iswKF dI nF sux ky hI BVk AuWTdI hY bRfhmxI .. jwj CuwtI `qy hox kfrn BinafrF vfly dI pyÈI awgy peI .. iswK lVky vloN bxfeI iÌlm pRdrÈq hovygI hflIvuz `c .. ijMdl dy BfÈx qoN AuqÈfihq nhIN hoey BfrqI mUl dy amrIkI
ihdMUaF dI hfeIkort ny BfeI rxjIq isMG kuwkI dI Aumr kYd brkrfr rwKI
nvIN idwlI 25 PrvrI : idwlI hfeIkort ny sfbkf kFgrs sFsd lilq mfkn dI hwiqaf dy mfmly ivc doÈI krfr idwqy BfeI rxjIq isMG kuwkI dI Aumr kYd dI sËf bhfl rwKI hY. kuwkI ny hyTlI adflq vwloN 2003 ivc suxfeI Aumr kYd dI sËf ivruwD hfeIkort `c apIl kIqI sI ijs `qy PYslf idMidaF jwj mukl muwdgl dI agvfeI vfly bYNc ny sËf brkrfr rwKx df hukm idwqf qy doÈI jo ik Ëmfnq `qy sI, ƒ qurMq igRÌqfr krn leI ikhf. sfbkf rfÈtrpqI ÈMkr idafl Èrmf dy jvfeI mfkn dI ijs vyly 1985 ivc hwiqaf kIqI geI sI, Auh dwKxI idwlI qoN sFsd sn. apYl 2007 ivc bcfa pwK dy vkIl qy srkfrI vkIl dIaF dlIlF sunx AuprMq adflq ny ÌYslf rfKvF rwK ilaf sI. adflq ny bcfa pwK dy vkIl dI ieh dlIl rwd kr idwqI ik hyTlI adflq ny ies mfmly ivc pIVq iDr dy ieko iek gvfh GrylU nOkr mohmMd sflm dy afpf ivroDI ibafn ƒ nËraMdfË kr idwqf hY.
iswKF dI nF sux ky hI BVk AuWTdI hY bRfhmxI
lkÈmI kFqf cfvlf dy kfly bol "asIN qF kdy gurdvfry mwQf nhIN tykdy syvf krnf qF dUr dI gwl hY"
aMimRqsr, 25 ÌrvrI (crnjIq isMG): ÈRomxI akflI dl BfvyN ijMnf mrËI kurlf-kurlf ky kih lvy ik sfzf BfrqI jnqf pfrtI nfl nhuM-mfs df irÈqf hY pr Bfjpf df iswK ivroDI ichrf lukfieaF vI nhIN luk irhf. iËkrXog hY ik pihlF vI Bfjpf afgU iswK Drm, iswK rvfieqF aqy iswK isDFqF `qy icwkV suwtx qoN guryË nhIN krdy sn aqy hux vfprI iek qfËf Gtnf ny ieh sfbq kr idqf hY ik Bfjpf kol akflI dl isrÌ swqf pRfpqI leI hI iswKF ƒ gihxy rKxf cfhuMdf hY. aiq BrosyXog sUqrF muqfbk bIbI suirMdr kOr bfdl vloN arMBI lMgr syvf ivc pMjfb ivDfn sBf dy sfry hI ivDfnkfr pUrI ÈrDf aqy siqkfr Bfvnf nfl Bfg lY rhy hn pr akflI-Bfjpf srkfr ivc mMqrI aqy aMimRqsr ivDfn sBf hlkf kyNdrI dI ivDfnkfr bIbI lkÈmI kFqf cfvlf ny nf isrÌ ies syvf ivc Bfg lYx qoN korf jvfb dy idqf sgoN ieQoN qk kih idqf ik Auh kdy gurdvfry mwQf hI nhIN tykx jFdy, syvf krnI qF dUr dI gwl hY. BrosyXog sUqr dsdy hn ik bIbI bfdl vloN jfrI idÈf inrdyÈF qihq jd kuwJ lokF ny syvf leI bIbI cfvlf nfl sMprk kIqf qF AunHF sfÌ jvfb idMidaF ikhf ik quhfzy iswK aMimRq Ckx ipCoN mMdr ivc mwQf tykx qk nhIN jFdy, sfzy Drm df vI asUl hY ik mMdr ƒ Cwz ky iksy hor QF `qy nhIN jfxf. ies Gtnf ipCoN BfvyN ik awj dI lMgr syvf ÈRomxI kmytI mYNbr bIbI ikrnjoq kOr aqy s[ rfijMdr isMG mihqf, jo ik aMimRqsr ÈRomxI kmytI dy hlkf kyNdrI nfl sbMDq sn, ny kIqI. ies Gtnf ipCoN pMjfb ivDfn sBf dy bfkI Bfjpf ivDfnkfr vI syvf qoN kMnI kqrf rhy hn. ies sbMDI bIbI ikrnjoq aqy s[ mihqf nfl sMprk krn `qy AuunHF ikhf ik (bIbI cfvlf dy vqIry bfry) sfƒ koeI jfxkfrI nhIN. asI qF soicaf syvf df ieh suBfg smF ikAuN hwQoN jfx idqf jfvy. ies sbMDI Bfjpf afgU bIbI lkÈmI kFqf cfvlf nfl vfr-vfr Ìon `qy gwl krn dI koiÈÈ kIqI geI pr AuunHF dy injI shfiek ny AuunHF nfl gwl krvfAux qoN kMnI kqrfeI. ieQy ieh vI iËkrXog hY ik bIbI cfvlf pihlF pMjfb ivDfn sBf ivc ihMdI bolx leI biËd rhy aqy dyh iÈvf br moih iehY bolx mOky vI bYTy rihMdy sn.
BfeI rxjIq isMG kwukI sbMDI hfeIkort df PYNslf isafsI dbfa qoN pRBfivq
kfvYNtrI -Bfrq ivwc Gwt igxqIaF hflq gulfmF smfn hY ijwQy AuhnF nfl hr Kyqr ivwc pwKpfq ho irhf hY . Gwt igxqI iswKF vfsqy knUMn df rvweIaf vwKrf aqy bhu igxqI vfsqy vwKrf hY . ijwQy ies pwKpfqI knUMn ny iswKF nUM nvMbr 1984 ivwc ijAuNdy sfVn vfly sYsLn kort vloN dosLI krfr idwqy gey Aumr kYd dI sjLf kwt rhy iqMn dosLIaF nUM brI kr idwqf hY , AuwQy iesy hfeI kort ny iswK kOm dI ajLfdI leI jUJx vfly BfeI rxjIq isMG igwl AurP kuwkI nUM sYsLn kort vloN suxfeI geI Aumr kYd dI sjLf brkrfr rwKidaF dubfrf igRPqfr krn dy adysL dy idwqy hn .jo ik iswKF nfl srfsr byniesfPI hY . XUnfeIitz Kflsf dl XU,ky dy pRDfn sR, inrml isMG sMDU ,sInIar mIq pRDfn sR, jiqMdr isMG aTvfl ,jnrl skwqr sR, lvisLMdr isMG zwlyvfl aqy muwK jQybMdk skwqr sR, amrjIq isMG imnhfs vloN ies dI sKq inKyDI kridaF hfeIkort dy PYNsly nUM isafsI dbfa qoN pRBfivq afiKaf igaf hY . ies PYNsly nfl agfmIN lok sBf coxF ivwc kFgrs ihMdU vot hiQafAuxf cfhuMdI hY . pr srkfr dy aijhy hwQkMzy iswK kOm dI ajLfdI dy sMGrsL nUM dbf nhIN skdy . vrnxXog hY BfeI rxjIq isMG kuwkI iKlfP iswKF nUM ijAuNdy sfVHn vfilaF dI agvfeI krn vfly iswKF dy kfql lilq mfkn aqy Aus dI pqnI nUM mfrn dy kys ivwc Aumr kYd dI sjLf suxfeI geI sI .ijs iKlfP idwlI dI hfeI kort ivwc apIl dfier kIqI geI sI . BfeI rxjIq isMG kuwkI nUM 1987 ivwc amrIkf ivKy igRPqfr krn AuprMq vwK vwK jyhlF ivwc bMd rwKx mgroN meI 2000 ivwc Bfrq Byj idwqf igaf sI aqy kuwl imlf ky krIb solHF sfl jyhl ivwc bqIq kr cwukf hY . idwlI dI sYsLn kort ny PrbrI 2003 nUM Aumr kYd dI sjLf suxfeI sI . BfeI rxjIq isMG awj kwlH jLmfnq qy sn
jwj CuwtI `qy hox kfrn BinafrF vfly dI pyÈI awgy peI
aMbflf, 25 PrvrI :
: aMbflf dy cIP juzIÈIal mYijstRyt sRI pRvIn kumfr gupqf dy CuwtI `qy hox kfrn awj sfD Binafry ivruwD sRI gurU gRMQ sfihb jI dy pfvn srUp agnByt krn dy mfmly ivc koeI gvfhI drj nhIN ho skI. ies mfmly dI aglI suxvfeI hux 11 apRYl 2009 qYa kIqI geI hY. sfD BinafrF vflf jo sKq surwiKaf pRbMDF hyT qy sMgInF dI CF hyT afpxy sYNkVy ÈrDflUaF nfl cIP juzIÈIal mYijstRyt dI adflq ivc hfËr hoieaf sI, dI afmd ƒ dyKidaF aMbflf dy puls pÈfsn ny vI sKq bMdobsq kIqf hoieaf sI. awj dI adflqI kfrvfeI bfry pwqrkfrF ƒ jfxkfrI idMidaF srkfrI vkIl sRI pMkj grg aqy iswK pMQ dI qrPoN vkIl sRI gursyr isMG sUlr ny dwisaf ik mfnXog jwj dy ipqf dy svrg isDfr jfx kfrn jwj CuwtI `qy hox kfrn ieh gvfhIaF drj nhIN kIqIaF jf skIaF qy adflq ny ies mfmly dI aglI qfrIK pyÈI 11 apRYl 2009 inÈicq kr idwqI hY. ienHF vkIlF ny dwisaf ik 26 PrvrI ƒ sfD BinafrF qy Aus dy cyilaF ivruwD Qfxf nUrpurbydI ivKy drj cfr mfmilaF ivc aglI adflqI kfrvfeI aqy mulËmF dy ibafn klmbwD kIqy jfxgy. awj dI adflqI kfrvfeI smyN ienHF mukwdimaF dI iswK pMQ vloN pYrvfeI kr rhI jQybMdI vrlz iswK imÈn dy pRDfn jQydfr nirMdr isMG hrnOlI, skwqr jnrl qIrQ isMG Btoaf, ivwq skwqr BfeI suKivMdr isMG luTyVI, pRcfr skwqr BfeI kulvMq isMG afid smyq ÈRomxI kmytI dI tfsk Pors dy mYNbr vI hfjr sn.
