. ienHF sBnF nyqfvF df kihxf hY ik jy ieh agnIkFz iksy ÈrfrqI ansr dI Gtnf qoN vfpiraf sfbq ho jFdf hY qF sfƒ sfiraF ƒ sucyq ho jfxf cfhIdf hY aqy iekwTy ho ky ieh XkInI bxfAuxf cfhIdf hY ik aijhIaF GtnfvF muV nf vfprn qy ielfky ivc pihlF vflI BfeIcfrk sFJ pihlF vFg hI mËbUq rhy. ies agnI kFz ivc sRI gurU gRMQ sfihb dIaF pivwqr bIVF qy hor Dfrmk sfihq qbfh ho igaf hY. pqf lwgf hY ik kONsl aqy puils gurdvfry dy pRbMDkF nfl iml ky iksy dUjI jgHf `qy ismrn df pRbMD kr rhI hY.

bfdl cfr sItF jylHF `c bMd nOjvfnF ƒ dyvy-PYzryÈn

mYlbOrn, 19 mfrc (srqfj isMG DOl)-KflVf imÈn afrgynfeIjyÈn ny jylHF `c bMd iswK nOjvfnF dI irhfeI leI hfa df nfarf mfrn vfsqy ÈRomxI akflI dl (b) cfr sItF dI mMg dy ibafn df iswK PYzryÈn afP afstrylIaf (mYlbOrn) ny svfgq kIqf hY. pRDfn s: jspRIq isMG, jnrl skwqr hrkIrq isMG ajnohf, suKrfj isMG sMDU ny ikhf ik bhuq sfry iswK nOjvfn jylHF `c ruwl rhy hn. AunHF afiKaf ik BfeI divMdr isMG Buwlr, jgqfr isMG hvfrf, BfeI blvMq isMG afid ƒ cox lVf ky jylH qoN afËfd krvfieaf jfvy. PYzryÈn nyqfvF ny dwisaf ik jykr ÈRomxI akflI dl (b) ienHF nOjvfnF ƒ itktF dy idMdf hY qF ieh pUrI iswK kOm nfl iensfÌ vflI gwl hovygI.

holy mhwly dy sMbD ivwc nfrvy c kIrqn drbfr sjfieaf igaf.

Esl o(ruipMdr iZwlo mogf) nfrvy dI rfjDfnI Eslo siQq gurUduafrf sLRI gurU nfnk dyv invfs jI ivKy nfnksLfhI kMlYzr anusfr nvy sfl dI sLurUafq aqy holy mhwly dy moky BfrI kIrqn drbfr sjfieaf igaf. pfT dy Bog AuprMq aimRMq rs kIrqn drbfr sjfieaf igaf. BfeI gurpRIq isMG, BfeI crnjIq isMG,BfeI gurivMdr isMG biTMzy vfly,BfeI sfhyb isMG butwr jwQy vwlo ielfhI bfxI df kIrqn kr sMgqf nUM inhfl kIqf igaf.

iqMn idn sMgqf ny bVy AuqsLfh nfl gurU Gr dI syvf kIqI vI afpxIaf hfjLrIaf lvfeIaf aqy gurU Gr dIaf KusLIaf pRfpq kIqIaf. lMgr syvf BfeI afqmf isMG dy pirvfr vlo kIqI geI. gurU Gr dI pRMbwDk kmytI dI pRDfn bIbI amndIp kor ,mIq pRDfn afqmf isMG. sYktrI kmljIq isMG,KjfncI lwKivMdrvIr isMG,bIbI suirMdr kor ,ipRQpfl kOr,bIbI divMdr kOr,BfeI ieMdrjIq isMG,BfeI crn isMG mwlI vwlo smUh gurU Gr iewkqqr hoeIaf sMgqf df qih idlo DMnvfd kIqf.


SIKH TRIBUNE
vIrvfr 19 mfrc, 2009

iswK jQybMdIaF sVkF ’qy AuqrIaF .. ‘dIvy jgdy rihxgy` 12 apRYl ƒ jfrI hovygI .. pMQk afgUaF vloN lfTIcfrj dI sÉq ÈbdF ivc inKyDI .. BfeI jgqfr isMG hvfrf ƒ ÉUn dy irÈqydfrF qoN ibnF iksy ƒ imlx dI iejfjfq nhI
iswK jQybMdIaF sVkF ’qy AuqrIaF
BfeI dfdUvfl, BfeI cImf qy hornf isMGf dI irhfeI leI 23 qwk df altImytm


iswK jQybMdIaF sVkF ’qy Auqr afeIaF aqy hyTF pMQ df rfh rokx leI lgfeI geI BfrqI puils

puils aiDkfrI iksy kflI Byz dI qlfÈ ivc
cMzIgVH, 18 mfrc : ÈrfbI puils aqy sOdf sfD dy cyilaF qoN iswKF `qy kfqlfnf hmlf krvfky qy Aulty iswKF ƒ hI ierfdf kql qy aslf aYkt qihq kys drË krky jylHF ivwc suwtx vflI pMQ dI gdfr bfdl srkfr ƒ hux af rhIaF lok sBf coxF `qy ies ivvfd df asr pYx df zr sqfAux lwgf hY. ijs kfrn iswK jQybMdIaF vloN zyry bMd krvfAux leI arMBy sMGrÈ ƒ TwlH pfAux leI pMjfb puils dy sInIafr aiDkfrI aqy KuPIaf eyjMsIaF iksy pRBfvÈflI iswK bfby (kflI Byz) dI qlfÈ ivwc hn. ieMnf hI nhIN puils dy pRBfv hyTly kuJ bfibaF ƒ bIqy idn puils dy hYzkuartr `qy vyiKaf vI igaf. iËkrXog hY ik blvMq isMG nMdgVH pihlf hI iswK jQybMdIaF ƒ ipwT ivKf cuwikaf hY qy bfjfKfnf ivc iswKF qy Zfhy gey Ëulm dI sfr lYx ‘sMq` smfj df koeI vI bfbf kotÈmIr dy Drny `qy nhIN sI phMicaf.
biTMzf/qlvMzI sfbo, 18 mfrc (avqfr isMG kYNQ, BUÈn kumfr bwbU) bIqy idnI bfjyKfny ijlHf PrIdkot ivKy Dfrimk dIvfn lgfky vfips afAuNidaF sMq bljIq isMG dfdU qy PrIdkot puils vwloN kIqy gey byrihm lfTI cfrj kfrn aqy JuwTy kys drj kfrn iswK sMgqF qy jQybMdIaF ivc pMjfb srkfr dy ivruwD ivc bhuq ros pfieaf jf irhf ijs kfrn BfrI igxqI ivc sMgqF ny gurduafrf hfjI rqn sfihb ivKy iekwT krn AuprMq pMjfb dy muwK mMqrI ƒ mMg pwqr ijlf mijstyt dy rfhI idqf . ijs ivc sMq bljIq isMG dfdUvfl qy hor isMGF qy JUwTy prcy rwd krn qy jor idqf vrnf ies qoN bfd irhfeI nf krn dI sUrq ivc 24 mfrc idn mMglvfr ƒ smuwcIaF pMQk jQybMdIaF, sMq smfj aqy smUh iswK sMgqF vloN gurduafrf hfjI rqn sfihb ivKy ies sbMD ivc Drm XuwD morcy sbMDI vwzI kfnPrMs krky ijs ivc nvI rxnIqI iqafr kIqI jfvygI. ies mOky vwK vwK jQybMdIaF dy afgU gurdIp isMG brfV,akflI dl 1920 dy jnrl skwqr, rfijMdr isMG iswDU pRDfn gurduafrf isMG sBf ,nCwqr isMG , iqRlocn isMG s s ijlf jINd hirafxf drÈn isMG kotsmIr, suKpfl isMG skwqr ivÈv ihMdU prIÈd pMjfb afid ny Bfg ilaf. ies sbMDI ÈRomxI akflI dl pMc pRDfnI dy kOmI pMc BfeI dljIq isMG ibwtU aqy BfeI sMdIp isMG knyzIan sInIar afgU ny ikhf ik sMq dfdU sfihb, BfeI hrpfl isMG cImf smyq iswK afgUaF aqy sMgqF `qy kIqI geI lfTIcfrj aqy Aus qoN bfad ÈFqI meI ZMg nfl lgfey gey DrinaF df nqIjf ieh inkilaf ik BfeI hrpfl isMG cImf kOmI pMc ÈRomxI akflI dl pMc pRDfnI `qy JUTf ierfdf kql aqy aslf aYkt aDIn keI mfmly drj krky bfdl srkfr ny ieh sfibq kr idwqf hY ik ieh pRymIaF dI ihqU srkfr hY aqy sOdf sfD dIaF votF lYx dI Kfiqr AunHF awgy goZy tyk geI hY. AunHF ikhf ik 22 aqy 29 mfrc dy pRogrfm ƒ Pyl krn leI aqy lok sBf coxF qoN bfad hI Aukq afgUaF ƒ XojnF bMd qrIky nfl Cwizaf jfvygf ijs qoN spÈt ho igaf hY ik iehnF iswK afgUaF ƒ coxF krky hI jylHF ivc zwikaf hY.
ies mOky mfhOl Aus smyN qxfapUrn bx igaf jdoN kuJ nOjvfnF ny KVy hoky ieh aYlfn kr idwqf ik ÈRomxI akflI dl ƒ biTMzf qoN iksy vI hflq ivwc ijwqx nhIN idwqf jfvygf. ies `qy gurdIp isMG ny AunHF ƒ ÈFq krdy hoey ikhf ik ieh vot styj nhIN blik pMQk styj hY, ijwQy rfjnIqI dI gwl nhIN cwl rhI hY blik iswKI dI gwl cwl rhI hY. ies mOky eyknUr Kflsf POj jnrl skwqr blDIr isMG, hrmIq isMG, guriekbfl isMG, Èyr isMG, sfDU isMG aqy BUcMg Kflsf ieMtrnYÈnl pRDfn minMdr isMG vI hfjr sn.

‘dIvy jgdy rihxgy` 12 apRYl ƒ jfrI hovygI

iPlm ‘dIvy jgdy rihxgy` df iek idRÈ

muMbeI, 18 mfrc (qrsym bwDx)-7 aYks aYNtrtynr (amrIkf) dI pyÈkÈ pMjfbI iÌlm ‘dIvy jgdy rihxgy` 12 apRYl ƒ dunIaf Br `c amrIkf qoN irlIË kIqI jfvygI. ‘dIvy jgdy rihxgy` dy inrmfqf, inrdyÈk jY Tfkur ny dwisaf, ‘ieh iÌlm pMjfb `c kfly idnF dI khfxI ibafn krdI hY. ieh iÌlm ‘ihMdU-iswK` BfeIcfry ƒ afps ivc iml ky rihx dI pRyrxf idMdI hY ik ijhVI KfVkU lihr AuTI sI Auh ihMdU ivroDI nhIN sI pr kuJ ÈrfrqI ansrF ny afpxy svfrQ leI alwg hI rMg pyÈ kIqf. ies iÌlm ƒ bxfAux leI pMjfb dy keI AuWGy lIzrF ny sihXog idwqf. ieh pMjfbI dI aijhI pihlI pMjfbI iÌlm hY ijs ivc ieÈk-muÈk qoN ikrdfrF ƒ dUr rwiKaf hY, ies iÌlm `c pMjfbI swiBafcfr dI qsvIr pyÈ kIqI geI hY. ieh iÌlm AunHF ÈhIdF ƒ smripq hY ijnHF ny Aus kfly smyN dOrfn afpxIaF jfnF dI blI idwqI. ies iÌlm `c styj dy keI klfkfr ley gey hn ijvyN idldfr pRIq, ivjy syTI, minMdr isMG, jI[ aYs[ aroVf, bbIqf Èrmf, hrpRIq isMG, sqbIr sfbr, ivjy syTI, bIbI suKivMdr kOr suKI (ieMglYNz), BfeI aMbrjIq isMG amr (amrIkf), BfeI afr[ pI[ isMG kYnyzf aqy BfeI blivMdr isMG Kflsf jrmn ny kMm kIqf. ies iÌlm dy sfry tYknIkl kMm muMbeI `c mnorMjn PYktrI ny kIqy hn. inrdyÈk jY Tfkur julfeI `c iek hor pMjfbI Dfrimk iÌlm df inrmfx krn vfly hn ijs dI ÈUitMg pMjfb `c keI gurU GrF dy ielfvf ivdyÈF dy vI gurU GrF `c kIqI jfvygI. ivdyÈF `c pMjfbI iÌlmF dy ivqrx leI mYƒ amrIkf dI bhuq vwzI kMpnI sihXog dy rhI hY jo sfzy leI mfx vflI gwl hY.