iswK lVky vloN bxfeI iÌlm pRdrÈq hovygI hflIvuz `c
inAUXfrk, 25 ÌrvrI : iswK nOjvfn aMgd isMG vloN bxfeI 36 imMt dI CotI iÌlm ƒ hflIvuz ivc 26 PrvrI qoN 1 mfrc qwk krvfey jfx vfly kOmFqrI iÌlm smfroh ivc pRdrÈq kIqf jfvygf. ‘rUts aYNz ivMgË` nF dI ies dsqvyËI iÌlm ivc iswK nOjvfnF ƒ nvyN mfhOl ivc ivdyÈ dI qrwkI `qy sQfpq hox ivc iks qrHF sMGrÈ krnf pYNdf hY, ƒ drsfieaf igaf hY. ies iÌlm ivc 14 sflf iswK lVky ƒ iswK nOjvfnF dy grmI dy kYNpF ivc ihwsf lYx vfilaF nfl ieMtrivAU krdy idKfieaf igaf hY. ieMtrivAU dOrfn ienHF nOjvfnF dI qrfsdI sfhmxy afAuNdI hY ik AunHF ƒ pgVI pihnx aqy dfVHI-muwCF dI vjHf nfl afpxy afp ƒ iks qrHF Zflxf pYNdf hY ikAuNik amrIkf ivc lok AunHF ƒ axjfxpuxy ivc hI muslm awqvfdI smJ bYTdy hn. aMgd isMG vloN bxfeI ies iÌlm ƒ iÌlm smfroh ivc 28 PrvrI ƒ pRdrÈq kIqf jfvygf. ies iÌlm dy inrmfx ivc XUnfeItz iswK ny mdd kIqI hY.
ijMdl dy BfÈx qoN AuqÈfihq nhIN hoey BfrqI mUl dy amrIkI
vfiÈMgtn, 25 PrvrI : BfrqI mUl dy iËafdfqr amrIkI nfgirk mihsUs krdy hn ik lUisafnf dy gvrnr bObI ijMdl ny amrIkI kFgrs ivc rfÈtrpqI brfk huusYn Ebfmf dy pihly sMboDn dy jvfb ivc afpxy BfÈx ivc amrIkf invfsIaF dI nbË PVn df iËMdgI ivc kdy kdy hI imlx vflf mOkf gvf idwqf hY. ijMdl dy Ebfmf dy BfÈx df aiDkfrk jvfb idwqf sI, ijs df tYlIvËn `qy pRfeIm tfeIm ivc pRsfrx kIqf igaf. Ebfmf dy BfÈx dy qurMq bfad dyÈ Br ivc BfrqI mUl dy amrIkI nfgirkF dI iek vwzI igxqI afpxy tYlIivËnF nfl icpk geI. Auh ijMdl df BfÈx suxnf cfhuMdy sn, ijs bfry ivc bhuq crcf sI. ieDr amrIkI mIzIaf ny Éud ijMdl ƒ iek kirÈmfeI nyqf kihxf ÈurU kr idwqf hY jo 2012 ivc rfÈtrpqI dy ahudy leI coxF ivc Ebfmf ƒ cuxOqI dyxgy.
buwDvfr, 18 PrvrI, 2009
PgvfVf-muhflI aYkspRYWs vya kfrn myhlI qy dy lokF dI nINd AuzI .. bfdl dI amn ÈFqI qF lokF ny pMcfieqI coxF ivwc hI vyK leI hY- rxieMdr .. qimlF dy kqlyafm `c sMXukq rfÈtr df vI hwQ .. PrFs ny XhUdIaF dy kql dI iËMmyvfrI kbUlI .. aÌgfinsqfn `qy jld ÌYslf krngy Ebfmf .. Binafry sfD ƒ adflq `c pyÈ hox dy hukm .. akÈy kumfr kfmfgftfmfrU iÌlm ivc srdfr dy rol leI aslI dfVHI rwKygf .. Bfrq df qF kƒn hI iswKF ƒ gulfm mMndf hY
ihMdU Bfrq qoN iensfÌ dI AuzIk krdf hoieaf iswK kqlyafm df muwK gvfh cwl visaf
aMiqm sskfr mOky bfdlikaF vloN koeI nhIN bhuiVaf
mohflI, 17 ÌrvrI (iswK itRibAUn ibAUro / prdIp isMG hYpI): 1984 dy iswK kqlyafm ivc kFgrsI afgU swjx kumfr ivruD gvfhI dy ky iensfÌ leI arËoeI krdf hoieaf gurcrn isMG blONgI awj akfl clfxf kr igaf. ieQoN nyVly ipMz blONgI ivKy ipCly lgBg 25 virHaF qoN gurcrn isMG mMjy `qy ipaf iensfÌ dI AuzIk kr irhf sI. gurcrn isMG df awj ieQoN dy ÈmÈfn Gft ivc aMqm sskfr kr idqf igaf. AuunHF dI imRqk dyh ƒ AuunHF dy Brf s[ mnjIq isMG aqy BqIjy puÈipMdr isMG ny agn ByNt kIqf. ies mOky pMjfb srkfr vloN koeI vI mMqrI jF pRÈfsnk aiDkfrI nf puijaf. gurcrn isMG ƒ 1 nvMbr, 1984 ƒ iswK kqlyafm dOrfn BVkI BIV ny awg dy BFbVF vfly trwk ivc kuwtmfr krn qoN bfad suwt idqf sI. ies qoN bfad gurcrn isMG mMjy `qy hI ipaf sI aqy 5 nvMbr, 2007 ƒ afl ieMzIaf iswK stUzYNts ÌYzryÈn (pIr muhMmd) aqy amrIkf afDfrq jQybMdI iswKs Ìfr jsits vloN krnYl isMG pIr muhMmd ny mIzIaf sfhmxy ilaFdf sI. Aus smyN gurcrn isMG ny ikhf sI ik Aus ny apxIaF awKF nfl kFgrsI afgU swjx kumfr ƒ BIV ƒ BVkfAuFdy yiKaf. swjx kumfr BIV ƒ kih irhf sI, ‘‘mfro ienHF iswKF ƒ, ienHF ny sfzI mF ƒ mfiraf hY.`` ies dOrfn Aukq dohF jQybMdIaF ny 10 hËfr rupey dI ivwqI mdd hr mhIny gurcrn isMG dy prvfr ƒ dyx df aYlfn kIqf sI aqy hux qk 1 lwK rupey dy lgBg ivwqI mdd krnYl isMG pIr muhMmd ies prvfr ƒ phuMcf cuky hn. gurcrn isMG ƒ aMqm ivdfiegI dyx leI krnYl isMG pIr muhMmd, jQydfr amrIk isMG mohflI, BfeI suirMdr isMG ikÈnpurf, aYzvokyt nvikrn isMG, aYzvokyt qyijMdr isMG sUdn, arjun isMG Èyrigwl, ÈRomxI kmytI mYNbr amirMdr isMG, gurpRqfp isMG irafV, hrivMdr isMG kohlI, surjIq isMG luiDafxf, jiqMdrpfl isMG jy[pI[, iËlHf Bfjpf pRDfn ÉuÈvMq rfey gIgf, qyijMdr isMG Aubrfey, bIbI gurdIp kOr, hrbMs isMG, jsvMq kOr, jsrfj soƒ, avqfr isMG, gurpRIq isMG afid sxy vwzI igxqI ivc lok mOjUd sn. imRqk gurcrn isMG dy Brf mnjIq isMG ny pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF ikhf ik mrn qoN kuwJ smF pihlF gurcrn isMG ny Bfvuk huMidaF ikhf sI ik jy 1984 dy iswK kqlyafm dy mfmly ivc BivwK ivc iensfÌ imlx dI gwl hoeI qF swjx kumfr, ijs ny Aus dy srIr ƒ awg ivc suwt ky sfiVaf sI aqy hor vI keI kImqI jfnF leIaF sn, ƒ Gto-Gwt iek sfl mMjy `qy hI pey rihx dI sËf ËrUr imly qF hI myrI afqmf ƒ ÈFqI imlygI. krnYl isMG pIr muhMmd ny ies mOky ikhf ik gurcrn isMG dy prvfr ƒ kyNdr jF sUbf srkfr vloN koeI vI mdd ajy qk pRfpq nhIN hoeI aqy nf hI srkfr vloN aYlfnI lfl kfrz dI shUlq Aus qk puwjI. AuunHF ikhf ik gurcrn isMG vrgy anykF gumnfm pIVq prvfr awj iensfÌ dI AuzIk ivc bYTy hn pr gUMgI-bolI hoeI srkfr dy kMnF `qy jUM nhIN srk rhI. iËkrXog hY ik swjx kumfr ivruD pihlI gvfhI dyx vflf gurcrn isMG sI. 13 mfrc, 2008 ƒ ies sbMDI kys drj kIqf jf cuwkf hY aqy ies qoN ielfvf ipCly idnIN hI mohflI dy dusihrf gRfAUNz ivKy hoey pRogrfm dOrfn gurcrn isMG prvfr sxy muwK mMqrI s[ pRkfÈ isMG bfdl kol iensfÌ lYx leI vI igaf sI pr s[ bfdl gurcrn isMG ƒ imly ibnF hI AuQoN cly gey ijs qoN guwsy ivc afey lokF ny AuQy cwkf jfm vI kIqf. swjx kumfr dy ies mfmly dI hfeI kort ivc suxvfeI dI aglI imqI 19 ÌrvrI hY.
s[ blONgI vloN swjx kumfr dI iswK kqlyafm ivwc ÈmUlIaq bfry adflq ƒ idwqf igaf
hlPIaf ibafn
mYN, gurcrn isMG isMG spwqr sv: s[ nfQ isMG, Aumr 42 sfl, ies smy ipMz blONgI, ijlHf aYseyaYs ngr (mohflI), pMjfb ivKy rih irhf hF, aqy shuM Kf ky hyT iliKaf ibafn idMdf hF:
ik akqUbr/nvMbr 1984 ivwc mYN mkfn nM ey-4546/136, gulfb bfg kflonI, ipMz nvfdf nËPgVH roz, nvIN idwlI ivKy rihMdf sI. mYN afpxy mFipaF kol rihMdf sI. myry ipqf jI gurduafrf sfihb mohn gfrzn dy pRDfn sn. Aus smyN, myry mfmf jI sMqoK isMG aqy mfmI bulMdÈihr, XU[pI[ qo afpxy bwicaF smyq imlx afey hoey sn aqy myyry pRIvfr nfl rih rhy sn.
ik nvMbr 01, 1984 ƒ lwg Bwg svyry 8:00 vjy, mYN swjx kumfr aYm[pI[ ƒ ikrpf rfm dy Gr dy bfhr vyiKaf. swjx kumfr lokF dy iekwT ƒ sMboDn kr irhf sI ijhnF ivwc ikrpf rfm, pflI, rfDy Èfm, pRkfÈ cODrI, sudyÈ Èrmf, sqvIr cODrI aqy hor Èfiml sn. mYN swjx kumfr ƒ iekwT ƒ kihMdy dyiKaf aqy suixaf ik Au mYNny afp kI surwKÈf kf pUrf ieMqËfm kr lIaf hY. ab koeI iswK bcny nf pfey, sB ko mfr do. ienhoN ny hmfrI mF ieMdrf jI ko mfrf hY. ien kuwqoN ko sËf imlnI cfhIey.” swjx kumfr ny iPr afpxy bMidaF ƒ hukm kIqf ik vwK vwK pRkfr dy hiQafr ijvyN lwkV dIaF sotIaF aqy stIl dIaF rfVF lokF ivwc Auqfr ky vMzo. swjx kumfr ny pflI ƒ hukm kIqf jo qyl dy izpU df mflk sI ik AuiehnF lokF ƒ imwtI df qyl dyvy qF ik Auh iswKF ƒ jlf skx.
svyry lwg Bwg 10 vjy asIN suixaf ik lokF df iewk JuMz gurduafry ƒ awg lfAux dI koiÈÈ kr irhf hY, myry ipqf jI iewk dm gurduafry vwl ƒ Bwjy qF ik guru gRMQ sfihb ƒ sMBfl ilaf jfvy.
svyry 11 vjy dy lwg Bwgiewk lokF dI BIV sfzy Gr dy bfhr iekwTI ho geI. BIV dI agvfeI pflI, rfDy Èfm, pRkfÈ cODrI, sudyÈ Èrmf, sqvIr cODrI aqy hor ijhnF ƒ mY pihlF swjx kumfr aYm[pI[ qoN hukm lYNdy vyiKaf sI. Auh pflI, rfDy Èfm aqy hornF dI agvfeI hyT nfarybfËI kr rhy sn, Ausrdfr gwdfr hY” aqy AuiswKoN ny hmfrI mF ko mfrf hY.” hXUMm ny qd sfzy Gr Auqy hmlf kr idwqf, sfzI dukfn aqy trwk ƒ awg lgf idwqI. myry ipqf jI dI bFh tuwt geI aqy myry mfmf jI sMqoK isMG mOky qy hI mfry gey. ies sfry smy dOrfn pflI, rfDy Èfm aqy hor ijhnF ƒ mY swjx kumfr aYm[pI[ koloN hukm lYNidaF suixaf aqy vyiKaf sI BIV ƒ inrdyÈ dy rhy sn. Ausy smyN dOrfn, BIV ny mYƒ kfbU kr ilaf. mYNƒ lwqF aqy bfhvF qoN cuwkky jldy hoey trwk ivwc suwt idwqf igaf. mYƒ iewk dilq duafrf cmqkfr vFgU bcf ilaf igaf.
swjx kumfr aYm[pI[ duafrf BIV ƒ BVkfAux aqy AuksfAux dy nqIjy duarf myry mfmf jI sMqoK isMG dI mOq hoeI, myry pRIvfr dy lwgIaF cotF lwgIaF aqy mYN Kud ipCly 23 sflF qoN mMjy Auqy ipaf hF aqy 60Ê myrf srIr Julisaf hoieaf hY.
ik swjx kumfr duafrf BIV ƒ BVkfAux aqy AuksfAux vflI kIqI qkrIr df iewk gvfh hF ijs qoN bfad BIV ny gurduafry Auqy hmlf kIqf, iswKF dy GrF aqy XfiedfdF ƒ jlfieaf, bhuq sfry iswKF ƒ ËKmI kIqf smyq myry ipqf jI, bhuq sfiraF ƒ mfr mukfieaf smyq myry aMkl sMqoK isMG aqy bhuq sfiraF ƒ smyq myry jlfieaf.
qsdIk
Auprokq ibafn dy pYrf nMbr 1-6 ijhnF ivwc ivsQfr nfl swjx kumfr aYm[pI[ dI sfzy ielfky ivwc iswKF df kqlyafm krfAux ivwc ÈmUlIaq bfry iliKaf hY, myrI jfxkfrI aqy XfdfÈq muqfibk iblkul swc aqy drusq hn jo nvMbr 01, 1984 ƒ vfprI Gtnf ijsdf ik mYN gvfh hF. kuJ vI Cupf ky nhIN rwiKaf igaf aqy nF hI koeI imlfvt kIqI geI hY.
ik myrf Auprokq ibafn mYNƒ aMgryjI ivwc pVH ky suxfieaf igaf aqy pMjfbI aqy ihMdI ivwc AulwQf kIqf igaf aqy mYN qsdIk krdf hF ik ibafn dI smwgrI iblkul AuhI hY jo mYN pMjfbI ivwc hwQ nfl ilKky ibafn idwqf hY.
gurcrn isMG
aYkspRYWs vya kfrn myhlI qy
mMZflI dy lokF dI nINd AuzI
120 qoN vwD mkfnF aqy 80 dukfnF ƒ aYkvfier krn dI Xojnf
PgvfVf dy nËdIk pYNdy ipMz myhlI (iËlHf nvFÈihr) `c siQq Auh koTIaF jo ik aYkspRYWs vYa ivc af rhIaF hn.
PgvfVf, 17 PrvrI (hrIpfl isMG)-PgvfVf-muhflI aYkspRYWs vya bxfAux leI jgHf aYkvfier krn leI kIqy notIiPkyÈn ny PgvfVf dy nfl lwgdy iËlHf ÈhId Bgq isMG ngr (nvFÈihr) `c pYNdy ipMz myhlI dy lokF dI nINd Auzf idwqI hY. ipMz myhlI `c qF lokF vwloN lwKF rupey Krc krky AusfrIaF geIaF aflIÈfn koTIaF vI Èfiml hn, ijnHF ƒ akvfier kIqf jfxf hY. notIiPkyÈn qoN bfad lokF ƒ irhfieÈ qy kfrobfr AujVn df zr sqf irhf hY. awj pwqrkfrF dI tIm vwloN jdoN ipMz myhlI df dOrf kIqf igaf qF pqf lwgf ik aYkspRYWs vya bxfAux leI agsq 2008 `c ÈurU hoey srvyKx qoN bfad mlkIq isMG nFa dy iek ivakqI ƒ idl df dOrf pY igaf qy AudoN qoN hI Auh mMjy `qy ipaf irhf qy iesy duwK nfl Aus dI iek mhInf pihlF mOq ho geI. mlkIq isMG dI pihlF vI bfeIpfs bxn vyly ËmIn akvfier hoeI sI qy hux iPr aYkspRYWs vya leI vI Aus df mkfn ivc af igaf hY. mlkIq isMG dy lVky anmol isMG ny dwisaf ik krIb sfZy 6 mrly `c bixaf AunHF df mkfn akvfier hox jf irhf hY. ipMz myhlI `c lgpg 120 mkfn, 80 dukfnF qoN ielfvf kimAUintI sYNtr, ijs ivc aFgnvfVI, zfkKfnf, bflvfVI qy ishq kyNdr hY, Aus qoN ielfvf srkfrI pRfiemrI qy hfeI skUl, bfbf rfmsr qy mfeI rfm mMidr, gurduafrf bfbf PlfeIaF, 1939-40 `c mulqfn qy muËwPrgVH (pfiksqfn) `c ÈhIdF dI Xfd `c bixaf sQfn qy bYNk afid akvfier hox jf rhy hn. Aukq dukfnF qy mkfn grIb, dilq, jnrl vrg qy pRvfsI BfrqIaF dy hn. do ku mrly dy mkfn `c rihMdy amrdIp isMG qy kuldIp kOr jo dovyN apfhj hn, ny dwisaf ik Auh afpxy bwicaF nfl srkfrI pYnÈn qy idhfVI lgf ky iËMdgI guËfr rhy hn, AunHF df ieh mkfn vI Zihx jf irhf hY. AunHF ikhf ik ijMny pYsy srkfr dyx dI gwl krdI hY, Aus nfl qF jgHf vI nhIN lY hovygI.