pMQk afgUaF vloN lfTIcfrj dI sÉq ÈbdF ivc inKyDI

biTMzf, 18 mfrc (avqfr isMG kYNQ) sRI akfl qKq sfihb dy sfbkf jQydfr BfeI jsvIr isMG rozy, akflI dl 1920 dy jnrl skwqr BfeI gurdIp isMG biTMzf, Kflsf aYkÈn kmytI dy knvInr BfeI mohkm isMG, iswK stUzyts PYzryÈn dy BfeI mnjIq isMG Bomf, pMQk pMcfieq dy BfeI ibwkr isMG sMDU aqy sfbkf pRDfn Kflsf dIvfn hrpfl isMG imwTU ny sFJy ibafn bfjyKfny ivKy Dfrimk idvfn lfky vfips afAuNidaF sMq bljIq isMG dfdU qy PrIdkot puils vwloN kIqy gey byrihm lfTIcfrj dI sÉq ÈbdF ivc inKyDI kridaF ikhf ik bfdl srkfr ƒ pRymIaF dIaF votF dy lflc pMQk iDrF nfl duÈmxI mihMgI pY skdI hY. aijhf krky bfdl dI puils ny pRymIaF dI hfËrI ivc AuWGy pMQ pRcfrk ,AunHF dy jQy aqy isK sMgq dI byrihm mfrkuwt krky pRymIaF dI vot hiQafAux dI koiÈs kIqI hY. bfdl srkfr votF dy lflc ivc pRymIaF ƒ Èih dyky aijhf mhOl pYNdf kr irhf hY ik pMQk iDrF ƒ dbfieaf jf sky aqy ihMdU BfeI cfry aMdr dihÈq df mhOl pYdf kIqf jf sky. pMQk iDrF jldI hI Kflsf aYkÈn kmytI, sMq smfj nfl imlky nvF pRogrfm AulIk rhI hY ijs dy sbMD ivc gurduafrf sfihb hfjI rqn ivKy kl 18 mfrc idn 11 vjy smUMh isK , pMQk jQybMdIaF dI mIitMg blfeI geI hY.

BfeI jgqfr isMG hvfrf ƒ ÉUn dy irÈqydfrF qoN ibnF iksy ƒ imlx dI iejfjfq nhI

cMzIgVH 18 mfrc - ieQoN dy jyl aiDkfrIaF ny awj ieh spwÈt kr idqf hY ik byaMq isMG kql kFz dy doÈI jgqfr isMG hvfrf, ijs ƒ mOq dI sËf idqI hoeI hY aqy ijs dI ies sËf ivruD apIl hfeI kort ivc pYNizMg hY, ƒ isrÌ Aus dy ÉUn dy irÈqydfr hI jyl ivc iml skdy hn, dUjy hor irÈqydfr jF iksy hor ƒ vI imlx dI ieËfjq nhIN idqI jf skdI. ieh jvfb pMjfb aqy hirafxf hfeI kort dy jsits sRI mihMdr pfl dI adflq ivc cMzIgVH XU[tI dy jylF bfry aYzIÈnl afeI[jI[ aqy buVYl jyl dy suprzYNt s[ nvjoq pfl isMG rMDfvf vloN Aus ptIÈn dy jvfb ivc dfÉl kIqf igaf hY ijhVI ik hvfrf ny pfeI hoeI hY. ptIÈn ivc adflq pfsoN ieh hukm dyx dI bynqI kIqI geI hY ik jyl aiDkfrIaF ƒ ikhf jfvy ik Auh Aus dy irÈqydfrF ƒ imlx dI iejfËq dyx. Aus ny ieh vI ikhf hY ik Aus ƒ iekwilaF riKaf igaf hY ijhVf ik jyl inXmF dy ivruD hY. ies bfry srkfrI jvfb ivc disaf igaf ik hvfrf ƒ dUijaF nfloN vwK ËrUr riKaf igaf hY pr Aus ƒ iekwly sYWl ivc nhIN nËrbMd kIqf igaf. srkfrI jvfb ivc ieh vI ikhf igaf hY ik ÉUn dy irÈqydfrF qoN ielfvf hornF ƒ imlx dI iejfËq ies kr ky vI nhIN idqI jf rhI ikAuNik pihlF jdoN ieh shUlq hvfrf ƒ idqI geI sI qF ies dI durvrqoN kIqI geI sI aqy ieQoN qk ik Aus vloN jnvrI 2004 ivc jyl ivcoN surMg bxf ky inkl jfx dI Gtnf bfry kIqI geI sfiËÈ ivc Aus ƒ imlx vfilaF df rol vI sI ijs ƒ vyKidaF muV aijhI iejfËq nhIN idqI jf skdI. ies mfmly dI aglI suxvfeI 21 apRYl `qy rK idqI geI hY.


SIKH TRIBUNE
buwDvfr 18 mfrc, 2009

sMq dfdUvfl BfeI hrpfl isMG cImf qy sfQI 31 qwk jylH Byjy .. zyry bMd krvfAux leI 22 ƒ mrjIvVy Byjx mOky qÉq sRI dmdmf sfihb ivKy vwzI igxqI `c puwjo : dfdUvfl, BfeI cImf .. BfeI ibwtU vloN 22 mfrc ƒ dmdmf sfihb puwjx dI apIl .. ajmyr dI jyl ivc ihMdU aiDkfrIaf vloN iswK kYdI dy kys kql

sFqmeI Drny ’qy byTY iswK igRÌqfr
sOdf sfD ivruD sMGrÈ ƒ Twlx leI bfdlI adflqF ny sMq dfdUvfl BfeI hrpfl isMG cImf qy sfQI 31 qwk jylH Byjy
dfdUvfl ’qy ierfdf kql aqy aslf aYkt qihq kys drj
sMq bljIq isMG dfdUvfl, BfeI hrpfl isMG cImf qy sfQIaF ƒ biTMzf jylH Cwzx jFdy hoey puils mulfËm.

afKr nMdgVH ny ipwT ivKf hI idwqI
ÌrIdkot, 17 mfrc : hYrfnI dI gwl hY ik cFdpurf ivKy ieh ibafn dyx vfly ‘sMq dfdU vfilaF ƒ BivwK ivwc vI jykr igRÌqfr kIqf qF pihlf mYƒ igRÌqfr krnf pvygf` jwQydfr blvMq isMG nMdgVH smyq iswKF df koeI vI Dfrimk rfjnIiqk afgU nhIN phuMicaf. hor qF hor sgoN sMq smfj df vI koeI afgU bfbf dfdU sfihb df pqf lYx nhIN phuMicaf hmly dy bfd qoN hI awj qIjy idn qwk jwQydfr nMdgVH df nM[ 94172[20032 bMd ipaf hY. iek vKry spÈtIkrm rfhIN nMdgVH ny bfdl qy sOdf sfD dI imwqrqf dy hwk ivc pMQ ƒ ipwT ivKf idqI hY[ nMdgVH ny ikhf ik kuJ aÉbfr isrsy vfÜy dy zyry bMd krfAux dy iswK jQybMdIaF dy pRogrfm ƒ AunHF (jQydfr) dy nFa nfl joV ky sMgqF dy mn ivc BulyKy pYdf krky ieh pRBfv pYdf kr rhy hn ijvyN ieh pRogrfm qÉq sRI dmdmf sfihb dy jQydfr ny AuÜIky hox.
biTMzf/PrIdkot, 17 mfrc (avqfr isMG kYNQ, BUÈn bwbU ) : sMq smfj dy afgU sMq bfbf bljIq isMG dfdUvfl aqy sfQIaF ƒ do vwK-vwK adflqF ny kRmvfr 25 mfrc qy 31 mfrc qwk jylH Byj idwqf hY. aYs[ zI[ aYm[ biTMzf dI adflq vwloN sMq dfdUvfl aqy AunHF dy 14 sfQIaF ƒ Dfrf 107/151 qihq 25 mfrc qwk jylH Byj idwqf hY jdoN ik jYqo puils vwloN AunHF dy pRozkÈn vfrMt lY ky igRÌqfrI AuprMq PrIdkot dI adflq ivc pyÈ kIqf igaf, ijwQy mfxXog adflq ny sMq dfdUvfl aqy AunHF dy 8 sfQIaF ƒ ierfdf kql aqy aslHf aYkt aDIn 31 mfrc qwk jylH Byjx dy afdyÈ idwqy. biTMzf puils ny sMq dfdUvfl smyq koeI 87 isMGF ƒ bIqI rfq qkrIbn 10 vjy igRÌqfr kIqf sI jdoN Auh sOdf sfD dy guMizaF dI agvfeI ivwc ÌrIdkot dI ÈrfbI puils vwloN isMGF ’qy kIqy gey kfqlfnf hmlyy, iswK Drm ivruwD kIqI nfrHybfËI qy gurbfxI dIaF poQIaF dI byadbI dy iKlfÌ ieQoN 10 iklomItr dUr ipMz kotÈmIr cOk ivc sVkF `qy ÈFqmeI Drnf dyeI bYTy sn. puils ny biTMzf sdr smyq ienHF ivruwD vwK-vwK QfixaF ivc amn BMg krn dy doÈ hyT Dfrf 107/151 Ëfbqf ÌOjdfrI aDIn kys drj kIqy sn. bfbf bljIq isG qy ienHF dy sfQIaF ƒ puils ny adflq ivc pyÈ krn dI QF kyvl cflfn dy kfgË hI pyÈ kIqy, ijs `qy adflq ny AunHF ƒ jylH Byj idwqf. ies mOky pMQk jQybMdIaF dy vrkr vwzI igxqI ivc phuMcy hoey sn pr puils AunHF ƒ adflq ivc ilafAux dI QF adflq vwloN afdyÈ jfrI krn dy bfad biTMzf jylH lY geI. sMq bljIq isMG dfdUvfl nfl pMQk jQybMdIaF dy ijnHF afgUaF ƒ biTMzf jylH Byijaf igaf hY. AunHF ivc eyknUr Kflsf ÌOj dy pRDfn blivMdr isMG, sRI gurU gRMQ sfihb siqkfr sBf hirafxf dy pRDfn s: suKivMdr isMG, ÈRomxI akflI dl pMc pRDfnI dy afgU s: hrpfl isMG cImf aqy Kflsf aYkÈn kmytI dy afgU bfbf hrdIp isMG mihrfj afid Èfiml hn. iesy dOrfn hI afpxI igRÌqfrI qoN pihlF ienHF afgUaF ny doÈ lfieaf ik bfdl srkfr zyrf isrsf dy pRbMDkF ƒ KuÈ krn leI sRI akfl qÉq sfihb dy zyrf isrsf dy iKlfÌ jfrI hoey hukmnfmy ƒ lfgU krvfAux leI XqnÈIl isMGF ƒ puils jbr df iÈkfr bxf rhI hY jdoN ik zyrf isrsf dy ÈrDflUaF ƒ mnmfnIaF krn dI KuwlH idwqI jf rhI hY.

ierfdf kql aqy aslf aYkt qihq kys drj

iesy dOrfn sMq bljIq isMG dfdUvfl ƒ awj bfad dupihr jYqo mMzI iËlHf PrIdkot dI puils, cIÌ juzIÈl mYijstryt biTMzf dI adflq qoN pRozkÈn vfrMt lY ky AunHF ƒ ierfdf kql, puils `qy hmlf krn aqy asly dy sMgIn doÈF qihq drj kysF ivc igRÌqfr krky jYqo lY geI.
bfjfKfnf ivc prsoN rfq dI ihMsk Gtnf dy sMbMD ivc jYqo puils ny sMq dfdUvfl qy Ausdy 70 dy krIb sfQIaF ivruwD 307, 353, 186, 148, 149 qfËIrfqy ihMd aqy aslf aYkt aDIn kys drj kIqf sI. jYqo mMzI puils ny biTMzf dI juzIÈl adflq qoN hfsl kIqy pRozkÈn vfrMt aDIn awj Aukq kys ijnHF `c 8 hor ivakqIaF ƒ igRÌqfr kIqf hY, AunHF ivc suKivMdr isMG pRDfn eyknUr Kflsf POj, hrpfl isMG afgU sRRomxI akflI dl (pMc pRDfnI), mndIp isMG aYlnfbfd, bljIq isMG dfdUvfl, drÈn isMG dfdUvfl, avqfr isMG PfgvflI, suirMdr isMG PfgvflI aqy pRqfp isMG ikMgrf Èfml hn.

gurduafrf hfjI rqn sfihb ivKy mIitMg awj

pMj iswK numfieMidaF ny gurduafrf isMG sBf dy pRDfn BfeI rfijMdr isMG iswDU dI agvfeI hyT jylH ivc bfbf bljIq isMG nfl mulfkfq kIqI. bfad ivc AunHF iswK sMgqF ƒ dwisaf ik kwlH svyry (18 mfrc) 10 vjy gurduafrf hfjIrqn sfihb biTMzf ivKy iswK jQybMdIaF dI mIitMg swd leI geI hY. ÈmÈIr-ey-Kflsf POj dy pRDfn BfeI arivMdr isMG soZI ny dwisaf ik ies mIitMg ivc akflI dl (a) dy pRDfn s: ismrnjIq isMG mfn, sMq smfj dy BfeI hrnfm isMG DuMmf, BfeI rxjIq isMG ZwzrIaF vfly afid afgU vI phuMc rhy hn.

zyry bMd krvfAux leI 22 ƒ mrjIvVy Byjx mOky qÉq sRI dmdmf sfihb ivKy vwzI igxqI `c puwjo : dfdUvfl, BfeI cImf
jylH ivc pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF dfdUvfl aqy hrpfl isMG cImf ny doÈ lfieaf ik pMjfb srkfr vot dI rfjnIqI `qy clidaF iswKF ƒ Dfrimk pRcfr vI nhIN krn dy rhI. AunHF afiKaf ik PrIdkot puils jo iËafdf ÈrfbI hflq ivc sI, ny ijwQy AunHF dIaF gwzIaF dI BMnqoV kIqI, AuQy AunHF smyq AunHF dy smrQkF ƒ gwzIaF ivcoN lfh ky kutfpf vI cfiVHaf. Aultf puils ny afpxI mfVI krqUq ƒ CupfAux leI AunHF `qy hI JUTf mukwdmf vI drj kr idwqf.
jdoN AunHF ƒ puwiCaf igaf ik jykr zyrf pRymI lok sBf coxF ivc pMjfb srkfr dI hmfieq krdy hn qF iswK BfeIcfry df kI ÌYslf hovygf qF AunHF ikhf ik iswK kOm ƒ hux pihcfx lYxf cfhIdf hY ik iswK kOm df kOx nuksfn kr irhf hY aqy iswKF nfl byiensfÌI aqy DwkyÈfhI iks vwloN kIqI jf rhI hY. ienHF Dfrimk afgUaF ny iswK kOm ƒ apIl kIqI ik zyrf swcf sOdf isrsf dy zyiraF ƒ bMd krvfAux leI 22 mfrc ƒ mrjIvVy Byjx mOky qÉq sRI dmdmf sfihb ivKy vwzI igxqI `c puwjx qF jo sRI akfl qKq sfihb dy hukmnfmy ƒ lfgU krvfieaf jf sky. dfdUvfl aqy AunHF dy smrQkF ƒ jylH Cwzx smyN puils ny sÉq surwiKaf pRbMD kIqy hoey sn aqy aYspIzI ajy mlUjf smyq hor Auc puils aiDkfrI mOjUd sn.

BfeI ibwtU vloN 22 mfrc ƒ dmdmf sfihb puwjx dI apIl
pMjfb srkfr vloN sOdf sfD sbMDI sRI akfl qÉq sfihb qoN jfrI hoey hukmnfmy ƒ pYrIN rolidaF sOdf smrQkF dIaF crcfvF qF sMgInF dI CF hyT krfeIaF jf rhIaF hn pr sRI akfl qÉq sfihb dy hukmnfmy ƒ lfgU krfAux df Xqn kr rhIaF sMgqF ƒ qÈwdd df iÈkfr bxfieaf jf irhf hY aqy JUTy prcy drË krky jylÉF ivc suwitaf jf irhf hY jo ik bhuq hI inMdxXog hY aqy sMgqF ƒ apIl hY ik Auh 22 mfrc ƒ ÈhIdI jwQy dI rvfngI leI vwD-cVÉ ky qÉq sRI dmdmf sfihb ivKy puwjx qF jo Ëflm srkfr qy sOdf smrQkF ƒ KdyiVaf jf sky.iehnF ivcfrF df pRgtfvf akflI dl pMc pRDfnI dy cyarmYn BfeI dljIq isMG ibwtU ny mIzIaf kmytI mYNbr jspfl isMG mMJpur rfhIN jfrI pRYs ibafn ivc kIqf. BfeI ibwtU ny ikhf ik pMjfb puils vloN srkfrI Èih nfl bfbf bljIq isMG dfdU sfihb qy hornF AuWqy ierfdf kql dy prcy drË krn qoN spwÈt ho igaf hY ik srkfr sOdf smrQkF dI pUrI qrÉF ipwT QfpV rhI hY BfvyN ik ies bdly ijMny vI mrËI iswKF ƒ jylÉF ivc suwtxf pvy.
BfeI mMJpur ny dwisaf ik pMjfb Br ivc pMQk afgUaF dy GrF ivc Cfpy mfry jf rhy hn hux qwk bfbf bljIq isMG dfdU sfihb vfly, BfeI hrpfl isMG cImf skwqr jnrl pMc pRDfnI, bfbf hrdIp isMG mihrfj muKI pMc pRDfnI Drm pRcfr kmytI, BfeI blijMdr isMG pRDfn eyk nUr Kflsf POj, BfeI suKivMdr isMG Éflsf pRDfn sRI guru gRMQ sfihb siqkfr sBf, BfeI jsivMdr isMG GolIaF, BfeI blkrn isMG zwbvflI, BfeI hrmnpRIq isMG cfvlf, BfeI plivMdr isMG qlvfVf aqy sYNkVy hornF ƒ igRPqfr kIqf jf cuwkf hY aqy ajy qwk CfpymfrIaF jfrI hn.

ajmyr dI jyl ivc ihMdU aiDkfrIaf vloN iswK kYdI dy kys kql

ajmyr, 17 mfrc : ieQoN dI kyNdrI jyl ivc pMjfb dy iek iswK kYdI suKivMdr isMG dy kys kql krn aqy kuwtmfr df mfmlf BK igaf hY. ies mfmly ivc adflqI iesqgfsy nfl jyl pRÈfsn ny Auc pwDrI jFc-pVqfl kIqI hY. ies dy nfl hI iswKF ny ies ivruwD ros vjoN kwl ƒ jlUs kwZx aqy zI[ sI[ ƒ Xfd pwqr dyx df aYlfn kIqf hY. suKivMdr isMG df doÈ hY ik jyl ivc suwK shUlqF pRdfn krn leI Aus koloN pYsy mMgy gey. Aus ny 20 hËfr rupey kuJ smF pihlF idqy sn pr shUlqF nhIN imlIaF. dUjI vfr muV 20 hËfr rupey mMgx `qy Aus vloN nFh kr dyx `qy Aus dy kys kql kr idqy gey aqy zMizaF nfl kuitaf igaf. somvfr adflq ivc pyÈI dOrfn Aus ny mIzIaf sfhmxy ieh pRgtfvf kIqf.mfmly dI jFc krn leI afeI[ jI[ jyl hymMq ny suKivMdr isMG aqy 3 hor kYdIaF koloN puwCigwC krky jylH dy doÈI ihMdU aiDkfrIaF dy hwk ivc Bugqdy hoey ieh kihky sfr idfqf ik suKivMdr ƒ cmVI dI aYlrjI hY qy Aus dy kys pihlF hI nhIN sn.

rxieMdr ƒ biTMzf qoN itkt nf imly, ieh XkInI bnfAux leI bfdl ny itl df Ëor lf idqf

pitaflf, 17 mfrc (hrdIp isMG): mMno jF nf mMno pr ieh scfeI hY ik sOdf sfD dy kuVm aqy kFgrsI afgU hrimMdr isMG jwsI ƒ biTMzf lok sBf hlky qoN kFgrs dI itkt idvfAux leI pMjfb dy muwK mMqrI s[ pRkfÈ isMG bfdl aMdrÉfqy kfÌI srgrm dwsy jf rhy hn. BrosyXog sUqrF muqfbk s[ bfdl apxy kwtV isafsI ivroDI kYptn amirMdr isMG dy prvfr dI cVHq Éqm krn leI biTMzf hlky qoN AunHF dy puwqr rxieMdr isMG itwkU ƒ kFgrs dI itkt imlx dI sMBfvnf Éqm krvfAux leI XqnÈIl hn. sUqrF df kihxf hY ik ies sIt leI biTMzf dy ivDfiek jwsI ny kFgrs hfeI kmFz qk phuMc kIqI sI pr Aus dI biTMzf sIt leI AumIdvfrI Aupr hfeI kmFz ny ieh ieqrfË lgf idqy ik jy Aus ƒ ies sIt qoN itkt idqI jFdI hY qF kFgrs ƒ iswK hlikaF dI vot df bhuq vwzf nuksfn hovygf qy ieh sIt kFgrs hwQoN jFdI rhygI. sUqrF df ieh vI kihxf hY ik jwsI ƒ kFgrs dI itkt idvf ky Aus nfl dosqfnf mYc Kyzx dy cfhvfn akflI dl dy srpRsq ny jwsI ƒ dmdmI tksfl dy muKI qoN iek aijhf pwqr idvf idqf hY ijs ivc iliKaf igaf hY ik jy jwsI ƒ kFgrs dI itkt imldI hY qF ies `qy iswK pMQ ƒ ‘koeI ieqrfË nhIN` hovygf. dUjy pfsy tksfl vfly sMq smfj qoN vKry iek hor sMq smfj dy keI afgUaF aqy mYNbr bfibaF ny spoksmYn nfl sMprk krn `qy disaf ik AunHF ƒ vI ies bfry jfxkfrI imlI hY ik kFgrs dy iek AumIdvfr ƒ dmdmI tksfl dy lYtr pYz `qy ieh pwqr idqf igaf hY. sUqrF muqfbk ies smucy GtnfkRm ipCy jo aMdrlI khfxI hY, Auh ies qrHF hY ik pRkfÈ isMG bfdl ny bfbf hrnfm isMG DuMmf aqy BfeI mohkm isMG ËrIey sMq jrnYl isMG iBMzrF vfilaF dy spuwqr BfeI eIÈr isMG ƒ biTMzf sIt qoN cox lVfAux dI gwl awgy ilafAuNdI sI pr akflI dl 1920 dy pRDfn s[ rvIieMdr isMG aqy BfeI jsbIr isMG rozy nfl sfbkf muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG df sMprk hox mgroN AunHF ny BfeI eIÈr isMG df nF vfps lY ilaf sI. hux s[ bfdl ny pRiswD pwqrkfr kuldIp neIar aqy sfbkf pRDfn mMqrI sRI ieMdr kumfr gujrfl ƒ kFgrs hfeI kmFz qk ieh kih ky phuMc krvfeI hY ik kYptn amirMdr isMG dy puwqr rxieMdr isMG nuUM itkt nf idqI jfvy blik Aus dI bjfey sOdf sfD dy kuVm hrimMdr isMG jwsI ƒ itkt idqI jfvy qfik kYptn amirMdr isMG prvfr df pMjfb `coN sÌfieaf ho kIqf jf sky.