qrsym kOr pqnI sohn isMG ny dwisaf ik 2-3 mrly `c Aus dy pirvfr dy 10 jIa guËfrf kr rhy hn qy jdoN df AunHF ƒ mkfn Zfhux df pqf lwgf hY, AudoN qoN AunHF df nINd hrfm ho geI hY. avqfr isMG dy pirvfr `c 5-6 jIa hn qy AunHF dI Cotf ijhf Gr hY, ijQy Auh afpxf guËfrf kr rhy hn. zf: suirMdr isMG kYNQ ny dwisaf ik iksy pRyÈfnI dy cwlidaF Auh 11 ku mhIny pihlF qrn qfrn qoN AuWjV ky ipMz myhlI afieaf, ijQy Aus ny 5 lwK rupey df mkfn ilaf qy hux ieQoN vI Aus ƒ srkfr AujfVn jf rhI hY. surjIq isMG ny dwisaf ik Ausdy hor BrfvF dy ieQy mkfn hn qy 3 knfl ËmIn hY, ijs `c mfmUlI KyqI krdy hn ieh sB kuJ vI akvfier hox jf irhf hY.
amrIkf rihMdy guridafl isMG ny dwisaf ik 1 knfl 9 mrly `c Aus dI koTI hY, ijhVI Aus ny 2003 `c krIb 40 lwK rupey Krc krky bxfeI sI qy ieh hux akvfier hox lwgI hY. guridafl isMG ny dwisaf ik ies dy Zih jfx nfl AunHF ƒ ipMz qoN hI AuWjV jfx df Kqrf hY. ieMglYNz dy vsnIk mihMdr isMG ny dwisaf ik bfeIpfs bxn vyly vI Aus dy 3 Kyq akvfier hoey sn qy hux iPr Aus dI 1 knfl 10 mrly `c bxI koTI qoN ielfvf kmrÈIal ËmIn akvfier ho rhI hY.
PgvfVf dy nËdIk ipMz myhlI (iËlHf nvFÈihr) dy aYkspRYWs vya ivc af rhy mkfnF dy vsnIk afpxy duwK dsdy hoey
crnjIq isMG ny dwisaf ik 30 lwK rupey vwD qoN muwl dI Aus dI koTI Zih rhI hY. iesy qrHF anykF aflIÈfn koTIaF qoN ielfvf Coty-Coty Gr hn, ijs `c sFJy pirvfr rih rhy hn, jo ik ËmIn akvfier hox kfrn pRBfivq hox jf rhy hn. Aukq pirvfrF ny dwisaf ik bcpn qoN lY ky hux qwk ijnHF GrF `c Auh rih rhy hn, Auh AuWjV jfxgy qF AunHF df kI bxygf. pRBfivq pirvfrF ny dwisaf ik ËmIn akvfier krn dy bdly srkfr jo AujfVf Bwqf qy hor muafvËf dyx dI gwl kr rhI hY, Aus nfl qF ies mihMgfeI dy smyN `c ËmIn lYxI vI aOKI ho jfvygI. AunHF ikhf ik muwK mMqrI s: pRkfÈ isMG bfdl vwloN awj ies sbMDI ivÈvfs idvfAux nfl AunHF ƒ kuJ afs bwJI hY. ipMz myhlI dI srpMc suirMdr kOr qy sfbkf srpMc mohn lfl ny ikhf ik GrF qy dukfnF dy akvfier hox nfl lokF dI irhfieÈ dy nfl-nfl kfrobfr vI burI qrHF pRBfivq hoxgy. AunHF ikhf ik srkfr ies AujfVy nfloN aYkspRYWs vya leI koeI hor rsqf lwBy qF jo AujfVf nf hovy.
bfdl dI amn ÈFqI qF lokF ny pMcfieqI coxF ivwc hI vyK leI hY- rxieMdr
myry pirvfr dI rvfieq hY ik iksy aOrq dy iKlfP nhIN bolxf mukqsr 17 PrvrI (suryÈ grg) kFgrs pfrtI dy jnrl skwqr aqy biTMzf lok sBf hlkf dy sMBfvI AumIdvfr Xuvrfj rxieMdr isMG ny ivDfn sBf hlkf lMbI dI srfvF bodlf jYl dy ipMzF dy kFgrsI jn sMprk muihMm qihq ipMz srfvF bodlf koilaf vflI ivKy BrvyN iekwT ƒ sMboDn kridaF ikhf ik hux do socF dI lVfeI hY. iewk kFgrs pfrtI aqy dUsrI ÈRomxI akflI dl . ies pfsy ÈRomxI akflI dl pirvfrvfd ƒ bVfvf idMdf hY aqy dUjy pfsy kFgrs pfrtI lokF dy ihwqF pRqI socdI af rhI hY. ies qoN pihlF rxieMdr isMG ny pwqrkfrF ƒ sMboDn 'c ikhf ik bfdl pirvfr vwloN vwK-vwK aKbfrF ivwc ieÈiqhfr lgvf ky lokf ƒ gumrfh kIqf jf irhf hY. aslIaq ieh hY ik lihrf muhwbq aqy hor vwzy-vwzy pRjYkt kFgrs dI srkfr smyN ÈurU kIqy gey hn. pRMqU hux lok jfgrUk hn aqy Auh sB jfxdy hn. AuhnF ikhf ik pMcfieqI aqy ngr kONsl coxF dOrfn akflI srkfr ny vwzy pwDr qy DFdlIaF kIqIaf.
iehnF ny afpxy ÈfÈn dOrfn 5500 kFgrsI vrkrF qy prcy drj krvfey aqy 50 vrkr ÈhId hoey. ijhnF ivco 14 vrkr iekly biTMzf ijlHf ivwcoN hI ÈhId hoey hn. bIbI hrismrq kOr bfdl dy biTMzf lok sBf hlky qy cox lVx dy cricaF bfry svfl dy jvfb ivwc AuhnF ikhf ik myry pirvfr dI rvfieq hY ik Auh iksy aOrq dy iKlfP nhIN boldy sfzy bËurgF dy mjiTaf pirvfr nfl pirvfrk jndIkI sFJ rhI hY pr isafsI lVfeI alwg gwl hY. prlImYNt dIaF coxF ivwc kFgrsI pfrtI vloN kyNdrI surwiKaF blF dI mMg sbMDI muwK mMqrI s: pRkfÈ isMG bfdl dy ies ibafn dI ik pMjfb sFqI pMsd sUbf hY qy ivaMg kridaF AuhnF ikhf ik lokF ny pMcfieqI coxF ivwc sB dyK ilaf hY. biTMzf lok sBf qoN cox lVx sbMDI AuhnF ikhf ik Auh biTMzf pfrlImYNt hlky dy ieMcfrj vjoN lok sMprk muihMm clf rhy hn. AuhnF ieh vI afiKaf ik Auh afpxI dfavydfrI vI rwKdy hn. pr PYslf qF hfeI kmFz ny hI krnf hY. ies mOky qy sfbkf muwK mMqrI kYptn aimMdr isMG dy E[aYs[zI myjr aYc[aYs[Buwlr, ijlHf kFgrs pRDfn gursMq isMG brfV, XUQ kFgrs dy sUbfeI jnrl skwqr bljIq isMG cihl, sfbkf ijlHf pRIsd mYNbr gursyvk isMG, sfbkf cyarmYn rkyÈ grg, srpMc qpfyVf, pUrn isMG, nwCqr isMG lflbfeI, suwKf isMG gurUsr, jskrn isMG Qrfjvflf, mlot dy sfbkf aYm[aYl nwQ rfm afid vI Èfml sn.
Gwt igxqI ividak df drjf qYa krn smyN slfh dI loV nhIN
nvIN idwlI, 17 ÌrvrI : awj sMsd ivc iek ibwl pyÈ kIqf igaf, ijs ƒ pfs hox `qy rfÈtrI Gwt igxqI iswiKak sMsQfvF kimÈn (aYn[sI[aYm[eI[afeI[) ƒ Gwt igxqIaF dy iswiKaf sQfnF df drjf qYa krnf smyN rfj srkfrF nfl slfh-mÈvrf nhIN krnf pvygf. aYn[sI[aYm[eI[afeI[ (soD) ibwl 2009 dy hukmF aqy kfrnF ivc igaf hY ik Gwt igxqI iswiKaf sQfnF df drjf qYa krn smyN rfj srkfr nfl slfh-mÈvrf krn dI loV ƒ smfpq krn df pRsqfv pyÈ kIqf igaf hY. ibwl ƒ mnuwKI vsIly ivkfs rfj mMqrI dI purdyÈvrI ny awj lok sBf ivc pyÈ kIqf. ibwl ivc aYn[sI[aYm[eI[afeI[ dy mYNbrF dI igxqI do qoN vDf iqMn krn df pRsqfv hY. ies ibwl nfl aijhy iswiKaf sMsQfvF sQfpq krn vfilaF ƒ sMsQf df pRÈfsn sMBflx df mOkf imlygf aqy Auh kyvl rwK-rKfa krn qwk sImq nhIN rihxgy.
qimlF dy kqlyafm `c sMXukq rfÈtr df vI hwQ
trFto, 17 PrvrI :
kYnyzf dy iek pRmuwK qiml sMgTn kYnyzfafeI qiml kFgrs (sI[tI[sI[) ny ikhf hY ik sRIlMkf dy XuwDgRsq KyqrF `c qimlF dy kiQq kqlyafm `c sMXukq rfÈtr kolMbo dI shfieqf kr irhf hY. sI[tI[sI[dy bulfry zyivz puipleI ny ikhf hY ik sMXukq rfÈtr ƒ XuwD gRsq Kyqr dI ËmInI hkIkq ƒ smJxf cfhIdf hY. AunHF ikhf kolMbo `c bih ky Aus ƒ ibafnbfËI qoN bcxf cfhIdf hY. somvfr ƒ sMXukq rfÈtr dI iek sMsQf ny ikhf sI ik lbryÈn tfeIgr afP qiml ielm (ilwty) XuwD gRsqKyqrF ivcoN lokF ƒ inklx qoN rok irhf hY. irportF qoN jfxkfrI imlI hY ik jo vI bfhr inklx dI koiÈÈ krdf hY Aus ƒ mfr idwqf jFdf hY. sI[tI[sI[ ny sMXukq rfÈtr dy ies ibafn dI aflocnf kIqI hY. zyivz ny ikhf ik sRIlMkfeI sYnf afm nfgirkF ƒ afpxf inÈfnf bxf cuwkI hY. AunHF ikhf ik sRIlMkf `c sMXukq rfÈtr ny kdy vI aMqrrfÈtr sMsQf dy rUp `c kMm nhIN kIqf hY. zyivz ny ikhf ik jykr sMXukq rfÈtr cfhy qF sRIlMkf `c kqlyafm rok skdf hY.