SIKH TRIBUNE
mMglvfr 18 mfrc, 2009

hor muwK ÉbrF:-
rxjIq isMG kuwkI ny iqhfV jyl `c afqm smrpx kIqf
‘kuwkI ƒ irhfa krvfAux leI lok sBf cox lVfeI jfvy`
iswK nOjvfnF `c bygfngI dI Bfvnf hor vDygI : BfeI cImf

bfdl ny sOdf sfD dy guMizaF aqy puils qoN iswKF ’qy kfqlfnf hmlf krvfieaf
gurbfxI dIaF poQIaF dI byadbI
sOdf sfD dy cftiVaF nfl iml ky puils vloN iswK Drm ivruD nfrHybfËI
hmly ivwc bfbf bljIq isMG, AunHF dy ipqf sxy 7 isMG jKmIN, gwzIaF vI BMnHIaF

sOdf sfD dy guMzy puils nfl iml ky iswKF ƒ llkfrdy hoey

biTMzf/qlvMzI sfboN, 16 mfrc (grnYb sfjn/sIvIaf/rxjIq isMG rfjU/iswK itiRbAUn ibAUro)-s[ pRkfÈ isMG bfdl dI agvfeI vflI pMQk srkfr df nkfb AudoN qfr-qfr ho igaf jdoN aKOqI pMQk srkfr dI Èrfb nfl Duwq hoeI puils ny iswK Drm dy AuWGy pRcfrk aqy zyrf isrsf dy kwtV ivroDI sMq bfbf bljIq isMG jI Kflsf dfdU sfihb vfilaF dy kfPly `qy PrIdkot iËlHy dy ipMz bfjfKfnf qoN kIrqn dIvfn sjf ky vfps muVidaF iewtF, roiVaF qy zfgF nfl hmlf kr idwqf. hYrfnI dI gwl ieh hY ik ies hmly dI agvfeI zyrf pRymI kr rhy sn qy pUrf puils pRÈfsn AunHF df sfQ dy irhf sI. ies hmly ivwc puils ny inhwQy isMGF AuWqy jMm ky lfTIcfrj kIqf aqy awQrU gYs dy goly vI suwty.
hmly ivwc bfbf bljIq isMG jI aqy AunHF dy siqkfrXog ipqf jI smyq swq isMG jKmIN ho gey. hmly dOrfn pMjfb puils dy dfrU nfl rwjy sUrbIrF ny bfbf jI dI ienovf kfr nMbr pI[bI 03 afr 1313 aqy jwQy dI tftf 109 bws ƒ zfgF aqy iewtF roiVaF nfl cknfcUr kr idwqf. pRfpq jfxkfrI anusfr ipCly iqMn idnF qoN bfbf jI dy Dfrimk smfgm ipMz bfjfKfnf dy hrjIq styzIam ivKy puramn qrIky sihq cwl rhy sn. iËkrXog hY ik bfbf jI dy ieh Dfrimk smfgm ipMz dy gurduafrf sfihb dI lokl kmytI vwloN do mhIny pihlF dy AulIky gey sn. bIqy kwlH smfgm dy afKrI idn hflfq AudoN qxfapUrn bx gey jdoN ipMz dy hI pRymIaF ny Aus Gr dy iblkul nfl lwgdy Gr ivwc nfm crcf rwK idwqI, ijs Gr ivwc bfbf jI ny lMgr Cwkxf sI. 200 dy krIb zyr pRymI bIqI kwlH dupihr qoN hI Aukq drÈn BMgIdfs dy Gr iewkqr hoxy ÈurU ho gey, ijwQy AunHF ny Gr dI Cwq AuWpr iewtF, roVy aqy qyËfb dIaF BrIaF boqlF rwKIaF hoeIaF sn, AuQy AunHF ny Gr aMdr kfPI mfqrf ivwc aslf vI jmF kIqf hoieaf sI. pRymIaF ny kwlH dupihr ƒ hI aYlfn kr idwqf sI ik Auh bfbf bljIq isMG jI ƒ guriswK jMtf isMG dy Gr lMgr nhIN Cwkx dyxgy aqy AunHF dy dIvfn vI nhIN lwgx dyxgy. ijs qoN bfad ipMz dI iswK sMgq ny bfbf jI nfl sMprk kIqf aqy siQqI qoN jfxUM krvfieaf. bfbf jI ny iesdI sUcnf qurMq zI[afeI[jI[ PrIdkot ryNj sRI Èrd swiqaf cOhfn ƒ idwqI. bfad ivwc zI[afeI[jI[ aqy aYWs[pI[PrIdkot ajY Èrmf vwloN ieh ivÈvfs idvfAux qy ik siQqI kMtrol ivwc hY, qoN bfad hI bfbf bljIq isMG jI kIrqn krn leI rvfnf hoey, pRMqU puils dI zyrf pRymIaF nfl imlIBugq df pRqwK sbUq AudoN sfhmxy af igaf jdoN AuWQy phuMcx qoN bfad bfbf jI kIrqn smfgm vwl jfx lwgy qF AuWQy iewkqr zyrf pRymIaF ny iswK Drm dy iKlfP nfarybfËI ÈurU kr idwqI.
ies dOrfn zyrf pRymIaF vwloN do hvfeI Pfier vI kIqy gey, ijs nfl iswK sMgq ivwc guwsy dI lihr dOV geI aqy iesdI pRqIikiraf ivwc AunHF vI jYkfry Cwz idwqy. isMGF dI bynqI qy bfbf jI ny kIrqn dIvfn 10 qoN 12 vjy qwk sjfieaf. dyr rfq sfZy 12 vjy dIvfn dI smfpqI qoN bfad jdoN bfbf jI jMtf isMG dy Gr lMgr Cwkx leI jfx lwgy qF PrIdkot dy aYWs[aYWs[pI[suirMdr isMG soZI aqy izptI kimÈnr PrIdkot ny bfbf jI ƒ rok ilaf aqy ikhf ik Auh AunHF ƒ lMgr Cwkx nhIN jfx dyxgy. bfbf jI ny qxfapUrn hflfq ƒ smJidaF pRÈfsn dI Èrq ieh vI mMn leI aqy Auh iswK sMgq smyq vfps afpxy hYWzkuafrtr kotÈmIr jfx leI jYqoN bfjfKfnf myn roz qy af rhy sn ik ibjlI Gr kol sVk AuWpr kuwJ bYrIkyz rwK ky rsqf roikaf hoieaf sI. bfbf jI dy kfPly dy awgy cwl rhI iswK sMgq ny rsqf bxfAux leI Aukq bYrIkyz cuwk idwqf. bYrIkyz cuwkidaF hI aYWs[aYWs[pI[PrIdkot dy awKF sfhmxy BUqry pMjfb puils dy ispfhIaF ny iswK sMgq qy iewtF roiVaF aqy lfTIaF df mINh vrHf idwqf. puils mulfËmF ivwcoN iËafdfqr dI Èrfb pIqI hoeI sI aqy Auh bfbf bljIq isMG jI ƒ sMboDn krky Èryafm gMdIaF gflHF kwZdy rhy qy iswK Drm dy iKlfP nfarybfËI krdy rhy
. hwd AudoN ho geI jdoN iewk pfsy qoN puils ny awQrU gYs dy goly Cwzy aqy ey[ky[47 aqy hor asly nfl hvfeI Pfier vI kIqy. puils df hmlf ieMnf XojnfbwD sI ik AunHF ny bfbf jI dy jwQy dy isMGF ƒ bwsF-gwzIaF ivwcoN kwZ-kwZ ky kuwitaf aqy jwQy dy hI lfiesYNsI hwiQafrF nfl bfbf jI dy jwQy dIaF gwzIaF dy tfier golIaF nfl pfV suwty aqy zfgF soitaF nfl gwzIaF burI qrHF BMn idwqIaF. ies hmly ivwc ijwQy jwQy dy 7 isMG gMBIr jKmIN ho gey AuWQy bfbf bljIq isMG jI ƒ vI nf bKiÈaf, iewk bwcy ƒ bcfAux dI koiÈs ivwc AunHF qy vI pMjfb puils ny jMm ky lfTIaF vrHfeIaF ijs nfl AunHF dI iewk bFh AuWqy zUMGIaF swtF lwg geIaF. ies qoN vI vwzf kihr ieh hoieaf ik pMQk srkfr dI ÈrfbI puils ny jwQy dIaF gwzIaF ivwc rwKIaF hoeIaF gurbfxI dIaF poQIaF, kIrqnI sfjF aqy hor Dfrimk sfihq dI vI Gor byadbI kIqI, ijwQy bfbf jI isMGF ƒ ÈFqI dI apIl krdy rhy, AuWQy ÈrfbI pulsIey isMGF ƒ kysF qoN PV ky GVIs GVIs ky kuwtdy rhy. bfad ivwc aYWs[aYWs[pI[ dI agvfeI ivwc bfbf jI aqy iswK sMgq ƒ igRPqfr kr ilaf, ijs ivwcoN bfbf jI smyq 20 bMidaF ƒ puils dIaF pfielt aqy pYtroilMg gwzIaF ivwc lwd ky svyry krIb 4 vjy gurduafrf jMzflIsr sfihb kotÈmIr ivKy Cwz idwqf igaf. ies hmly ivwc jwQy dy isMGF zfktr gurmIq isMG brIvflf, BfeI bldyv isMG imrjyafxf, igafnI rfjpfl isMG, BfeI rxDIr isMG, BfeI mndIp isMG, BfeI pRIqm isMG afid qoN ielfvf hor vI sYNkVy isMG gMBIr rUp ivwc ËKmIN ho gey. awj ielfky ivwc bfbf jI qy kIqy gey ies hmly dI Kbr jMgl dI awg vFg PYl geI. awj svyry qoN hI sYNkVy iswK sMgqF gurduafrf jM²zflisr sfihb ivKy phuMcxIaF ÈurU ho geIaF.
iswK sMgq ivwc ies hmly kfrn bfdl dI aKOqI pMQk srkfr ivruwD BfrI ros pfieaf jf irhf hY. bfbf bljIq isMG jI Kflsf ny pRYWs nfl gwlbfq kridaF pMjfb srkfr ƒ krVy hwQIN lYNidaF ikhf ik ikMnI hYrfnI dI gwl hY ik pMQk khfAux vflI srkfr dI puils sRI akfl qKq sfihb qoN pRymIaF ivruwD jfrI hukmnfmy df pflx krvfAux vfilaF ƒ qF Èryafm kuwt rhI hY, jdoN ik zyrf isrsf dIaF nfm crcfvF dubfrf ÈurU krvfAux leI srkfr Kud puils surwiKaf muwheIaf krvf rhI hY. AunHF ikhf ik ies qoN vwzI Èrm dI gwl hor kI ho skdI hY ik iswKF dy afpxI styt ivwc hI iswKF ƒ Dfrimk smfgm nhIN krn idwqy jf rhy jdoNik pRymIaF ƒ cMd votF bdly Èryafm guMzfgrdI krn dI KuwlH idwqI jf rhI hY. AunHF ikhf ik sRI akfl qKq sfihb dy jwQydfr aqy hornF iswK jwQybMdIaF ny jykr hux vI koeI stYNz nf ilaf qF Auh idn dUr nhIN jdoN iewk idn AunHF sfiraF ƒ vI aijhy hflfqF df hI sfhmxf krnf pvygf.