PrFs ny XhUdIaF dy kql dI iËMmyvfrI kbUlI
lMzn, 17 PrvrI :
PrFs ny pihlI vfr svIkfr kIqf hY ik dUjy ivÈv XuwD dy dOrfn Aus ny jfx buwJ ky pIVq kYNpF `c hËfrF XhUdIaF dI hwiqaf kIqI. aKbfr id zylI tYlIgRfP dy muqfbk PrFs dI srvAuc inafiek iekfeI kONsl afP styt ny ikhf ik dUjy ivÈv dy smyN dI srkfr hËfrF XhUdIaF dy kql leI iËMmyvfr sI aqy ieh kqlyafm 1940 qoN lY ky 1944 qwk cwilaf. kONsl afP styt ny hflFik Aus smyN dy ijAuNdy bcy lokF jF pIVqF dy prvfrF ƒ koeI muafvËf dyx dI sMBfvnf qoN ienkfr kr idwqf ikAuNik ijMnf nuksfn hoieaf, Aus dy leI ijMnf sMBv sI Enf muafvËf idwqf jf cuwkf hY. ies df ÌYslf pYrs dI iek adflq Aus apIl dy mwdynËr afieaf, ijs ivc Aus ny iek lVkI duafrf kYNp `c afpxy ipqf dI mOq dy bdly muafvËf mMgy jfx `qy slfh mMgI sI.
aÌgfinsqfn `qy jld ÌYslf krngy Ebfmf
vfiÈMgtn, 17 PrvrI :
vfeItH hfAUs vloN ikhf igaf hY ik amrIkI rfÈtrpqI brfk Ebfmf dI aÌgfinsqfn `c sYinkF dI sMiKaf vDfAux bfry jld hI GoÈxf krn dI sMBfvnf hY.
iÈkfgo qoN eyNzRXUj eyar Pors bys jf rhy vfeIt hfAUs bulfry rfbrt igbs ny eyar Pors vn jhfË `c ikhf ik mYN AumId krdf hF ik rfÈtrpqI df ÌYslf jld af skdf hY, ijs ivc sYinkF dI sMiKaf vDfAux bfry iksy sÉq smyN sImf df AulyK nhIN hovygf. ies qrHF dIaF ÉbrF sn ik aÌgfinsqfn ivc iËafdf sYink Byjx bfry ÌYslf lYx leI Ebfmf ajy iqafr nhIN hn. ienHF ÉbrF ƒ Kfrj krdy hoey igbs ny ikhf ik Ebfmf sYink nyqfvF aqy ivdyÈ nIqI dy dl dy slfh-mÈvry nfl ies idÈf `c kMm kr rhy hn.
Binafry sfD ƒ adflq `c pyÈ hox dy hukm
moirMzf, 17 ÌrvrI (Btoaf): sRI gurU gRMQ sfihb dy pfvn srUp agn Byt krn dy doÈI Binafry sfD ivruD aMbflf dI sYÈn adflq `c dfier rIvIËn ptIÈn dI suxvfeI dOrfn jwj arfDnf sfhnI ny sbMDq iDrF ƒ noits jfrI kr ky 18 mfrc dI pyÈI `qy hfËr hox dy hukm idqy hn. Binafry ivruD pMjfb srkfr dI qrÌoN vkIl pMkj grg ny disaf ik Qfxf nUrpurbydI `c drj mukwdmf nMbr 15 aDIn Dfrf 295-ey, 153-ey, 501, 505 qy 188 `c Èfml iek gvfh ƒ muV adflq `c qlb krn sbMDI cIÌ juzIÈl mYijstryt vloN 18 akqUbr, 2008 ƒ suxfey hukmF ƒ cunOqI idMidaF pMjfb srkfr vloN 15 jnvrI, 2009 ƒ sYÈn adflq `c rIvIËn ptIÈn dfier kr ky Éflsf pMQ qy vrlz iswK imÈn dy vkIl gurÈyr isMG sUlr nfl slfh mÈvrf krn ipCoN swq aihm muwdy AuBfr ky gvfh kmljIq kOr BftIaf syvf mukq aDIn skwqr gRih ivBfg ƒ adflq `c muV qlb krn dI mMg kIqI sI. ieh mfmlf Binafry sfD vloN ivvfdpUrn ikqfb ilKx sbMDI hY ijs Auqy sUbf srkfr ny 27 sqMbr, 2001 ƒ notIiÌkyÈn rfhIN pfbMdI lfeI sI. notIiÌkyÈn Aukq aiDkfrI dy hsqfÉr hyT jfrI kIqf igaf sI pr apxI gvfhI drj krfAux smyN Auh apxy hsqfÉr hI nhIN pCfx skI. ies ipCoN cIÌ juzIÈl mYijstryt dI adflq `c Aukq notIiÌkyÈn df sfrf rIkfrz mMgfAux leI drÉfsq dfier kIqI geI ijs ƒ cIÌ juzIÈl mYijstryt vloN 18 akqUbr, 2008 ƒ apRvfn kr idqf igaf. iesy hukm ƒ cunOqI idMidaF rIvIËn ptIÈn dfier kIqI geI ijs Auqy 16 ÌrvrI ƒ hoeI suuxvfeI smyN adflq ny ies mfmly `c Èfml Binafry sfD aqy Aus dy sfQIaF ƒ 18 mfrc dI pyÈI smyN hfËr hox dy hukm idqy hn.
afstrylIaf dy iswK puils aÌsrF ny lohf mnvfieaf, dsqfrDfrI hsqI bxI iKwc df kyNdr
luiDafxf, 17 ÌrvrI (afr[aYs[ Éflsf): ‘dsqfr kyvl isr df qfj nhIN, sgoN ies ivcoN pRqwK rUp `c iswK Drm aqy ivrsy dy dIdfr huMdy hn, iesy leI afstrylIaf ijhy mulk `c dsqfrDfrI iswK ƒ siqkfrq nËrF nfl vyiKaf jFdf hY.` Aukq pRgtfvf afstrylIan puils dy pihly dsqfrDfrI aÌsr zf[ albyl isMG kMg ny kIqf. 2005 ivc afstrylIaf srkfr dy gvrnr jnrl vloN bhfdrI aYvfrz nfl snmfnq pihly BfrqI iswK zf[ kMg ies vyly isznI dI inAU sfAUQ vylË puils `c apxI izAUtI inBfa rhy hn. awj ieQy spoksmYn nfl gwlbfq dOrfn zf[ albyl isMG kMg ny disaf, ‘‘afstrylIaf vrgy dyÈ ivc dsqfrDfrI iswK puils aÌsr vjoN izAUtI kridaF myrI, lokF dy mnF `c invyklI pCfx bxI hoeI hY.`` iek svfl dy jvfb `c AunHF ikhf, ‘‘afstrylIan puils aqy ieQoN dI puils dy kfr-ivhfr, suBfa aqy sËf dyx dy mfmly `c ËmIn-asmfn df Ìrk hY. afstrylIaf dy puils mulfËm Éud ƒ lokF dy syvfdfr smJdy hn. AunHF df afm jnqf pRqI rveIaf vI hlImI Biraf hY ijs kfrn lok vI AunHF ƒ imwqr smJdy hn. Bfrq dy mukfbly afstrylIaf `c jurm dI dr bhuq Gwt hY. afstrylIaf puils Aupr iksy qrHÕ df isafsI dbfa nf hox kr ky lokF dy mnF aMdr puils df aks sfÌ suQrf hY. ies vyly afstrylIan puils ivc krIb 20 pMjfbI syvfvF inBfa rhy hn aqy apxI dsqfrDfrI idwK qy eImfndfrI leI iKwc df kyNdr bxy hoey hn. AunHF ƒ AuQy iksy qrHF dy nslI ivqkry df iÈkfr nhIN hoxf pY irhf. Éfs kr ky myry vrgy dsqfrDfrI puils mulfËmF vloN inBfeI jf rhI izAUtI qoN lok bhuq ÉuÈ hn.`` pMjfbI nOjvfnF dy vwzI igxqI `c lgfqfr afstrylIaf jfx dy ruJfn bfry AunHF spwÈt kIqf, ‘‘afstrylIaf ijhy dyÈ `c isiKaq zfktrF, ieMjInIarF qy ivigafnIaF dy nfl-nfl KyqIbfVI df kMmkfr krn vfly AuqÈfhI nOjvfnF ƒ ruËgfr dI koeI kmI nhIN pr jo ividafrQI pVHfeI krn dy afDfr `qy AuQoN dI nfgirkqf pRfpq krnf cfhuMdy hn, AunHF ƒ kfÌI sMGrÈ krnf pYNdf hY. mYN swq smuMdr pfr apxy prvfr smyq afstrylIaf `c visaf hoieaf hF pr myrf moh pMjfb nfl juiVaf hoieaf hY. mYN qy myrI pqnI apxy bwicaF ƒ hr smyN iswK Drm, ivrsy qy siBafcfr nfl juVn dI pRyrnf idMdy rihMdy hF. AunHF pMjfbI nOjvfnF ƒ apIl kIqI ik Auh piqqpuxy aqy niÈaF df ruJfn Cwz ky isrF Auqy sohxIaF dsqfrF sjfAux qfik iswK Drm ƒ sMsfr aMdr hor pRPuwlq kIqf jf sky.