hmly dy ros vjoN biTMzf-mfnsf-qlvMzI hfeIvy jfm

qlvMzI sfbo, 16 mfrc (grnYb sfjn/sIvIaf/rxjIq isMG rfjU) iswK Drm dy AuWGy pRcfrk aqy zyrf isrsf dy kwtV ivroDI sMq bfbf bljIq isMG Kflsf dfdU sfihb qy bIqy kwlH dyr rfq PrIdkot isMG Kflsf dfdU sfihb qy bIqy kwlH dyr rfq PrIdkot iËlHy dy ipMz bfjfKfnf ivKy Dfrimk smfgm dI smfpqI qoN bfad puils vwloN lfTIcfrj krn, gwzIaF dI BMn qoV krn aqy jwQy dIaF poQIaF dI ÈrfbI hflq ivwc byadbI krn qoN BVkIaF hlky dIaF iswK sMgqF ny awj pihlf bfbf dfdU sfihb dy hYWzkuaftr gurduafrf jMzflIsr itwbf sfihb pfqÈfhI 10vIN ivKy bfbf bljIq isMG dI agvfeI ivwc mIitMg kIqI aqy bfad ivwc hmly dy ros vjoN sYNkVy iswK sMgqF ny bfbf bljIq isMG akflI dl (pMc pRDfnI) dy mIq pRDfn BfeI hrpfl isMG cImf sRI gurU gRMQ sfihb siqkfr sBf hirafxf dy pRDfn BfeI suKivMdr isMG eyknUr Kflsf POj dy sUbf pRDfn BfeI blijMdr isMG smÈIr ey Kflsf POj dy BfeI arivMdr isMG soZI aqy Kflsf aYkÈn kmytI dy bfbf hrdIp isMG mihrfj dI agvfeI hyT biTMzf mfnsf qlvMzI sfbo nYÈnl hfeIvy qy jfm lgf idwqf. jfm KulvfAux leI sB qoN pihlf zI[ aYs[ pI[ suirMdr pfl isMG, aYs[ pI[ amrIk isMG phuMcy pRMqU iswK sMgq ny gwl krn qoN ienkfr kr idwqf. Pyr 4[30 vjy aYs[ aYs[ pI[ biTMzf sRI afÈIs cODrI aYs[ pI[ ajY mlUjf afid ny jfm Kolx leI bfbf bljIq isMG aqy iswK afgUaF nfl gwlbfq kIqI. pRMqU bfbf bljIq isMG Kflsf vwloN ies mMg qy aVy rihx ik lfTIcfrj leI ijMmyvfr aYs[ aYs[ pI[ aqy zI[ sI[ PrIdkot ƒ muaql kIqf jfvy aqy Dfrimk gRMQF dI byadbI krn vfly ÈrfbI puilsIaF ivruwD Dfrimk BfvnfvF nfl iKlvfV krn df kys drj kIqf jfvy. Èfm 5[30 vjy qwk gwl iksy isry nf cVn kfrn Drnf jfrI hY. iswK jwQybMdIaF ny Drny vflI QF pwky tYNt lf ley hn. puils ny Drny vflI jgHf ƒ jfx vfly sfry rsiqaF sVkF qy puils qYnfq kr idwqI hY. Kbr ilKy jfx qwk Èfm 6[00 vjy Drnf sQfn nyVy dMgf rokU vfhn aqy pfxI dIaF buCfVf krn vflIaF gwzIaF phuMc cuwkIaF hn. iswK sMgq ivwc ies mOky qKq sRI dmdmf sfihb smyq iksy vI jwQydfr dy nf phuMcx kfrn ros pfieaf jf irhf hY.

sMq dfdU vfilaF, iswK sMgq AuWpr jfnlyvf hmlf bfdl srkfr dI sfiËÈ-pMQk afgU
doÈIaF ivruwD qurMq kfrvfeI nf hoeI qF iswK pMQ dyvygf vwzy ros pRogrfm df swdf

jlMDr, 16 mfrc (srbjIq vflIaf/mlkIq isMG brfV)-iswK gurU sfihbfnF dI brfbrI krn aqy sRI gurU gRMQ sfihb jI dy isDFq ƒ cuxOqI dyx vfly zyrf isrsf muKI dy kUV pRcfr dy kwtV ivroDI aqy AunHF dI kiQq nfm crcf ƒ rokx dy sRI akfl qÉq vwloN jfrI hukmnfmy ƒ lfgU krn ivwc pRmuwK Xogdfn pfAux vfly sMq bfbf bljIq isMG dfdU sfihb vfilaF `qy aqy iswK sMgqF Aupr bIqI rfq PrIdkot iËlHy dy ksbf bfËfKfnf ivwc puils aqy pRymIaF vwloN kIqy gey XojnfbwD jfnlyvf hmly dI vwK vwK pMQk afgUaF ny sÉq inMdf kridaF ies Gtnf ƒ mOjUdf bfdl srkfr aqy pRymIaF dI igxI imwQI sfijÈ krfr idwqf hY.
ies sbMD ivwc ibafn jfrI kridaF Kflsf aYksn kmytI dy knvInr BfeI mohkm isMG, akflI dl 1920 dy Drm pRcfr ivMg dy muKI aqy sRI akfl qÉq sfihb dy sfbkf jQydfr isMG sfihb BfeI jsvIr isMG Kflsf, akflI dl 1920 dy jnrl skwqr BfeI gurdIp isMG biTMzf, iswK stUzYNt PYzryÈn dy BfeI mnjIq isMG Bomf ny ikhf hY ik vwK vwK iswK afgUaF aqy iswK sMgq Aupr pMjfb aqy hirafxf ivwc ho rhy ihMsk hmly ÈRomxI akflI dl bfdl aqy kFgrs dI iswK ivroDI sFJI sfijÈ dy iswty hn. s[ gurdIp isMG biTMzf vwloN jfrI ies sbMDI ibafn ivwc ikhf igaf hY ik akflI dl bfdl aqy kFgrs dI iswK ivroDI ies nIqI df muwK mksd iswKF ivwc gurU sihbfn, sRI gurU gRMQ sfihb jI dy isDFq dy mfmly ivwc ivvfdF ivwc AulJf ky afpxy isafsI svfrQ pUry krnf hY. pMQk afgUaF ny ikhf sMq bljIq isMG dfdU sfihb aqy hor iswK sMgqF Aupr jo bIqI rfq pMjfb puils aqy pRymIaF vwloN XojnfbwD qrIky nfl hmly kIqy gey hn, Aus df mksd bfdl srkfr vwloN pRymIaF ƒ KuÈ krky AunHF dIaF votF hfsl krn leI mYdfn iqafr krnf hY. pMQk afgUaF ikhf ik jdoN sMq bljIq isMG dfdU sfihb vfilaF ies mfmly ivwc pihlf sfrI siQqI bfry zI[ jI[ pI[ ƒ jfxU krvf idwqf sI aqy puils dy surwiKaq df Brosf idvfAux `qy Auh ipMz bfËfKfnf ivKy afpxy pihlF qoN cww rhy 4 idnF pRogrfm ivwc dIvfn lgfAux afey sn aqy dIvfn dI smfpqI AuprMq iËlHy dy aYs[ aYs[ pI[ aqy izptI kimÈnr vwloN AunHF ƒ pRymIaF nfl tkrfa qoN bcx leI AuQoN cly jfx dI gwl mMnky AuWQoN cwl pey sn qF rsqy ivwc AunHF Aupr kIqf igaf jfnlyvf hmlf iks dy hukm Aupr kIqf igaf. afgUaF muqfibk ies hmly ivwc sMq bljIq isMG dfdUvfl aqy iswK sMgq pUrI qrHF ÈFqmeI rhI, ijs krky puils aqy pRymIaF dy qÈwdd kfrn sMq bljIq isMG aqy hor iswK sMgqF BfrI igxqI ivwc jÉmI hoeIaF. AunHF mMg kIqI ik ÈFqmeI iswK sMgqF Aupr hmly krn ƒ Èih dyx vfly sfry puils aqy isvl aiDkfrIaF ƒ qurMq rUp ivwc brKfsq kIqf jfvy aqy doÈIaF pRymIaF ƒ igRÌqfr kIqf jfvy. aijhf nf kIqf igaf qF iswK pMQ vwloN dmdmI tksfl, sMq smfj, iswK PYzryÈnF aqy hor iswK jQybMdIaF ƒ nfl lY ky ies mfmly ivwc ros pRgt krn leI vwzy pwDr df pRogrfm AulIikaf jfvygf. BfeI gurdIp isMG biTMzf ny ikhf hY ik isrsf sfD, akflI dl bfdl aqy kFgrs dIaF iswKI ƒ nIvF idKfAux dIaF sfijÈF ivruwwD smuwcf tksflI iswK pMQ iewk muwT hY. jykr kFgrs aqy bfdl dl ny afpxy iswKF nUUM jlIl krn vfly ÈrfrqI ansrF ƒ nwQ nf pfeI qF ies nfl jo hflfq Krfb hoxgy Aus leI ieh dovyN srkfrF doÈI hoxgIaF.

rxjIq isMG kuwkI ny iqhfV jyl `c afqm smrpx kIqf

nvIN idwlI, 16 mfrc (amndIp isMG): nvMbr `84 dy iswK kqlyafm dOrfn BIV ƒ BVkfAux vfly sfbkf kFgrsI afgU lilq mfkn dy kql kys mfmly `c bIqy idnIN idwlI hfeI kort vloN pMjfb KyqIbfVI XUnIvristI dy sfbkf Aup kulpqI zf[ Kym isMG igwl dy puwqr rxjIq isMG igwl AurÌ kuwkI dI Aumr kYd dI sËf ƒ brkrfr riKaf igaf sI ijs qoN bfad rxjIq isMG kuwkI ny awj svyry krIb 10[15 vjy ieQoN dI iqhfV jyl nMbr 2 ivc afqm smrpx kr idqf. ies mOky s[ kuwkI nfl AunHF dI pqnI bIbI srbjoq kOr, ipqf zf[ Kym isMG igwl, imwqr BfeI kulvMq isMG qy krIbI s[ rijMdr isMG cwZf afid hfËr sn. ies qoN pihlF spoksmYn nfl ivÈyÈ gwlbfq dOrfn s[ kuwkI ny ikhf ik mYN 17 sfl df lMmf smF jyl ivc ibqf cuwkf hF aqy agoN BivwK `c iek amn psMd ÈihrI vFg iËMdgI bqIq krnf cfhuMdf hF pr Èfied srkfr nhIN cfhuMdI ik mYN afm nfgirk vFg apxf jIvn bqIq krF. iswK afgUaF dI iKcfeI kridaF kuwkI ny ikhf ik spoksmYn vloN myry hwk `c afvfË cuwkx kr ky smuwcy pMjfb qy pMQ drdIaF qk qF ieh afvfË phuMc cuwkI hY, pr lgdf hY ik Èfied ieh avfË kyNdr srkfr dy kMnF qk nhIN phuMcI. AunHF ies mfmly `c ÈRomxI akflI dl (idwlI) dy pRDfn s[ prmjIq isMG srnf vloN inBfeI BUimkf dI ÈlfGf kridaF ikhf ik s[ srnf ƒ cfhIdf hY ik Auh myrI irhfeI dy mfmly ƒ isry cVHfAux leI pUrI koiÈÈ krn ijs nfl spoksmYn aqy AunHF vloN cuwkI afvfË bulMd ho sky. kuwkI dy jyl jfx kr ky AunHF dI pqnI bIbI srbjoq kOr sdmy `c vyKy gey. kuwkI dy ipqf zf[Kym isMG igwl ny Bry mn nfl ikhf ik Bfrq srkfr qy idwlI srkfr ƒ cfhIdf hY ik rxjIq isMG kuwkI, ijhVf ik pihlF hI apxI iËMdgI dy byÈkImqI 17 sfl jyl dI kfl koTVI ` c ibqf cuwkf hY aqy Ëmfnq `qy bfhr afAux ipCoN afm ÈihrI vrgf jIvn jIa irhf sI, ƒ hux afm muafÌI dy dyxI cfhIdI hY ijs nfl Auh apxy prvfr nfl rih ky muV qoN cMgf jIvn jIa sky. zf[Kym isMG ny ieh vI ikhf ik kfƒn df siqkfr kridaF kuwkI ny Éud hI afqm smrpx krn df ÌYslf ilaf hY. ies mfmly `c spoksmYn vloN cuwkI geI avfË ƒ AunHF ÈlfGfXog kdm disaf qy agFh Auc adflq `c apIl krn dI gwl afKI.

‘kuwkI ƒ irhfa krvfAux leI lok sBf cox lVfeI jfvy`

mohflI, 16 mfrc (prdIp isMG hYpI): rxjIq isMG kuwkI dy afqm smrpx krn `²qy pMQk hlikaF ivc ies mfmly `qy iqwKI bihs iCV geI hY. ies sbMDI sihkfrqf mMqrI kYptn kMvljIq isMG ny ikhf ik rxjIq isMG kuwkI dy mfmly ivc muV nËrsfnI hoxI cfhIdI hY. kuwkI ijs ny pihlF hI 17 vrHy kYd BugqI hY, ƒ muwK Dfrf nfloN qoiVaf nhIN jfxf cfhIdf. akflI dl (pMc pRDfnI) dy cyarmYn BfeI dljIq isMG ibwtU qy pfrtI dy jnrl skwqr BfeI suirMdr isMG ikÈnpurf ny ikhf ik rxjIq isMG kuwkI ƒ afqm smrpx leI mjbUr krn ipCy vwzI isafsI sfËÈ hY. kuwkI vfly mfmly ivc 55 gvfhF coN isrÌ iek gvfh hI Bugiqaf hY, Auh vI nfbflÊ qy 17 vrHy lMmI sËf idqI geI ijhVI ik Aumr kYd nfloN vI 3 sfl vwD bxdI hY. BfeI ibwtUu ny ikhf ik iswK kqlyafm dy doÈI kFgrsI nyqf, ijnHF ivruD sI[bI[afeI ibafn rIkfrz kr cuwkI hY, ƒ kqlyafm qoN 24 sfl bfad vI koeI sËf nhIN imlI. ies sbMD ivc gwlbfq kridaF afl ieMzIaf stUuzYNt ÌYzryÈn dy pRDfn krnYl isMG pIr muhMmd ny ikhf ik lilq mfkn kys ivc Aumr kYd kwt ky irhfa hoey BfeI rxjIq isMG kuwkI ƒ muV iqhfV jyl jfx leI mjbUr krn `qy kyNdr srkfr dI ijMnI inMdf kIqI jfvy, QoVI hY. hËfrF bydoÈy iswKF dy kfql qF sVkF `qy luwzIaF pfAuNdy iPr rhy hn pr iswKF ƒ kfƒnI dfapycF ivc AulJf ky byieËq kIqf jf irhf hY. krnYl isMG pIr muhMmd ny ikhf ik iswK kOm qy ivÈyÈ kr ky iswK hfeI kmFz, jy iswKF dy mfmilaF sbMDI scmuc hI gMBIr hY qF Auh ibnF iksy hor dyr qoN kuwkI nUuM iqhfV jyl qoN irhfa krvfAux leI, luiDafxf qoN lok sBf itkt dy ky vwzy aMqr nfl jyl ivc bYiTaF hI ijqfieaf jfvy. ÈRomxI akflI dl (aMimRqsr) dy pRDfn ismrnjIq isMG mfn ny kuwkI mfmly ivc ikhf ik Bfrq dI hkUmq cfhy Auh kFgrs dI hovy jF Bfjpf dI, ny iswKF Aupr BfrI qÈwdd kIqf hY. jdik iswK kqlyafm dy doÈIaF df vfl vI ivMgf nhIN hoieaf. muMbeI kFz dy doÈIaF ƒ sËf idvfAux leI kyNdr srkfr iqMn mhIny ivc hI nqIjy `qy puwj geI pr iswKF nfl iensfÌ krn dI ies ƒ koeI icMqf nhIN hY. s[ mfn ny ikhf ik dyÈ dI hkUmq gFDI dy iCwqr lYx leI inlfmI `qy awT kroV rupey Érc kr rhI hY pr ijs kOm ny dyÈ leI swB qoN vwD kurbfnIaF kIqIaF Aus dy vfrsF ƒ ËlIl kIqf jf irhf hY. AunHF ikhf ik BivwK ivc vI ienHF hkUmqF qoN koeI AumId nhIN rwKxI cfhIdI. ÈRomxI gurdvfrf pRbMDk kmytI dy pRDfn avqfr isMG mwkV ny ikhf ik kuwkI ny 17 sfl jyl dI kfl koTVI ivc ibqf idqy hn iPr vI smyN dI srkfr kuwkI nfl nfiensfÌI kr rhI hY. AunHF ikhf ik ÈRomxI kmytI kuwkI dy prvfr ƒ 5 lwK rupey Byj cuwkI hY. ies qoN ielfvf suprIm kort ivc apIl df sfrf Ércf vI ÈRomxI kmytI krygI . s[ mwkV ny ikhf ik rxjIq isMG kuwkI ƒ iensfÌ idvfAux leI AunHF ny pRDfn mMqrI ƒ iek pwqr vI iliKaf hY. AunHF ikhf ik kuwkI ƒ iensfÌ idvfAux leI ÈRomxI kmytI hr sMBv Xqn krygI .

BfeI kuwkI bfry adflq dy PYsly nfl iswK nOjvfnF `c bygfngI dI Bfvnf hor vDygI : BfeI cImf

ÌiqhgVH sfihb 16 mfrc - 17 sfl df smF jylH ivc guËfr cuwky BfeI rxjIq isMG kuwkI dI adflq vloN Aumr kYd bhfl rwKx bfry ÈRomxI akflI dl pMc pRDfnI dy skwqr jnrl BfeI hrpfl isMG cImf ny ikhf ik iswKF pRqI dys dy isstm dy nfkfrfqimk rveIey kfrn iswK nOjvfnF pihlf hI inrfÈf dy aflm ivc hn qy hux adflq dy ies ÌYsly nfl AunHF dy mn ivc bygfngI dI hor vI Bfvnf pYdf hovygI. BfeI cImf ny ikhf ik adflq ny Aus sUrq ivc vI AunHF dI Aumr kYd bhfl rwKI hY jdoN lilq mfikn df pirvfr vI nhIN cfhuMdf ik BfeI kuwkI ies mfmly ivc hor ÈËf kwtx. BfeI cImf ny ikhf ik iswK kOm ny ibRitÈ Èfsn dy iKlfP sMgrfm ivc 90 PIsdI qoN vwD kurbfnIaF idwqIaF, dyÈ dIaF sImfvF dI suwriKaf dy mfmly ivc vI iswK sdf mohrI rhy hn pr iswKF dy mfmly ivc adflqF dy ies qrHf dy pwKpfqI ÌYsly iswK nOjvfnF ƒ inrfÈf dy aflm ivc Dwkdy hn.
BfeI cImf ny ikhf ik lMmIaf sËfvF kwtx vfly kuwkI vrgy nOjvfn jdoN sFqmeI ZMg nfl apxI ijMdgI gujfrnf cfhuMdy hn qF dyÈ dy inËfm ƒ AunHF nfl aprfDIaF vflf rveIaF Dfrn nhIN krnf cfhIdf. jdik BfeI kuwkI Kud kih rhy hn ik Auh apxy BwivK df smF nOjvfnF ƒ shI syD dyx vwl lgfAuxf cfhMdy hn qy ies pwK ƒ vyKidaf adflqF ƒ cfhIdf sI ik BfeI kuwkI dI mdd AuWqy afAuNdIaF qy Aus vloN kwtI geI nrk vrgI jylH ijMdgI ƒ vI sfhmxy rwKdIaF pr dyÈ dIaF adlfqF ny ies mfmly ivc vI iswKF pRqI koeI inrpwK phuMc aKiqafr nhIN kIqI. isafsI lIzrF ny vI lgfqfqr iswK nOjvfnF pRqI nÌrq vflI nIqI aKiqafr kr rwKI hY
BfeI cImf ny ikhf ik jykr dyÈ df isstm iswK nOjvfnF `coN bygfngI dI Bfvnf dUr krn leI ÈMjIdf hY qF ies vfsqy AunHf dy bxdy hwk dvyy iswK nOjvfnF nfl aKiqafr kIqf jf irhf aprfDIaF vflf vqIrf Cwz ky kuwkI vrgy iswK nOjvfnF nfl hmdrdI vflf rveIey, ijsdy Auh hwkdfr vI hn, Dfrn kry. AunHF ikhf ik anykF hI hor nOjvfn ijnHF ƒ isrÌ iswK hox kfrn jylHF ivc bMd kIqf igaf hY, dy mfmly vI smuwcf pMQ awgy ho ky cuwky.

hFsI Butfxf nihr ivvfd : hirafxf vwloN jbrI nihr qoVn df KdÈf

cMzIgVH, 16 mfrc (hrIÈ cMdrbfgfvflf) pMjfb srkfr hfsI Butfxf nihr dy mfmly ivwc kfPI gMBIr ho geI hY. ikAuik hirafxy ny nvIN bxfeI nihr hFsI Butfxf ivwc BfKVf nihr qy pfxI Cwzx df gupq rUp ivwc PYslf kIqf hY. ijs dI iBxk pMjfb srkfr dy isMjfeI ivBfg ƒ vI jdoN imlI qF AunHF pMjfb srkfr dy afihm mfmlf noits ivwc ilaf ik pMjfb hirafxf dI srhwd qy sb zvIjn smfxf ivwc inkldI BfKVf nihr dy bkfiedf cOksI vDf idwqI hY. hirafxf srkfr ny ies Kyqr ivwc qnfa vfly hflfq pYdf kr idwqy hn. hirafxf vwloN BfKVf nihr ƒ qoV ky ies nvIN bxdI hFsI Butfxf nihr ivwc pfxI Cwz lYx dy sMBfvq Kdsy ƒ dyKdy hoey ies pMjfb hirafxf bfrzr qy iek jMg vrgy hflfq pYdf ho gey hn. pihlf hirafxf ny ies Kyqr ivwc BfrI pulIs Pors lgfeI. ijs ƒ dyKdy hoey pMjfb isMjfeI ivBfg ny srkfr qoN iejfjq lY ky ieQy pMjfb puils aqy pI[ ey[ pI[ dI BfrI Pors qfienfq krn pwkf pihrf 24 GMty df lgf idwqf hY.