akÈy kumfr kfmfgftfmfrU iÌlm ivc bfbf guridwq isMG dI Buimkf inBfeygf
cMzIgVH, 17 ÌrvrI (Ëfihdf) : ‘isMG ieË ikMg` ivc sÌlqf dy JMzy gwzx vflf akÈy kumfr hux iek vfr iPr srdfr dy rol ivc drÈkF dy sfhmxy pyÈ hovygf. ‘cFdnI cOk tU cfeInf` dy mUDy mUMh izwgx qoN bfad, akÈy hux iek vfr iPr drÈkF dI kcihrI ivc iswK rUp pRgt hox dI iqafrI kr irhf hY. ‘isMG ieË ikMg` ivc akÈy kumfr dI dfVHI qy pwg dy aMdfË ƒ lY ky ivvfd pYdf ho igaf sI pr ies vfr Auh aijhf koeI vI Éqrf muwl nhIN lYxf cfhuMdf. Auh kfmfgftfmfrU iÌlm ivc bfbf guridwq isMG df rol krn leI aslI dfVHI rwKygf. ieQy ieh iËkrXog hY ik bfbf guridwq isMG 1914 ivc kfmfgftfmfrU nF df jhfË hFgkFg qoN vYnkUvr lY ky gey sn, ijs ƒ kYnyzf ivc dfÉl nhIN hox idqf igaf sI. akÈy kumfr apxI ies iÌlm ƒ iksy vI qrHF dy ivvfd qoN bcfAux leI bhuq hI aihiqafq qoN kMm lY irhf hY. Auh iÌlm ivc aijhf mfhOl ivKfAuxf cfhuMdf hY ijs nfl ieh srdfrF df shI aks lokF sfhmxy pyÈ kry. iÌlm dI zfierYktr dIpf ÈfhI ny disaf ik mYƒ akÈy kumfr dI iÌlm sbMDI smrpx dI Bfvnf ny bhuq hYrfn kIqf hY. Aus vloN aslI dfVHI vDfAux dI gwl sux ky mYƒ XkIn nhIN afieaf. Aus ny ies kr ky hI iÌlm ƒ agly sfl `qy tfl idqf hY qF jo akÈy kumfr iÌlm dI ÈUitMg lgfqfr kr sky. ieh nf hovy ik Auh iek mhInf ÈUitMg kr ky, Aus qoN bfad iPr nklI dfVHI nfl ÈUitMg kry. dIpf ny ikhf ik akÈy swcmuc hI aslI pMjfbI srdfr lgdf hY. Aus ny ‘isMG ieMË ikMg` ivc vI srdfr dy rol nfl pUrf iensfÌ kIqf hY. akÈy ny kfmfgftfmfrU ivc 48 sfl dy srdfr df rol adf krnf hY ies leI Auh aslI dfVHI nfl pUrf srdfr lgygf. dIpf ny disaf ik akÈy myry pqI zyivz nfl iÌlm df shfiek pRoizAUsr vI hY, ies leI Auh iÌlm ivc bhuq idlcspI lY irhf hY. cFdnI cOk tU cfeInf ivc apxI kmyzI dI asÌlqf qoN bfad, Auh apxI kmyzI ƒ gMBIr rol ivc bdlygf. dIpf ny ikhf ik akÈy kumfr ies iÌlm ivc bhuq hI gMBIr qy isafsI pYNqiVaF nfl lYs rol ivc nËr afvygf. kfmfgftfmfrU ivc Aus df rol cunOqI Biraf hovygf.
Bfrq df qF kƒn hI iswKF ƒ gulfm mMndf hY
1973 df anMdpur mqf, 1992 df iswK bwPr styt bfry mqf aqy 1994 df aMimRqsr aYlfnnfmf lfgU krn leI smuwcf pMQ awgy afvy
afp jI ies Poto dy ivwc iswK rYjImYNt dIaF mskF dyK rhy ho jo gujrfq dy smMudr dy kMZy huxy hux hoeIaF hn. iehnf msLkF dy ivwc iswK POjIaF nUM pfxI dy jMgI jhfjL ivwcoN kwZ ky Ë mIn ’qy hmlf krdy idKf rhIaF hn. ieh muhfrq amrIkn mrInjL dy ivwc ivsLys hY. asI dwsxf cfhuMdy hF ik 1849, jd iswK rfj qy bfdsLfhI Kqm ho geI sI qy aMgryjLF ny lfhOr drbfr (iswK rfj)’qy kbjLf kr ilaf sI, AudoN qoN asIN gulfm hF. ies krky 1849 qoN bfad ijhVI vI ihMdosqfn dI POj ivwc sfzy iswK BrqI hMudy hn. Auh mrsrI (Mercenary) aKvfey jFdy hn. mrsrI BfVy dy POjIaF nUM ikhf jFdf hY, ikAuik ieh afpxI kOm dI sQfipq srkfr dI nOkrI nhIN krdy. ies krky 1849 qoN bfad ijhVy vI iswK aMgryjL POj dy ivwc BrqI hUMdy sI Auh mrsrI hI huMdy sI. ieMtrnYsLnl kfnUMn jnIvf knvYnsLnjL (Geneva Conventions) dIaF hdfieqF qy inXm mrsrI POjI jo jMg BfVy dy POjIaF Auwqy lfgU nhIN huMdIaF, ijs nfl iehnF nUM, jy dusLmx dy kbjLy dy ivwc af jfx iehnF nUM jMgI kYdIaF dIaF shUlqF nhIN imldIaf blik iehnF nUM jMgI mujLirm smiJaf jFdf hY. ies krky jdoN iswK 1947 qoN bfad ihMdosqfn dI POj dy ivwc BrqI huMdy af rhy hn, Auh vI mrsrI hI aKvfAuNdy hn, ikAuik sfzf ajy vI afjLfd mulk Kfilsqfn nhIN hY. sfnUM BfVy dy POjIaF df hI drjf idwqf jFdf hY. iesy krky ijhVy iswK 1965, 1971 ihMd pfik jMg dy ivwc pfiksqfn dy kbjLy dy ivwc af ky igRPqfr ho gey sI, Auh dUjy ihMdosqfnIaF dI qrHf ajy qwk ihMdosqfn nUM pfiksqfn ny vfips nhIN kIqy. huxy hux mYN pfiksqfn dy sdr jnfb jLrdfrI nUM iewk iswK dy bfry icwTI ilKI hY jo 1965 dy ivwc pfiksqfn dy kbjLy ivwc af igaf sI. ajy qwk mYnUM pfiksqfn dy sdr qoN jvfb nhIN afieaf. ijhVy iswK POjI cIn dy kbjLy dy ivwc 1962 dI ihMd cIn lVfeI ivwc kbjLy ivwc af gey sI, AuhnF nUM vI jnIvf knvYnsLnjL dIaF shUlqF nf imlx kfrn ajy qwk cIn ny vfips nhIN kIqy. pqf nhIN pfiksqfn dy kbjLy ivwc afey iehnF POjIaF df kI hfl hovygf? ijhVy vI sfzI vYwbsfeIt vyKdy hn, asIN AuhnF nUM apIl qy bynqI krdy hF ik afp jI vI iehnF iswK POjIaF dI irhfeI dy leI pfiksqfn qy cIn dIaF srkfrF koly apIl krn aqy ihMdosqfn nUM iswKF bfry spwsLt krnf cfhIdf hY ik kI asIN ikho ijhy nfgirk hF ikAuNik ihMd sMivDfn dI Dfrf 25 dy muqfibk iswKF nUM iswK nhIN smiJaf jFdf pr ihMdU mjLHb df iewk ihwsf jfixaf jFdf hY. iswK kOm awj sLsLopMj ivwc hY ik iswK kOm df ieMtrnYsLnl styts kI hY? asIN smJdy hF kI ajy zuwlHy hoey byrF df kuJ nhIN ivgiVaf ikAuNik s: pRkfsL isMG bfdl iPr afpxI rvfieqI akflI pfrtI nUM sLRI anMdpur sfihb 1973 dy mqy qy iPr lY afey hn. iswK kOm nUM iehnF qy dbfa pfAuxf cfhIdf hY ik iehnf nUM qy dUsry iswK afgUaF nUM 1992 jo sfzI pfrtI ny imstr butros butros GflI nUM AuhnF dy idwlI afAux qy iswK bwPr styt (Independent Sovereign Sikh State) df mqf pf ky Xfd pwqr idwqf sI qy 1994 nUM akfl qKq sfihb qy aMimRqsr aYlfnnfmf df ieiqhfisk dsqfvyjL iqafr kIqf igaf sI, ijs ivwc kYptn amirMdr isMG qy mOjUdf mdrfs dy sUbydfr sLRI surjIq isMG brnflf vI sLfiml sn. asIN smJdy hF ik ijMnf icr Aukq vrnx kIqy hoey mqy amlI rUp ivwc lfgU nhIN kIqy jFdy, iswK POjF dIaF qy iswK kOm dIaF musLiklF dunIaf pwDr dy AuWqy vwDdIaF hI jfxgIaF.
-ismrnjIq isMG mfn
mMglvfr, 17 PrvrI, 2009
pMjvV dws ky puils vwloN muhflI dy iswK nOjvfn `qy qÈwdd .. iswK jQybMdIaF ny iÈv mMidr `c sRI gurU gRMQ sfihb df pRkfÈ hoxo rukvfieaf .. afraYsaYs iswKF ƒ gumrfh krn leI pMjfb `c sfDF dI hvf clf rhI hY : dfngVH .. sfkf nIlf qfrf dI Xfd smuwcf pMQ iml ky mnfvy : BfeI ibwtU .. muMbeI hmilaF dI jFc `c sIafeIey vloN shfieqf
ieslfmfbfd dI srdl ’qy qfilbfnI rfj sQfipq
ieslfm kfƒn lfgU hox dI KuÈI ivwc pfiksqfn dI svfq GftI dy muwK Èihr imMgorf ’c imiTafeIaF vMzdy hoey lok
ieslfmfbfd, 16 PrvrI : pfiksqfn dy rfÈtrpqI afisP alI ËrdfrI ny kwtVpMQI mulfixaF dI mMg awgy JukidaF AuqrI pwCmI srhwdI sUby aqy svfq GftI ivc ieslfimk kfƒn lfgU krn dI pRvfngI dy idwqI hY. AuqrI pwCmI srhwdI sUby dI srkfr nfl qfËf mIitMg dOrfn rfÈtrpqI ËrdfrI ny kwtVpMQI muwlf sUPI muhMmd Kfn jo ik qihrIk-ey-inPfË ey ÈrIaq-muhMmdI (tI aYn aYs aYm) dy afgU hn, vwloN svfq GftI smyq sfrI mflfkMd zvIËn ivc ieslfimk kfƒn lfgU krn dI rwKI mMg ƒ pRvfn kr ilaf hY.
ies sbMDI smJOqy `qy dsqKq pyÈfvr ivc AuqrI pwCmI srhwdI sUby dI srkfr aqy ieslfimk jQybMdI tI aYn aYs aYm ivcfly kIqy gey. ies nvyN kfƒn aDIn ijhVy vI kfƒn ÈrIaq dy iKlfP hoxgy, AunHF dI QF ieslfimk kfƒn lY lvygf. ieslfimk kwtVpMQIaF ny ies smJOqy df svfgq kridaF afs pRgt kIqI hY ik ies nvyN kfƒn dy lfgU hox nfl svfq GftI aqy mflfkMd ielfky ivc bfgI hiQafr suwt dyxgy.
rfÈtrpqI ËrdfrI vwloN ieslfimk kfƒn lfgU krn dI iejfËq Aus vyly idwqI geI hY jdoN bfgIaF ny afpxy afgU sUPI muhMmd dI sUbf srkfr nfl sPl gwlbfq AuprMq mflfkMd qy svfq ivc 10 idn dI jMgbMdI df aYlfn kIqf. iesy dOrfn pqf lwgf hY ik amrIkf pfiksqfn srkfr vwloN qfilbfn nfl kIqy gey smJOqy qoN KuÈ nhIN hY. amrIkI ivdyÈ ivBfg ieh smJdf hY ik aijhy smJOqy nfl qfilbfn ƒ muV sMgiTq hox leI mOkf imlygf. sUby dy sUcnf mMqrI iePiqKfr husYn ny ikhf ik avfmI nYÈnl pfrtI dI sUbfeI srkfr hux bfgIaF nfl ÈFqI gwlbfq ƒ awgy qorygI aqy iek ijrgf (mhF sBf) vI swidaf jfvygf ijs ivc tI aYn aYs aYm dy sfry afgU Èfiml hoxgy. tI aYn aYs aYm dI muwK mMg hY ik srkfrI adflqF dI QF ieslfimk adflqF sQfipq kIqIaF jfx. KbrF hn ik svfq GftI ivc pihlF hI 70 qoN Aupr ieslfimk adflqF sQfipq ho cuwkIaF hn.
pMjvV dws ky puils vwloN muhflI dy iswK nOjvfn `qy qÈwdd
globl ihAUmn rfeIts dy cyarmYn sRI arivMd Tfkur qy pIVq prmjIq isMG pwqrkfr sMmyln ƒ sMboDn krdy hoey.
mohflI, 16 PrvrI : mohflI PyË-5 dy mkfn nMbr : 1820 ivwc rihx vfly prmjIq isMG puwqr nfnk isMG ƒ Aus smyN bhuq hI gMBIr siQqI df sfhmxf krnf ipaf jdoN AunHF ƒ iek qoN do PrvrI 2009 ƒ QfeIlYNz qy Bfrq dI pulIs ny Kqrnfk KfVkU prmjIq isMG pMjvV smJ ky Aus ƒ srIrk qy mfnisk qsIhy idwqy aqy Aus ƒ 12 GMty bfad bYNkfk qoN idwlI vfps Byj idwqf. awj globl ihAUmn rfeIts kONsl (afr aYNz sI) dy cyarprsn arivMd Tfkur dI hfËrI `c prmjIq isMG ny pwqrkfrF ƒ afpxI hwz bIqI suxfAuNidaF dwisaf ik Auh 1 PrvrI 2009 ƒ jYWt eyarvyË rfhIN afpxy Brf aqy hor iewk sfQI nfl QfeIlYNz ivKy 6 vjy svyry phuMicaf. AunHF dwisaf ik jdoN Auh ajy QfeI eyarport dy iemIgryÈn ivBfg dy skIrinMg aDIn hI sI qF AuQy iek dm ajIb iksm dIaF gqIivDIaF QfeI pulIs vwloN ÈurU ho geIaF. ieMny ƒ QfeIlYNz pulIs dy iewk sInIar aPsr ny Aus ƒ dboc ilaf aqy Aus ƒ srIrk aqy mfnisk qsIhy dyxy ÈurU kr idwqy. prmjIq isMG ny dwisaf ik jdoN Aus ny ies kuwtmfr df kfrn puwiCaf qF QfeIlYNz pulIs ny ikhf ik Auh ieMtrpol duafrf izklyar kIqf igaf blYk ilsitz KuMKfr awqvfdI hY aqy Aus df nF prmjIq isMG pMjvV hY jo ik Kqrnfk KfilsqfnI dihÈqgrd hY. Aus ny dwisaf ik Aus ny AunHF ƒ afpxy sfry sbUq dy ky ieh vfr-vfr ieh XkIn idvfAux dI koiÈÈ kIqI Auh KflsqfnI prmjIq isG pMjvV nhIN hY pr Auh mYƒ ieh dsqfvyË idKfAuNdy rhy ik prmjIq isG pMjvV df QfeIlYNz ivwc dfKlf 6[9[1995 qoN 6[9[2095 qwk vrijq hY. AunHF dwisaf AunHF afpxI gYrkfƒnI qy mUrKfnf pVqfl krky aYlfn kr idwqf ik qusIN prmjIq isMG pMjvV ho jo kwtV KflsqfnI hY qy jdoN Aus ƒ 12 GMty bfad idwlI eyar port leI vfps kr iddafl Èrmf dy jvfeI mfkn dI ijs vyly 1985 ivc hwiqaf kIqI geI sI, Auh dwKxI idwlI qoN sFsd sn. apYl 2007 ivc bcfa pwK dy vkIl qy srkfrI vkIl dIaF dlIlF sunx AuprMq adflq ny ÌYslf rfKvF rwK ilaf sI. adflq ny bcfa pwK dy vkIl dI ieh dlIl rwd kr idwqI ik hyTlI adflq ny ies mfmly ivc pIVq iDr dy ieko iek gvfh GrylU nOkr mohmMd sflm dy afpf ivroDI ibafn ƒ nËraMdfË kr idwqf hY.
afraYsaYs iswKF ƒ gumrfh krn leI pMjfb `c sfDF dI hvf clf rhI hY : dfngVH
brnflf, 16 ÌrvrI (inrml isMG iZwloN) : pMjfb dy aKOqI lIzrF qy Êulfm aKOqI jQydfrF ny iswK pMQ ƒ afr[aYs[aYs[ vrgIaF kwtV ihMdU jmfqF kol gihxy rwK idqf hY, ijs kr ky Bfjpf, ivÈv ihMdU pRIÈd qy hor ihMdU jQybMdIaF iswK msilaF ivc byloVI dÉlaMdfËI krdIaF hn aqy akflI afgU awKF bMd krI bYTy hn. awj iswKF dI vKrI pihcx qy pwg ienHF dy inÈfny `qy hn. Aukq ÈbdF df pRgtfvf iswK afgU qy iswK stUzYNts ÌYzryÈn dy sfbkf jnrl skwqr mihMdrpfl isMG dfngVH ny kIqf. AunHF ikhf ik iswK nOjvfnF ƒ niÈaF dy afdI bxfieaf jf irhf hY aqy iswK siBafcfr pwCmI ÌYÈn dI ByNt cfiVHaf jf irhf hY. AunHF ikhf ik afr[aYs[aYs[ iswKF ƒ gumrfh krn leI pMjfb ivc sfDF dI hvf clf rhI hY, idn-bidn KuMBF vFg bfby Aug rhy hn, koeI apxy afp ƒ bRhm igafnI, koeI qpwsvI kih ky aMD ivÈvfÈI lokF ƒ mgr lf rhy hn. ieh iswK jgq leI Éqry dI GMtI sfbq hoxgy. iswKF dy GrF ivc gurmiq df pRcfr qy gurU-zMm df ivroD hoxf cfhIdf sI pr ies dI bfjey iËafdfqr iswKF dy GrF ivc aKOqI sfDF dIaF qsvIrF dyKx ƒ afm hI iml jFdIaF hn. ienHF sfDF dIaF ÌotoaF dI bjfey ÈhId sMq jrnYl isMG iBMzrFvfly, BfeI suKdyv isMG bwbr, ÈhId suwKf, ÈhId ijMdf, ÈhId byaMq isMG, ÈhId sqvMq isMG dIaF hoxIaF cfhIdIaF hn. AunHF ikhf ik sfƒ aijhy sfDF sMqF qoN dUr rihMidaF Èbd gurU nfl juVnf cfhIdf hY.