SIKH TRIBUNE
somvfr 16 mfrc, 2009

jUn `84 dy ÈhIdF dI Xfd mnfAux leI 6 jUn ƒ sRI akfl qÉq sfihb `qy puwjo .. pMjfb srkfr qy puils sOdf sfD df pfxI Brn lwgy .. jQy[blvMq isMG nMdgVH dy ibafn nfl akflI dl leI musIbq KVHI hoeI
jUn `84 dy ÈhIdF dI Xfd mnfAux leI 6 jUn ƒ sRI akfl qÉq sfihb `qy puwjo
Kflsf aYkÈn kmytI vwloN sYmInfr `c 8 mqy pfs, sMq iBMzrF vfilaF, BfeI amrIk isMG ƒ ivDfn sBf `c ÈrDFjlIaF ByNt kIqIaF jfx, sfkf nIlf qfrf dI pfrlImYNt `c muafÌI mMgI jfvy

jlMDr, 15 mfrc - 6 jUn 1984 ƒ Bfrq srkfr vwloN sRI drbfr sfihb `qy kIqy gey hmly, 25 sflF GwlUGfry ƒ smripq Kflsf aYkÈn kmytI dI agvfeI hyT aqy afl ieMzIaf iswK stUzYNts PYzryÈn (Bomf) dy pRbMDF 'sMq jrnYl isMG iBMzrF vfilaF dI BfeI amrIk isMG qy iswK nOjvfnF nfl gUVHI sFJ` ivÈy `qy krvfey gey sYmInfr dOrfn Éflsf aYkÈn kmytI dy knvInr BfeI mohkm isMG ny smUh iswK pMQ ƒ jUn `84 dy ÈhIdF dI Xfd mnfAux leI 6 jUn ƒ sRI akfl qÉq `qy phuMcx df swdf idwqf hY. AunHF dwisaf ik ies idhfVy ƒ mnfAux df pYgfm Gr-Gr phuMcfx leI lgfqfr smfgm jfrI hn aqy ienHF hI srgrmIaF qihq awj ieh sYmInfr krvfieaf igaf hY. sYmInfr ƒ sMboDn kridaF jQydfr kuldIp isMG vzflf ny ikhf ik pMQ dI agvfeI kr rhy Kflsf aYkst kmytI dy afgUaF ƒ hOsly nfl awgy vwDdy rihxf cfhIdf hY aqy BivwK inÈicq qOr `qy sfzy (pMQ) hwk ivwc Bugqygf.
ies sYmInfr df pRDfngI BfeI mohkm isMG, BfeI eIÈr isMG (spuwqr sMq jrnYl isMG jI Kflsf iBMzrF vfly), BfeI qrlocn isMG (spuwqr ÈhId BfeI amrIk isMG), BfeI mnjIq isMG Bomf, BfeI blivMdr isMG KojkIpur, BfeI divMdr isMG soZI, afl ieMzIaf iswK stUzYNts PYzryÈn (pIr muhMmd) dy pRDfn BfeI krnYl isMG, BfeI srbjIq isMG jMmU, BfeI anUp isMG imnhfs (ÈRomxI akflI dl mfn), jQydfr isMG jgjIq isMG gfbf mfzn tfAUn jlMDr, BfeI srbjIq isMG sohl, BfeI pRBjoq isMG (dl Kflsf) vwloN kIqI geI. ies mOky smUh sfD sMgq `c mqy vI pfs kIqy gey. ienHF miqaf muqfibk pihly mqy rfhI srb sMmqI nfl awj df ieh iekwT pMjfb dy muwK mMqrI s[ pRkfÈ isMG bfdl ƒ purjor apIl krdf hY ik Auh 6 jUn 1984 ƒ Bfrq srkfr vwloN sRI drbfr sfihb `qy kIqy POjI hmly dI asMblI ivwc iek mqf pfs krky inMidaf kry aqy sMq jrnYl isMG iBMzrf vfilaf aqy BfeI amrIk isMG smyq smUh ÈhId hoey isMGF ƒ ÈrDfjlI ByNt kry qy ÈRI drbfr sfihb aMdr ÈhId hoey smUh isMGF dy pirvfrF joDpur dy njrbMdF, DrmI POjIaF dy muV vsyvy df pRbMD kry. asYbMlI hfl ivwc sMq iBMzrF vfilaF aqy BfeI amrIk isMG dIaF afdmkwd qsvIrF lfeIaf jfx. ies dy nfl hI iswK kOm qy pMjfb vwloN iek mqf pfs krky Bfrq srkfr ƒ Byijaf jfvy ik Auh pfrlImYNt ivwc ies hmly dI iswK kOm qoN mfPI mMgy.
awj df ieh iekwT srb sMmqI nfl dUsry mqy rfhI Bfrq srkfr qoN purjor mMg krdf hY ik BfeI divMdr pfl isMG Buwlr BfeI jgqfr isMG hvfrf BfeI blvMq isMG dIaF PFsI dIaF sjfvF Kqm kIqIaF jfx. BfeI rxjIq isMG kuwkI smyq smUh iswK njrbMdF dy mukdmy vfps lY ky AunHF ƒ bfiewjq irhfa kIqf jfvy, ikAuik sMsfr df ieiqhfs hY ik jdoN do kOmF jF dysF dI lVfeI huMdI hY qF ies qoN bfad dovF iDrF ivwc iek smJOqf huMdf hY ijs qihq sB qoN pihlF iek dUjy dy jMgI kYdI irhfa kIqy jFdy hn iPr rjIv logovfl smJoqy qoN bfad iswK kOm dy jMgI kYdI irhfa ikAu nhIN kIqy jFdy? awj df ieh iekwT srb sMmqI nfl qIsry mqy rfhI kyNdr hirafxf aqy pMjfb srkfr ƒ purjor apIl krdf hY ik Auh zyrf srsf sfD dI lukvI ihmfieq bMd krky Aus dIaF srgrmIaF qy mukMml pfbMDI lgfAux qy Aus dI jmfnq rwd krvf ky Aus ƒ PV ky jylH ivwc suitaf jfvy. zyrf srsf sfD ivruwD igRPqfr kIqy smUh isMGF ƒ bfiewjq irhfa kIqf jfvy.
awj df ieh iekwT srb sMmqI nfl cOQy mqy rfhI iswK nOjvfnF vwloN niÈaF ivwc gwlqfn hox, piqqpuxy df iÈkfr hox `qy zUMGI icMqf df pRgtfvf krdf hY aqy AunHF ƒ purjor apIl krdf hY ik Auh BfeI amrIk isMG dy nkÈy kdm qy cl ky kysrI inÈfn sfihb hyT iekwTy ho ky sRI gurU gRMQ sfihb jI dI ivcfrDfrf nfl juVx qy hornF ƒ joVx qF jo iswK kOm dI ivgVI ƒ svfiraf jf sky. awj df ieh iekwT srb sMmqI nfl pMjvyN mqy rfhI sRo[ gurduafrf pRbMDk kmytI ƒ apIl krdf hY ik ÈRI akfl qKq sfihb dy hyT bxfeI geI ÈhId gYlrI ƒ Kol ky ivwc sMq iBMzfrF vfilaF qy BfeI amrIk isMG smyq ÈRI drbfr sfihb ivKy ÈhId hoey smUh isMGF dIaF qsvIrF lf ky iswK pMQ ƒ smrpq kIqf jfvy. awj df ieh iekwT srb sMmqI nfl Cyvy mqy rfhI Bfrq srkfr qoN mMg krdf hY ik sMq iBMzrf vfilaF df qIr, irvflvr, vwzI qy CotI sRI sfihb, srbloh df kVf, ismrnf, BfeI amrIk dI sRI sfihb, srbloh df kVf qy smUh ÈhIdF dIaF aMiqm inÈfinaF afl ieMzIaf iswK stUzYNts PYzryÈn dy hvfly kIqIaF jfx qF jo ienHF ƒ iswK ajfieb Gr ivKy susoiBq kIqf jf sky. awj df ieh iekwT srb sMmqI nfl swqvy mqy rfhI srkfr qoN mMg krdf hY ik gilafrf skIm dI afV aDIn ÈRI drbfr sfihb dy afly duafly ijhVIaF ieiqhfsk QfvF Kqm kIqIaF geIaf sn. srkfr Auh spÈt kry ik Auh ikhVIaF ieiqhfsk QfvF sn.
awj df ieh iekwT srb sMmqI nfl awTvyN mqy rfhI Bfrq srkfr qoN mMg krdf hY ik jykr POj jF KuPIaF eyjMsIaF vwloN sRI drbfr sfihb aMdr ÈhId hoey isMGF dIaF PotoaF lfhIaF geIaF sn qF Auh afl ieMzIaf iswK stUzYNts PYzryÈn dy hvfly kIqIaF jfx qF jo AunHF ƒ iswK ajfieb Gr jF ÈhId gYlrI ivwc ÈÈoBq kIqf jf sky.
awj dy iekwT ivc afl ieMzIaf iswK stUzYNts PYzryÈn dy srpRsq s[ pRIqm isMG Brovfl skwqr jrnl s[ amrjIq isMG pTfnkot s[ hrivMdr isMG bwbl, s[ hrbKÈ isMG Bolf, s[ kuldIp isMG, gurmIq isMG rfmdfs, s[ mnmohn isMG sYNtI, aYzvokyt KuÈdIp isMG itvfxf, zf[ hirMdr isMG ibrk, s[ virMdr isMG DflIvfl, s[ suKivMdr isMG grcf, s[ qrlok isMG hrcovfl s[ iekbfl isMG PiqhgVH cUVIaF, s[ amrjIq isMG lfzf qrnqfrn, s[ guirMdr vIr isMG Kihrf, iCMdf lflpur, afnMdpur sfihb, s[ ipRqpfl isMG pfrs, s[ rfijMdr isMG PrIdkot, s[ guribkrmjIq isMG nfgrf, s[ kuljIq isMG Bfdso, s[ afigafkfr isMG aOjlf, s[ surjIq isMG ibwtU, s[ myjr isMG pMzorI, vVYc, s[ suKijMdr isMG mjITf,[ s[ rivMdr isMG mjITf, s[ jwsf isMG dolynMgl afid afgU PYzryÈn hfjr sn. jdik sRI akfl qÉq sfihb dy sfbkf jQydfr BfeI jsvIr isMG jI Kflsf ny sYmInfr `c puwwjI sMgq df DMnvfd kIqf.

pMjfb srkfr qy puils sOdf sfD df pfxI Brn lwgy
Auh bfhr KVy ivlkdy rhy qy aMdr ZolkIaF KVkdIaF rhIaF

igdVbfhf, 15 mfrc (hrdIp isMG Éflsf) : lok sBf dIaF coxF `c zyrf pRymIaF dIaF votF hfsl krn leI bfdl srkfr aqy ÈRomxI kmytI dy zyrf pRymIaF ivruD bdly ruwK df asr hux mflvy ivc hr QF idKfeI dyx lwg ipaf hY. ÉËfnf mMqrI mnpRIq isMG bfdl dy igwdVbfhf Èihr ivc iswK zyrf ivvfd qoN bfad bMd peI nfm crcf puils dI mOjUdgI ivc lMmy smyN bfad aYqvfr svyry mlot biTMzf roz `qy siQq zyry ivc iPr ÈurU kIqI geI. puils dI BfrI mOËUdgI ivc 400 pRymIaF ijnHF ivc aOrqF vI Èfml sn, ny iewkTy ho ky sOdf sfD dy zyry ivc nfm crcf kIqI. zyry ivc nfm crcf hox dI iBxk pYNidaF hI afs pfs dy ipMzF qoN afey iqMn drjn dy krIb iswKF dy jQy dI agvfeI ÈRomxI akflI dl pMc pRDfnI dy iËlHf pRDfn mihx isMG, sMqoK isMG kurfeI vflf, jgsIr isMG, surjIq isMG gurUsr, hrimMdr isMG mwlktorf aqy ikRÈn isMG rupfxf kr rhy sn. ies nfm crcf ƒ rokx leI Èihr dy gurdvfrf dUK invfrn sfihb ivKy iekwTy hoxy ÈurU hoey. bfad ivc ijAuN hI ieh afgU nfm crcf rokx leI awgy vDy qF puils ny AunHF ƒ awgy vDx qoN rok ilaf. zyrf pRymIaF dy nfm crcf dI smfpqI qk ivroD krn vfilaF ƒ zI[aYs[pI bljIq isMG ny gwlbfq ivc hI AulJfeI riKaf. AudoN qk pRymIaF ny nfm crcf Éqm kr idqI aqy afpo apxy GrF ƒ inkl gey. ijMnf icr nfm crcf jfrI rhI puils ny nfm crcf df ivroD krn vfly iswKF ƒ zyry dy nyVy nf PVkx idqf. Aukq afgUaF ny ÉËfnf mMqrI mnpRIq isMG bfdl, aYs[jI[pI[sI[ dy sfbkf mIq pRDfn qy mOjUdf mYNbr jQydfr gurpfl isMG gorf `qy zyrf pRymIaF df pwK pUrn df doÈ lfAuidaF ikhf ik ieh lok swqf df suwK mfxn leI lok sBf dIaF coxF ivc zyrf pRymIaF dIaF votf dI Jfk ivc nfm crcfvF krn leI pRymIaF ƒ puils surwiKaf muheIaf krvf rhy hn. Aukq afgUaF ny pRÈfsn ƒ cyqfvnI idMidaF ikhf ik Auh srkfr dy ieÈfry `qy zyrf pRymIaF df pwK pUrn qoN bfË afvy. zyrf pRymIaF ƒ qfVnf kridaF Aukq afgUaF ny ikhf ik zyrf pRymI apxI aKOqI nfm pRcfr bMd krn nhI qF afAux vfly idnF ivc zyrf pRymIaF ƒ Auh vwzIaF rokF dy bfvËUd zyiraF nyVy vI PVkx nhIN dyxgy. ies leI bfdl df pRÈfsn qy Éud bfdl ËuuMmyvfr hoxgy.

jQy[blvMq isMG nMdgVH dy ibafn nfl akflI dl leI musIbq KVHI hoeI

dmdmf sfihb dy syvfdfr blvMq isMG nMdgVH df ibafn sOdf sfD dy cftiVaF dI spqfihk nfm crcf ƒ rokx leI akflI dl leI iewk musIbq qy gly dI hwzI bx igaf hY. ibafn ivwc BfeI nMdgVH ny ikhf ik zyrf sOdf sfD dy pMjfb ivwc cor crcf ƒ bMd krvfAux leI 22 mfrc qoN mrjIviVaF dy jwQy Byjy jfxgy. nMdgVH dy ies ibafn nfl jdoN ik ies smyN pfrlImYNt coxF df dMgl pUrf BwiKaf hoieaf hY. akflI dl leI musIbq KVHI kr idwqI hY, jdoN ik muwK mMqrI s[ pRkfÈ isMG bdl aqy akflI dl dy pRDfn suKvIr isG bfdl dovF leI iewk qrHF dIaF nvIaF cuxOqIaF aqy akflI dl leI zUMGf isafsI sMkt KVHf kr idwqf hY. dwisaf igaf hY ik grm iKaflI jwQybMdIaF dI agvfeI krn leI Kflsf pMQ dy pMjvyN qKq sRI dmdmf sfihb qlvMzI sfboN dy jwQydfr BfeI sfihb BfeI blvMq isMG vwloN 22 mfrc qoN grm iKaflIaf dy ÈurU hox vfly ies sMGrÈ dI agvfeI krn dy aYlfn ƒ lY ky muwK mMqrI bfdl aqy dl dy pRDfn suKvIr isMG bfdl kfpI KPf qy sKq nrfj hn.
dwsxXog hY ik ienHF grm-iKaflI iDrF vwloN 22 mfrc ƒ zyrf isrsf sOdf dy slfbqpur vfly zyry qy hor zyiraF smyq ƒ bMd krvfAux leI iewk 11 mYNbrI mrjIviVaF dy jwQy Byjx df aYlfn kIqf hoieaf hY. ieh aYlfn AunHF hflfqF ivwc kIqf igaf hY, jdoN kuwJ idn pihlF hI sRI akfl qKq sfihb AuWpr hoeI pMj isMG sfihbfnF dI bYTk qoN bfad jwQydfr sRI akfl qKq sfihb BfeI sfihb BfeI igafnI isMG gurbcn isMG ny mIzIaf nfl gwlbfq kridaF spwÈt ÈbdF ivwc ikhf sI ik jykr sOdf sfD sRI akfl qKq sfihb qy af ky mfPI mMg lvy qF Aus ƒ mfPI dyx qy ivcfr kIqf jf skdf hY. iewQy ieh vI dwsxXog hY ik Aus idn pMj isMG sfihbfn ny KfVkU iDrF dy nyqf BfeI dljIq isMG ibwtU dmdmI tksfl dy muwK bulfry BfeI sfihb mohkm isMG qy hor jwQybMdIaF dy nyqfvF sOdf sfD dy vfd-ivvfd bfry koeI gwl suxn qoN ienkfr kr idwqf sI. ienHF nyqfvF ny iewk bYTk krky sOdf sfD iKlfP iewk afr-pfr dI lVfeI ÈurU krn df aYlfn kIqf hY. AuWDr ÈRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI vI jwQydfr nMdgVH dy ibafn aqy aYlfn qoN kfPI duKI aqy KPf hY. ies qrHF sRI mwkV jwQydfrF dI afpsI lVfeI ƒ afDfr bxf ky Èfied dl dy Bly leI idwqy jwQydfr nMdgVH dI CuwtI hI nf kr dyx, ijs sbMDI afDfr pihlF vI iqafr kIqf jf irhf hY, jdoN ik lMby smyN qoN jwQydfr nMdgVH df ruwK grm iKaflI iDrF vwloN Jukx kfrn mflvy dy keI sInIar akflI nyqf jwQydfr nMdgVH qoN aMdrKfqy kfPI ivroDI hn qy ieh nMdgVH dI CuwtI krvfAux leI kfPI nwT Bwj vI kr rhy hn. iewDr pMjfb ivwc pfrlImYNt coxF df mYdfn grm pY igaf, ijwQy sOdf sfD df Ëor hY, Auh biTMzf iËlHf hY, ijwQy bfdl pirvfr df koeI iewk pirvfrk mYNbr cox lV irhf hY. AunHF ƒ vI jwQydfr nMdgVH dy ibafn aqy aYlfn nfl isafsI Kimafjf Bugqxf pY skdf hY. ies qrHF lwgdf hY ik akflI dl dy pRDfn aqy ÈRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI dy pRDfn ies sbMDI koeI sKqI vflf ruwK qy rwveIaf apnfAux ikAuNik nMdgVH dI nIqI akflI dl ƒ lok sBf coxF ivwc nuksfn phuMcf skdI hY.

akflI dl pMc pRDfnI vloN smfijk kurIqIaF ivruwD sYmInfr krvfieaf igaf

do-do bwcIaf vfly pirvfrF ƒ snfminq krdy hoey BfeI hrpfl isMG cImf qy hor afgU (hyTF) sYmInfr ivc Èfiml pqvMqy

ÌiqhgVH sfihb : KmfxoN sb izvIËn dy ipMz mnYlI ivc gRfm pMcfieq mnYlI, ÈRomxI akflI dl pMc pRDfnI aqy smfj syvI afrI[ sI[ ZMz vloN BrUx hwiqaf, dfj aqy niÈaF dI alfmq sbMDI iek ivcfr goÈtI krvfeI geI. iËkrXog hY ik ÌiqhgVH sfihb ivc lVikaF dy mulfblyy lVkIaF dI jnm dr sB qoN Gwt hY. ivcfr goÈtI ivc ieflky dy ipMzF dy pMc srpMc mYzIkl ivBfg dy aiDkfrI aqy akflI dl pMc pRDfnI dy afgU Èfiml hoey. ishq ivBfg ijlHf ÌiqhgVH sfihb vloN sInIar mYzIkl aPsr rfjyÈ kumfr cOhfn, zf[ ÈsI kFq aqy zf[ arimMdr kOr Èfiml hoey. sYmInfr ƒ sMboDn kridaF muwK mihmfn aqy ÈRomxI akflI dl pMc pRDfnI dy skwqr jnrl BfeI hrpfl isMG cImf ny ikhf ik nÈy sfzf srIrk qOr `qy hI nuksfn nhIN krdy sgoN sfƒ afqimk qOr `qy vI kmËor krdy hn. AunHF ikhf ik BrUx hwiqaf df iek muwK kfrn dfj dI smwisaf hY. guru sfihbfn vloN pyÈ kIqI jIvn jFc `qy pihrf nf dyxf vI iesdf iek kfrn hY qy iswK smfj ivc lVky qy lVkI ƒ brfbr mMinaf igaf hY pr lok ienFH gwlF ƒ Buwl rhy hn. AunHF ikhf ik smfj ƒ drpyÈ mOËUdf smwisafvF df hwl gurbfxI dy rsqy cl ky hI kwiZaf jf skdf hY. niÈaF bfry bolidaF AunHF ikhf ik ies vfsqy dyÈ df mOËUdf isstm qy rfjnIiqk lIzr ËuMmyvfr hn. jy asIN apxy smfj ƒ niÈaF qy smfijk kurIqIaF qoN rihq bxfAuxf cfhuMdy hF qF sfƒ apxy lokqMqirk hwk rfhIN ies isstm ƒ bdl dyxf cfhIdf hY. AunHF ikhf ik ijlHy dy hor vI ÈihrF aqy ipMzF ivc ies qrHF dy jfgrUkqf pRogrfm krvfey jfxgy.
ies mOky do-do lVkIaF vfly aqy ijnHF dy ipCly Cy mhIny dOrfn bwcIaF ny jnm ilaf dy mfipaF ƒ snmfinq kIqf igaf qy AunHF ƒ apxy nF jIvn joqI skIm ivc drj krvfAux leI pyiraf igaf qF jo AunHF dIaF bwcIaF leI afriQk shfieqf jfrI kIqI jf sky. smfgm dOrfn klfkfrF ny gIqF qy vfrF rfhI ienHF smfijk kurIqIaf ivruwD avfË AuTfeI.
ivcfr goÈtI ƒ hornF qoN ielfvf pRo[ afr[ sI[ ZMz, amrjIq isMG bzgujrF, lyKk suKdyv isMG klyr, drÈn isMG bYxI, styt aYvfrzI mfstr ikhr isMG, sfbkf blfk sMqI mYNbrF- gulËfr isMG aqy juJfr isMG afid ny vI sMboDn kIqf. ies mOky ielfky dy ipMzF dy srpMc s[ myvf isMG, sqnfm isMG, hrmIq isMG rivMdr isMG, suKdyv isMG, lfl isMG, suirMdr isMG pMc drÈn isMG bYxI, srpMc gurmuK isMG, imhr isMG bsI pTfxF qoN ielfvf ipMz DnOlf aqy burË dy srpMc aid phuMcy qy ienHF ƒ Xfd icMn dy ky snmfinq kIqf igaf.

hor ÉbrF


You are Visitor no. :

sRI drbfr sfihb qoN hukmnfmf
gurbfxI df iswDf pRsfrx


HOME
GURBANI
SIKH VIDEO
CONTACT US
SIKH HISTORY
PUNJABI FONT
SIKH PLAYERS
SIKH SCHOLARS
PREVIOUS EDITIONS
BfrqI puils qy pRymIaF vloN iswKF ’qy jfnlyvf hmly qoN hux qwk df GtnkRm

muwK lyK
ÈhId BfeI pRIqm isMG syKoN
Bfrq ieMtrpol qoN Cupf irhY[[[
pfik hmly df doÈI kOx?

ieiqhfisk dsqfvyj
anMdpur sfihb df mqf
aMimRqsr aYlfnnfmf
Éfilsqfn aYlfnfnmf
mnuwKI aiDkfrF df aYlfnnfmf

iswK sMGrÈ dy ÈhId
ipCly iswK sMGrÈ dy ÈhId, JUTy mukfbilaf ivwc mfry gey jF gumÈudf iswKF bfry sfrf vyrvf iekwqr krn leI sRomxI akflI dl pMc pRDfnI ny srvyKx afrMB kIqf hY. ies sbMDI AuplwbD mYtr pVHx leI kilk kro
sfbq sUrq iswK nOjvfn gfiek iesmIq isMG dI BydBrI mOq dy asl kfrnF dIN jFc krvfAux leI iek ptIÈn dfier kIqI jf rhI hY. hr pfTk ƒ cfhIdf hY ik Auh ies ptIÈn `qy sfeIn ËrUr kry. ptIÈn pVHx qy ies ’qy sfeIn krn leI iewQy kilk kro