sfkf nIlf qfrf dI Xfd smuwcf pMQ iml ky mnfvy : BfeI ibwtU
luiDafxf, 16 PrvrI (suKdyv isMG) - sRI drbfr sfihb AuWqy BfrqI POjF vloN kIqy hmly dOrfn ÈhId hoey sMq jrnYl isMG Kflsf iBMzrFvfly aqy smUh ÈhIdF dI 25vIN Xfd smuwcf iswK pMQ iek ho ky mnfvy ikAuNik iehnF ÈhfdqF AuWqy pMQ df BivwK inrBr krdf hY aqy drbfr sfihb qy hmlf smuwcy pMQ df sFJf drd hY aqy ies ƒ Bulf dyx leI srkfrF ipCly 25 sflF qoN jor lgf rhIaF hn pr pMQ ƒ iesdI sdIvI Xfd bxfeI rwKx leI pfrtIaF, sMsQfvF, DVybMdIaF, mfarky bfËIaF jF vot dI rfjnIqI ƒ prf htf ky kOmI qOr qy pRogrfm AulIkxy cfhIdy . pMQk jQybMdIaF vloN 21 PrvrI ƒ akfl qKq sfihb qy swdI geI mIitMg aqy dmdmI tksfl jwQf iBMzrF-mihqf dy muKI igafnI hrnfm isMG Éflsf vloN ies sbMDI idwqf igaf ibafn ÈlfGfXog hn aqy ies sbMDI ivvhfrk rUp ivc kdm cuwkxy jrUrI hn. iehnF ivcfrF df ieËhfr akflI dl pMc pRDfnI dy cyarmYn BfeI dljIq isMG ibwtU vloN jUn 84 dI 25vIN Xfd mnfAuFx eI smuwcy pMQ ƒ apIl kridaF kIqf. AuhnF ikhf ik GwlUGfrf jUn 84 dI 25vIN Xfd sRI akfl qKq sfihb jI dI srpRsqI hyT mnfeI jfxI cfhIdI hY aqy ies sbMDI Gwto-Gwt pRogrfm AulIkdy hoey dunIaf ivc ieh sMdyÈ jfxf cfhIdf hY ik iswK kOm ies pMQk drd ƒ iekwiTaf mihsUs krdI hY aqy ies ƒ kdy vI nhIN Bulf skdI.
pMcfieqF ƒ dIvfnI qy ÌOjdfrI adflqF lgfAux qy sËfvF dyx dy aiDkfr pRfpq
cMzIgVH, 16 ÌrvrI (aYs[aYs[ brfV): Èfied hI iksy srpMc jF pMcfieq ƒ ieh igafn hovy ik pMcfieqI aYkt `c pMcfieqF ƒ idvfnI aqy ÌOjdfrI adflqF lgfAux df aiDkfr hY. ipMzF dIaF pMcfieqF aqy srpMcF ƒ pMcfieq aYkt aqy pMcfieqF dy aiDkfrF dI pUrI jfxkfrI nf hox kfrn ijQy Auh adflqF lgfAux qoN asmrQ hn AuQy ipMzF dy lok Coty-Coty JgiVaF dy inptfry leI motIaF rkmF Érc kr ky adflqF dy cwkrF `c pey rihMdy hn. pMjfb pMcfieq aYsosIeyÈn dy sUbf jnrl skwqr XfdivMdr isMG iswDU, kfƒnI slfhkfr aYzvokyt pMjfb aqy hirafxf hfeIkort, bldyv isMG iswDU aqy skwqr kulrfj isG BfAU ny pwqrkfrF nfl gwlbfq kridaF kIqf. aYsosIeyÈn ny aYlfn kIqf ik srpMcF aqy pMcF ƒ ies gulfmI `coN kwZx aqy kfƒnI jfxkfrI dyx aqy pMcfieqF df iekwT mukMml krn sbMDI tRyinMg dyx df pRogrfm arMiBaf jfvygf. AunHF dfavf kIqf ik pMcfieqF ƒ ieh aiDkfr hY ik Auh sbMDq ipMz dy idvfnI aqy ÌOjdfrI JgiVaF df inptfrf kfƒn anusfr kr skdIaF hn. iksy vI iÈkfieq `qy jF Éud doÈI ƒ sMmn jfrI kr ky pUrI qihkIkfq kr skdIaF hn aqy doÈI ƒ sËf, jurmfnf afid vI lgf skdIaF hn. pMcfieqI adflq dI sfrI kfrvfeI kfƒn anusfr hoxI cfhIdI hY pr kfƒnF dI jfxkfrI nf hox kfrn ipMzF `c koeI vI pMcfieq adflqF lgfAux qoN asmrQ hY. pMcfieq aYsosIeyÈn ny pMcfieqI aYkt `c imlIaF qfkqF aqy adflqF lgfAux sbMDI AunHF pMinaF dIaF Ìoto kfpIaF vI vMzIaF. ienHF `c ÈkqIaF df vyrvf idqf igaf hY. afgUaF ny ikhf ik rfjnIqk pfrtIaF dy nyqf, srkfrI aiDkfrI aqy smyN-smyN dIaF srkfrF pMcfieqF ƒ apxf gulfm bxfeI rwKx leI, srpMcF aqy pMcF ƒ nf qF koeI ZMg dI tRyinMg df pRbMD krdIaF hn aqy nf hI koeI jfxkfrI idqI jFdI hY. AunHF ikhf ik ieQoN qk ik bhuqy srpMcF ƒ qF ibwl bnfAux, goÈvfrf kwZx, kYÈ buk mukMml krn, mstr rol Brn aqy pfs krn aqy AunHF dI kfrvfeI ilKx dI koeI vI jfxkfrI nhIN hY. ies qrHF iemfndfr srpMc vI iBRÈt pMcfieq mulfËmF `qy inrBr krdy hn. pMcfieqF qoN jfx buwJ ky qknIkI ÊlqIaF krvfeIaF jFdIaF hn aqy iPr srpMcF ƒ sflF bwDI zrf ky riKaf jFdf hY. AunHF disaf ik srkfr vloN ÉfnfpUrqI leI isrÌ do idnF dI tRyinMg idqI jFdI hY. ies tRyinMg nfl AunHF dy pwly kuwJ vI nhIN pYNdf. pMcfieqF dIaF ienHF muÈklF ƒ dUr krn leI hI aYsosIeyÈn pMcfieqI inXmF dI tRyinMg dyx df ÌYslf kIqf hY. aYsosIeyÈn dy jnrl skwqr XfdivMdr isMG sMDU vloN pMcfieqI aYkt dI idqI Ìoto kfpI anusfr, aYkt dI Dfrf 44 (3) anusfr jdoN grfm pMcfieq ÌOjdfrI mfmilaF dI suxvfeI krygI qF Aus ƒ ÌOjdfrI adflq mMinaf jfvygf. AunHF anusfr aYkt `c spwÈt kIqf igaf hY ik pMcfieqF ikhVy-ikhVy mfmilaF `c adflqF lgf skdIaF hn aqy sËf aqy jurmfnf vI kr skdIaF hn
muMbeI hmilaF dI jFc `c sIafeIey vloN shfieqf
vfiÈMgtn, 16 PrvrI : amrIkf dI kyNdrI KuPIaf eyjMsI (sI[afeI[ey[) ny muMbeI hmilaF dI jFc ivc aihm BUimkf adf kIqI hY. mIzIaf irportF anusfr 26 nvMbr ƒ muMbeI ivc hoey awqvfdI hmilaF dI sUcnf iek-dUsry nfl sFJf krn ivc sI[afeI[ey[ ny Bfrq-pfiksqfn dI kfPI shfieqf kIqI hY. vfiÈMgtn post ivc pihly pMny `qy pRkfiÈq irport ivc ikhf igaf hY ik Bfrq qy pfiksqfn ivcfly muMbeI hmilaF dI sUcnf sFJf krn ivc sI[afeI[ey[ ny bYk cYnl dy rUp ivc kMm kIqf, ieMMnf hI nhIN ies mfmly ivc sI[bI[afeI[ dI BUimkf vI aihm rhI. irport ivc sUqrF dy hvfly nfl dwisaf ik sI[afeI[ey[ dI shfieqf kfrn hI donF dyÈF ny iek dUsry muMbeI hmilaF dy dsqfvyË sONpy aqy jFc awgy vD skI. amrIkI aÉbfrF ivc ikhf igaf hY ik Bfrq aqy amrIkf ny pihlF vwK-vwK muMbeI hmilaF nfl juVIaF jfxkfrIaF sI[afeI[ey[ nfl sFJIaF kIqIaF aqy Aus qoN bfad AunHF sUcnfvF qoN iek dUsry ƒ jfxU krvfieaf. Bfrq-pfik qoN imlIaF jfxkfrI dy afDffr qy sI[afeI[ey[ ny vI ies mfmly dI afpxy pwDr qy jFc kIqI sI. irport ivc spÈt kIqf igaf hY ik hflFik muMbeI hmilaf dI jFc ivc kyvl amrIkI jFc eyjMsI aYP[afeI[ey[ dI BUimkf ƒ hI Aujfgr kIqf jFdf irhf hY. iËkrXog hY ik 26 nvMbr ƒ 10 awqvfdIaF ny muMbeI ivc sI[aYs[tI[, qfj hotl, hotl Ebrfey-tRfeIzYNt aqy nrImn hfAUs smyq keI QfvF qy hmlf kIqf sI. ienHF hmilaF ivc 180 qoN iËafdf lok mfry gey sn.
hor ÉbrF
You are
Visitor no. :